Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Грузияның бұрынғы премьер-министрі
Former Prime Minister of Georgia
Зураб Ногайдели (; 1964 жылдың 22 қазанында туған) – грузин бизнесмені және саясаткері, 2005 жылдың ақпан айынан денсаулығына байланысты 2007 жылдың 16 қарашасында отставкаға кеткенге дейін Грузия Премьер-министрі қызметін атқарды. 2008 жылдың желтоқсан айында Ногайдели оппозицияға өтіп, «Әділ Грузия үшін қозғалыс» партиясын құрды.
Zurab Nogaideli (; born 22 October 1964) is a Georgian businessman and a politician who served as the Prime Minister of Georgia from February 2005 until he resigned, citing health problems, on 16 November 2007. In December 2008, Nogaideli withdrew into opposition, setting up the Movement for a Fair Georgia party.
Ерте өмір және мансап
Грузияның Аджария аймағындағы Кобулети қаласында туған Ногайдели 1988 жылы Мәскеу мемлекеттік университетін физика мамандығы бойынша бітірді. Ұлттық саясатқа қатысудан бұрын, ол 1988-1992 жылдар аралығында Грузия Ғылым академиясының География институтында жұмыс істеді. 1989-1990 жылдары Эстония Ғылым академиясының Геология институтында тағылымдамадан өтті.
Born in Kobuleti, Ajaria, Georgia, Nogaideli graduated from the Moscow State University with a diploma in Physics in 1988. Before entering into national politics, he worked for the Institute of Geography of the Georgian Academy of Sciences between 1988 and 1992. In 1989–1990, he was also trained at the Institute of Geology of the Academy of Sciences of Estonia.
Парламент
Өзінің саяси мансабын 1990 жылдардың басында досы Зураб Жваниямен бірге Грузияның Жасыл партиясында бастады. Ногайдели 1992 жылы Грузия Парламентіне депутат болып сайланды, президент Звиад Гамсахурдия құлатылғаннан кейін сайланды және 1992–1995 жылдары Парламенттік Қоршаған ортаны қорғау және табиғи ресурстар комитетінің төрағасы болды. Ол 1995–1999 және 1999–2000 жылдары Парламентке мүше болып қайта сайланды, сондай-ақ Парламенттік Салық және табыс комитетіне төрағалық етті.
He started his political career together with his friend, Zurab Zhvania, in the Green Party of Georgia in early 1990s. Nogaideli became a deputy in the Parliament of Georgia in 1992, elected following the overthrow of President Zviad Gamsakhurdia, and chaired the Parliamentary Committee on Environment Protection and Natural Resources during 1992–1995. He was again member of the successor Parliaments in 1995–1999 and 1999–2000, when he chaired the Parliamentary Tax and Income Committee.
Қаржы министрі
2000 жылы мамыр айында ол Эдуард Шеварднадзенің үкіметінде Қаржы министрі қызметіне кірді. Осы жылдары Зураб Жвания мен Михаил Саакашвили басқаратын жас реформаторлардың саяси тобының мүшесі деп есептелді және өте тиімді министр екенін дәлелдеді. 2001 жылы ол 1995 жылы қосылған «Грузия азаматтарының одағы» партиясынан шықты. 2002 жылы ешқандай түсіндірме берілмей жұмыстан босатылды, бірақ ол Шеварднадзенің күшейіп бара жатқан сыбайлас жемқорлық саясатына наразылық білдіру үшін отставкаға кетпек болған болуы мүмкін (бір жыл бұрын Әділет министрі Михаил Саакашвили істегендей). 2002–2003 жылдар аралығында ол қысқа мерзімге банктік және инвестициялық жобалармен айналысты. 2003 жылғы 21–23 қарашадағы «Гүл революциясында» Шеварднадзе биліктен қуылғаннан кейін Ногайдели президент міндетін атқарушы Нино Бурджанадзедің экономикалық кеңесшісі ретінде үкіметке қайта оралды. 2004 жылғы ақпанда ол премьер-министр Зураб Жванияның үкіметінде бұрынғы Қаржы министрі лауазымына қайта тағайындалды.
