Кіріспе
Бельгиялық әскери инженер және жазушы Анри Алексис Бриальмонт (Венло, 25 мамыр 1821 – Брюссель, 21 шілде 1903), француз әскери сәулетшісі Вобанның бельгиялық нұсқасы деп аталды, 19 ғасырдағы бельгиялық әскери офицер, саясаткер және жазушы, ең алдымен әскери сәулетші және бекіністерді жобалаушы ретінде танымал. Бриальмонт 1843 жылы бельгиялық армия инженерлері қатарына офицер болып қабылданды және тез арада карьералық сатыны көтерілді. Ол штаб офицері болып қызмет етті, кейіннен маңызды Антверпен портының округіне қолбасшылық етті. Әскери мансабын Армияның бас инспекторы қызметімен аяқтады. Бриальмонт сонымен қатар белсенді памфлеттер жазушы және саяси науқандарды жүргізуші болды, мансабы бойы бельгиялық әскерді реформалау және кеңейтуді қолдады, сондай-ақ Конго еркін мемлекетінің құрылуына қатысты. Бүгінде Бриальмонт Бельгия және Румынияда салған бекіністерімен танымал, сондай-ақ Демократиялық Конго Республикасындағы бекіністерге де әсер етті. Ол 1880-ші жылдардың соңында Бельгиядағы Льеж, Намур және Антверпен қалаларының маңында салған бекіністер Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Бельгияға неміс әскерлерінің шабуылының бастапқы кезеңінде маңызды рөл атқарды.
Henri Alexis Brialmont (Venlo, 25 May 1821 – Brussels, 21 July 1903), nicknamed The Belgian Vauban after the French military architect, was a Belgian army officer, politician and writer of the 19th century, best known as a military architect and designer of fortifications. Brialmont qualified as an officer in the Belgian army engineers in 1843 and quickly rose up the ranks. He served as a staff officer, and later was given command of the district of the key port of Antwerp. He finished his careers as Inspector General of the Army. Brialmont was also an active pamphleteer and political campaigner and lobbied through his career for reform and expansion of the Belgian military and was also involved in the foundation of the Congo Free State. Today, Brialmont is best known for the fortifications which he designed in Belgium and Romania and would influence another in the Democratic Republic of the Congo. The fortifications he designed in Belgium at the end of the 1880s around the towns of Liège, Namur and Antwerp would play an important role during the early stages of the German invasion of Belgium during World War I.
Ерте өмір
Анри Алексис Бриальмонт 1821 жылы Голландияның Лимбург аймағындағы Венло қаласында дүниеге келген. Оның әкесі, Матье Бриальмон, Наполеон соғыстары кезінде француз Ұлы армиясында қызмет етіп, капитан шеніне жеткен. Бельгияда голланд үкімдігі тұсында Матье голланд әскерінде қызмет етті, ал 1830 жылы Бельгия тәуелсіздік алғаннан кейін бельгиялық әскерге қосылды. 1849 жылы генерал атағын алды, ал 1850 жылы соғыс министрі болып тағайындалды. Венло қазір Бельгияда орналаспаса да, Лимбург аймағының барлығы Бельгия революциясынан кейін бельгиялық үкімет бақылауға талап еткен даулы аймақ болды. Бельгия 1839 жылғы Лондон шартында өз талаптарынан бас тартуға мәжбүр болды, және бүгінде Лимбург голланд және бельгиялық бөліктерге бөлінген. Анри Алексис мектепте үлгерімі жақсы болмаған, бірақ әскери академияға түсуге қол жеткізді. 1859 жылы әскери қызметінде журналист және Бельгия революциясының маңызды тұлғасы Луи де Поттердің қызына үйленді.
