Кіріспе

Англо-саксондық жоғары лауазымды шенеунік

Англо-саксондық Англияда рев – қала немесе ауданның бас судьясы сияқты, тәжге бағынышты жергілікті жауапкершіліктері бар жоғары лауазымды шенеунік болған. Нормандтар басып алғаннан кейін, бұл лауазым төменгі ранкті адамға берілді, ол поместье басқарушысы және шаруаларды қадағалаушы болып тағайындалды. Тарихшы Х. Р. Лойннің байқауынша, осы кейінгі рөлінде "ол мүлікті басқарудағы алғашқы ағылшын мамандығын" білдіреді.

Англосаксондық Англия

Нормандық жаулап алудан бұрын, рив (көне ағылшын тілінде ġerēfa; Солтүстік Германияның төменгі саксон тілдеріндегі greve/gräfe атауларымен ұқсас) әдетте еалдорман немесе графтан төмен тұратын әкімшілік лауазым иесі болды. Көне ағылшын тіліндегі ġerēfa сөзі бастапқыда жалпылама мағынада қолданылған, бірақ көп ұзамай арнайы мағынаға ие болды. Жер көптеген «теріден» тұрды, ол бір шаруашылықты қамтамасыз ететін егістік жердің мөлшері болатын. Он тері бір «ондық» құрады, ал онда тұратын отбасылар (теория бойынша он отбасы) «фрэнкпледж» деп аталатын ұжымдық жауапкершілік жүйесі арқылы аумақтық күзетудің алғашқы нысанына міндетті болды. Ондықтар 10-нан тұратын топтарға біріктірілді, олар 100 теріден құралғандықтан «жүздер» деп аталды. Қазіргі уақытта, бұл ежелгі жүздер әрқайсысында 100 отбасыдан әлдеқайда көп болса да, көбінесе тарихи шекараларын сақтап қалды. Әр жүзді констебль қадағалап, жүздердің топтары графтықтарды құрады, ал әр графтық графтың бақылауында болды. Әрбір бірлікте сот және сол соттың шешімдерін орындауға жауапты лауазым иесі – рив болды. Сөйтіп, түрлі ривтер тіркелді, олардың ішінде жоғары рив, қала рив, порт рив, графтық рив (шерифке дейінгі), жүз ривтері және усадьба ривтері бар. Тарихшы Беде және кейбір ерте англосаксондық жарғыларда бұл сөз латын тілінде praefectus (қазіргі ағылшын тілінде префект) деп жиі аударылады. Батыс Саксондық жарғылары praefectus терминін еалдормендерге (графтарға) ғана қолдануды қалайды.

Нормандықтар жаулап алғаннан кейін

Нормандық жаулап алудан кейін феодализм енгізіліп, жергілікті соттарға параллель әкімшілік жүйе құрылды. Феодалдық жүйе жерді манориалдық принцип бойынша ұйымдастырды, ал иелер үшін басқарушылар басқарушы ретінде жұмыс істеді. Нормандық терминмен сот қызметкерін сипаттаған "балиф" атауы, төменгі деңгейдегі соттармен байланысты болған және иелердің феодалдық соттарындағы ұқсас лауазымды атқарған ревтерге қолданыла бастады. Соттар әкімшілік және сот функцияларын бірге атқарды, ал манориалдық деңгейде олардың шешімдері заңдық даулар ғана емес, егістік жерлерді басқару сияқты күнделікті мәселелерге де қатысты. Сондықтан, манориалдық балифке белгілі бір егін жинауды қамтамасыз ету сияқты міндеттер жүктелуі мүмкін еді, сондай-ақ қарызды өндіріп алу да оның құзырында болды. Кейде балифтердің осы міндеттерді орындауға көмекшілері болды, ал осы лауазымды "рев" деп атауға кірісті – ол, негізінен, үй басқарушыға, кейде балифке көмектесіп, нақты манориалдағы жер жұмысын күнделікті қадағалап отырды. Бұл рев "манориалдық жүйенің тірегі" деп сипатталды. Ол шаруалардың жерді иеленуіне байланысты, иеленуші үшін деместік жерде атқаруға міндетті жұмысты қадағалауы керек еді; мұндай ревтер әдетте крепостнойлар мен шаруалардың бақылаушысы ретінде жұмыс істеді. Ол сондай-ақ манориалдың қаржылық мәселелеріне, мысалы, өнімді сатуға, ақша жинауға және есептерді төлеуге жауапты болды. Ол әдетте өзі де шаруа болды және жылына бір рет, әдетте Михайлов күні сайланды. Кейбір манориалдарда ревті иесі тағайындайтын, ал басқаларында шаруалар сайлап, иесінің вето құқығына бағынған. Бұл манориалдың әдет-ғұрыптарына байланысты болды, бірақ сайлауға бейімділік күшейді. Әрине, сайланған ревке көбірек бағынуға дайындық танылды, ал кейде сайланған рев міндеттерін орындамаған жағдайда шаруалар қаржылық жауапкершілікке тартылатын. Бұл рев үй басқарушыға бағынса да, үй басқарушы әрқашан манориалда тұрмауы мүмкін, көптеген манориалдарды басқаруы мүмкін еді және күнделікті жұмыстармен айналыспайтын. Міндеттерін тиімді орындаған және иесі мен шаруалардың сенімін алған жақсы рев, көбінесе тұрақты қызметте қалатын. 14 ғасырға қарай рев көбінесе манориалдың тұрақты қызметкеріне айналды. Феодалдық жүйенің кейіннен құлдырауымен және оның соттарын бейбітшілік судьяларының (магистраттардың) тағайындалуымен алмастыру арқылы ревтің осы қолданысы жойылды.

Шосердің суреті

XIV ғасырдың екінші жартысында ревтің ерекше әдеби бейнесі кездеседі. Рев – Чосердің «Кентербери ертегілері» шығармасында Кентербериге қажына барушылардың бірі, ал кіріспе бөлімінде бұл адам туралы жарқын сурет берілген. Ол бастапқыда ағаш шебер болған, бірақ көп жылдар бойы поместье реві қызметін атқарған және осы қызметте қартайған. «Ревтің әңгімесі» – «Кентербери ертегілері» жинағындағы үшінші әңгіме. Онда Чосер өте тиімді қызметшіні сипаттайды, оны ешкім алдап немесе асырып түсіре алмайды, ол ешқашан қарызда болмайды және поместье қанша өнім беруі керек екенін дәл біледі. Бұл – толығымен сенімді есепшінің ертедегі бейнесі, салқын мінезді, бірақ таптырмас.