He joined the government of Eduard Shevardnadze in the capacity of Minister of Finance in May 2000. During these years, he was considered a member of a political team of young reformists headed by Zurab Zhvania and Mikheil Saakashvili and proved to be quite an effective minister. In 2001, he left the President run Union of Citizens of Georgia party which he had joined in 1995. He was sacked, in 2002, without explanation, though it appears that he had intended to resign in protest against the policies of Shevardnadze's increasingly corrupted government (as the Minister of Justice Mikheil Saakashvili did a year before). In a brief period of 2002–2003, he was involved in banking and investment ventures. After Shevardnadze was ousted in the Rose Revolution of 21–23 November 2003, Nogaideli returned to government as the economic adviser to the acting president, Nino Burjanadze. He was re appointed to his old post as Minister of Finance in February 2004 in the government of Prime Minister Zurab Zhvania.
Отставка
2007 жылғы 16 қарашада Ногайдели денсаулығының нашарлауына байланысты отставкаға кетуін мәлімдеді. 2007 жылдың сәуір айында Ногайдели АҚШ-тың Хьюстон қаласындағы Сент-Люка епископальдық ауруханасында жоспарлы ашық жүрек операциясын жасатырды. Операцияны жетекші американдық хирург доктор Чарльз Фрейзер жүргізді, ол 8 сағатқа созылды және премьер-министрдің жүрегіне бір митраль клапаны ауыстырылды. Отставкаға кеткеннен кейін Ногайдели саясаттан қанағаттанды деп мәлімдеді, содан кейін футбол жұлдызы Каха Каладзеге тиесілі "Кала Капитал" компаниясының төрағасы болып кірді. 2008 жылдың маусым айынан бері ол Тбилиси мемлекеттік университетінің Халықаралық экономика мектебінің бизнес кеңесінің төрағасы қызметін де атқарып келеді.
Nogaideli announced his resignation on 16 November 2007 due to his poor health condition. In April 2007, Nogaideli underwent elective open heart surgery at St. Luke's Episcopal Hospital in Houston, U. S. The operation, led by leading US surgeon Dr. Charles Frazier, lasted for 8 hours and involved transplanting one mitral valve of the PM's heart. After his resignation, Nogaideli said he would retire from politics and later joined the Kala Capital company – owned by the soccer star Kakha Kaladze – as its chairman. Since June 2008, he has also been a chairman of the International School of Economics at Tbilisi State University Business Council.
Қарсылық
Ресей-Грузия соғысынан кейін, 2008 жылдың қыркүйегінде Ногайдели грузин баспасөзінде пайда болып, Михаил Саакашвилидің сыртқы және ішкі саясатын қатаң сынады. 2008 жылдың 3 желтоқсанында ол «Әділ Грузия үшін қозғалыс» атты жаңа оппозициялық партия құрды. 2009 жылдың желтоқсанында ол Оңтүстік Осетияның жетекшісі Эдуард Кокойтимен кездесті, бұл Оңтүстік Осетия әскері ұстаған грузин жасөспірімдерін босатуға көмектесу мақсатында болды. Ногайделидің Мәскеумен жақындасуы Грузия үкіметі тарапынан теріс қабылданып, Президент Саакашвили Ногайделидің Ресейге қатысты ұстанымын «күнә» деп атады.
After the Russian Georgian war, in September 2008, Nogaideli appeared in the Georgian press, unleashing heavy criticism of foreign and domestic policies of Mikheil Saakashvili. On 3 December 2008, he set up a new opposition party, the Movement for Fair Georgia. In December 2009, he also met Eduard Kokoity, the breakaway South Ossetian leader, ostensibly to help release of the Georgian teenagers detained by the South Ossetian military. Nogaideli's rapprochement with Moscow met with a negative response from the Georgian government. President Saakashvili described Nogaideli's Russian stance as a "sin".