Кіріспе

Raninidae – ерекше шабақтар тұқымдасы, кейде "бақа шабақтары" деп те аталады, себебі олардың сыртқы түрі бақаға ұқсайды. Көптеген ғалымдар оларды нағыз шабақтардың ішіндегі ең алғашқыларының бірі деп санайды. Параллель немесе конвергентті эволюцияның нәтижесінде (туыс емес) түлкі шабақтарына өте ұқсас. Екі топта да қысқыштары қазу үшін бейімделген құралдарға айналған, ал денесі дөңгелек пішіндес, сондықтан оны құмға жабу оңай. Басқа көптеген нағыз шабақтардан айырмашылығы, ранинидтердің іштері бас-көкірек бөлігінің астына жиырылмайды. Олар уақытының көп бөлігін құмға көміліп, көздерін сыртқа шығарып, күтпеген жемтісін ұстап алады. Сонымен қатар, олар көбейіп те жатады. Ранинидтер – бәсекелес жейтін жануарлар. Кейбіреулері сардина, шабақ, креветка, екі жақтаулы моллюск, скат, гидра, копепод және кальмар жегендері анықталған. Raninidae тұқымдасына жататын ең ерте қазбалық қалдық Альбиан кезеңіне жатады.

Сипаттама

Раннидтердің арқалық беттері әртүрлі текстураға ие: тегіс, шұңқырлы, дөңгелек тәрізді, көлбеу немесе саңырауқұлақ пішіндес түйіндер, тозығы, қабыршақты немесе жартасты. Раннидтердің тыныс алу механизмі күшті дамыған және ерекшеленеді. Оларда Мильн Эдвардс ашықтары жоқ және олар антенналары арқылы тыныс алады, антенналары өзгертілген. Әдетте, оларда артқы жақтан орналасқан желбезтек тесіктері болады. Оларда тік бойымен орналасқан сегіз жұп желбезтектері бар, олардың барлығы да жұмыс істейді. Олардың құрсақтары қысқа, толық емес бүктеліп, алты еркін қозғалатын сегменттері және кішкентай тельсоннан тұрады. Раннидтерде сонымен қатар стерноабдоминальды қуыс та жоқ.

Қоршаған орта

Жабайы крабтар теңіз жануарлары болып табылады. Түрлеріне қарай, олар әртүрлі тереңдікте кездеседі. Осы тұқымдастың өкілдері 1 метрден 900 метрден аса тереңдікте тіршілік ететіні анықталды. 46 түрі тропикалық аймақтардың барлық жерінде таралған, кейбір аймақтарда көптеген түрлер кездессе, ал басқаларында бір ғана түр болады. Кейбір түрлер әртүрлі аймақтарда таралған, ал басқалары тек белгілі бір аймақта ғана кездеседі.