Әскери мансап
Бриалмонт 1843 жылы әскери мектепті инженерлер корпусының кіші лейтенанты болып бітірді. Ол тез арада шендік сатыда жоғары көтеріліп, 1847 жылы лейтенант атағына ие болды. 1847 жылдан 1850 жылға дейін ол соғыс министрі, генерал-барон Феликс Шазальдың жеке хатшысы болды. 1855 жылы ол штаб корпусына қабылданды, 1861 жылы майор, 1864 жылы подполковник, 1868 жылы полковник шеніне көтерілді. 1874 жылы генерал-майор болып тағайындалды және сол жылы Бельгияның ірі порты Антверпеннің бекіністерін қадағалауға жіберілді. 1877 жылы генерал-лейтенант, ал кейіннен Армияның Бас инспекторы болды; ол 1892 жылы зейнетке шыққанға дейін осы лауазымда қызмет етті. 1870-71 жылдардағы Франко-прусс соғысында Бельгияның жауабы кезінде, сол кезде полковник болған Бриалмонт Антверпен армиясының штаб бастығы қызметін атқарды, ол Антверпендегі Ұлттық бекіністі қорғауға тағайындалған еді. Дегенмен, әскери мансабының бар кезеңінде Бриалмонт ешқашан соғыста қызмет етпеді, тіпті кейбір бельгиялық сарбаздар Мексикадағы оқиғалар кезінде (1861-67) және Италияның бірігуі үшін болған шайқастарда еріктілер ретінде қатысты.
Саяси қызмет
Бриалмонт өзінің ерте кезден бастап Бельгия армиясының маңыздылығын арттыруды жақтады. 1850 жылы ол әкесіне қорғаныс шығындарын төмендетуге келіспеудің орнына министрлік лауазымынан кетуді ұсынды. Оның бұл ұстанымы оны Валтер Фрере Орбан және либералдармен қақтығысқа түсірді. 1855 жылдан бастап ол Бельгияның солтүстік-шығысындағы маңызды Антверпен портының қорғанысын қайта құру үшін үгіт жүргізе бастады. Саяси жағынан ұнамсыз жобадан ресми түрде ескертілгеніне қарамастан, ол одан әрі жалғастырды. 1850-ші жылдардың ортасында ол кішкентай Бельгия теңіз флотын қайта ұйымдастыру және кеңейту туралы бірнеше памфлеттер жариялады, оны Бельгияның шетелдегі беделін арттыру үшін империалистік мақсаттарда пайдалануға болатынына сенді. Король Леопольд I Бриальмонттың жоспарларына қарсы болса да, оның ұлы Леопольд, Брабант герцогы (болашақ король Леопольд II) оның идеяларына ризашылық білдірді және екеуі жиі хат алмасып тұрды. Бриальмонт Бельгияны әлемдік державаға айналдыру үшін отарлық кеңеюдің қажеттілігін сезінді және 1880-жылдардан бастап Леопольд II-нің Конго еркін мемлекетін құруға белсенді түрде көмектесті. Бірақ, Бриальмонт Леопольд II-нің жеке хатшысы болу ұсынысын қабылдамады. Франко-прусс соғысынан кейін Бриальмонт рекруттарды алмастыру жүйесін жоюды және жалпыға бірдей әскери міндеттілік енгізуді жақтады.
Саяси және тарихи жазбалар
Бриалмон әскери және саяси тақырыптар бойынша жақын уақытта жазатын белсенді автор болды. 1851 жылы ол өзінің алғашқы маңызды еңбегін жариялады, ол «Бельгия жөніндегі саяси және әскери ойлар» деп аталып, жақсы қабылданып, мақұлданды. Ол бекіністер туралы бірнеше кітап жазды, олардың ішінде «Қазіргі заман бекінісі» (1885), «Тік бұрыштан оқтардың және торпедалардың бекініске тигізетін әсері» (1888), «Бекінілген аймақтар» (1890), «XIX ғасыр соңында мемлекеттерді қорғау және бекіністер» (1895) және «Ваубаннан бері мемлекеттерді қорғаудың және тұрақты бекіністердің дамуы» (1898) кіретін еді. 1872 жылы ол «La Belgique Militaire» газетін құрды. Ол сонымен қатар Веллингтон герцогының жорықтары туралы есептерді қоса алғанда, бірқатар тарихи еңбектердің авторы болды.
Қалдықтың құрылысы
Бриалмонттың лоббилік әрекетінің нәтижесінде Бельгия 1887 және 1892 жылдар аралығында қамал салудың ауқымды бағдарламасын қолға алды. 1859 жылдан бері Бриалмонттың нұсқауымен Антверпенде салынған бекіністерден өзге, Лиежде он екі және Намюрде тоғыз жаңа бекініс салынды. Бриалмонт қалаларды алыс қашықтықтағы артиллериядан қорғау үшін бекіністерді қаладан бірнеше шақырымға қашыққа орналастырудың маңызды екенін ескерді. Ол салған бекіністер көбінесе қорғауға тиіс елді мекендерден тысқары орналасқан. Тиімді қорғауды қамтамасыз ету үшін қала периметрі бойынша орналасқан бірнеше бекіністер қажет болды. Жаңа материалдарды пайдалана отырып, көптеген жаңа бекіністер бетоннан салынды және көбінесе үшбұрышты немесе трапеция пішіндес жоспарларға негізделген, құлатын пушкалық күмбездермен жабдықталды. Маман жұмысшыларды пайдалану қажет болғандықтан, құрылыс процесі баяу және қымбатқа соқты. Ол сондай-ақ қорғаныс мақсатында сым тораптарды қолдануды ерте қолдаушылардың бірі болды. 1879 жылғы жарияланымда ол жаяу әскер шабуылына қарсы сымды кедергілерді пайдалануды ұсынды. Бриалмонт бекіністері Бриалмонттың өлімінен кейін, 1914 жылы Бельгияға неміс әскерлерінің басып кіру кезінде алғаш рет қолданылды. Бриалмонт құрған бекіністер жүйесі бельгиялық қорғаныс стратегиясының ядросы болды және 1914 жылғы тамыз бен қазан аралығында Льеж, Намюр және Антверпен шайқастары сияқты маңызды бекінілген аймақтардағы шешуші шайқастарға әкелді. Нәтижесінде, бұл бекіністер "Большая Берта" және австриялық 1911 жылғы үлгідегі гаубицалар сияқты жаңа, ірі калибрлі неміс қоршау артиллериясына қарсы тиімсіз болып шықты. Бірінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін, кейбір бекіністер жаңартылып, 1940 жылғы мамырдағы Бельгия шайқасында да қолданылды.
Румыния
1882 жылы Бриальмонт Румыния королі Кароль I-нің тапсырмасымен, 1877 жылы Осман империясынан тәуелсіздік алған жаңа Румыния Корольдігін басып алудан қорғау және оның жаңа астанасы Бухаресттің мәртебесін арттыру мақсатында бірнеше қамалдар жобасын жасауға шақырылды. Бриальмонтқа Бельгия үкіметі ресми өкілдік сапармен Румынияға баруға рұқсат бермеді, сондықтан ол жеке тұлға ретінде Румынияға барды. Бухаресттің төңірегіндегі 18 қамалдан тұратын сақинаны салу жұмысы 1883 жылы басталып, 1900 жылға дейін созылды. Отанына оралғаннан кейін Фрер Орбан оны Бельгияның бейтараптығына қауіп келтірді деп айыптады. Бухарест қамалдары өз қорғаныс мақсатына ешқашан қолданылмаса да, қаланың келешек дамуы мен қала құрылысы жоспарлауға зор ықпал етті. Қамалдарды байланыстыратын жолдар қазіргі Бухарест айналма жолының негізін құрады.
Ықпал
Бриалмонттың шәкірттерінің бірі капитан-комендант Эмиль Вангерме Конго еркін мемлекетіндегі Бома қаласындағы Шинкакаса бекінісін (1891–94 жылдары салынған) жобалауда шешуші рөл атқарды. Бриальмонт Мезадағы форттар үлгісінде салған бұл бекініс, Леопольд II-нің жеке колониясының басты артериясы – Конго өзенін португалдардың шабуылынан қорғау үшін жағалау артиллериясын орналастыру мақсатында салынды. 1900 жылы осы бекіністе маңызды көтеріліс болған.