Кіріспе

Британдық иранолог (1862–1926)

Эдвард Гранвилл Браун (7 ақпан 1862 – 5 қаңтар 1926) – британдық иранолог. Ол тарих және әдебиет салаларында көптеген мақалалар мен кітаптар жариялаған.

Өмір

Браун Англияның Глостершир графтығындағы Улей ауданында, Стоутс Хиллде, инженер-құрылысшы Бенджамин Чапман Браун мен оның әйелі Эннидің ұлы болып дүниеге келді. Ол Тринити колледжінде, Гленэльмондта, Беркширдегі Бернсайд мектебінде, Итон колледжінде және Ньюкасл физикалық ғылымдар колледжінде білім алды. Содан кейін Кембридждегі Пемброк колледжінде табиғаттану ғылымдарын оқыды. Ол сондай-ақ Эдвард Генри Палмер мен Уильям Райттан араб тілін, Эдвард Байлс Коуэллдан парсы тілін, ал сэр Джеймс Редхаустан түрік тілін оқыды, бұл түрік халқына деген қызығушылығынан туындады. 1882 жылы бітірген соң Константинопольге сапарлады. Браун Кембридж университетінде тағы екі жыл бойы Үндістан тілдерін (сол кезде индустани, санскрит, парсы және араб тілдері деп аталған) оқыды, сонымен қатар Лондонда медицина магистрі дәрежесін алды. 1887 жылы ол Пемброк колледжінің мүшесі болып сайланды, содан кейін Иранға ұзақ сапар жасады. Ол парсы тілінен университет лекторы болып оралды. 1902 жылғы сәуірде Кембридж университетінде сэр Томас Адамстың араб тілі профессоры болып тағайындалды. Браун Кембриджде Азияның тірі тілдері мектебін құруға жауапты болды, ол Египет және Судан мемлекеттік қызметтеріне, сондай-ақ Ливан консулдық қызметіне кандидаттарды даярлаумен байланысты болды. Өзінің алпысыншы жылдығында ол құрметке толы Festschrift-тің иегері атанды. Браун 1905 жылдан бері Гибб мемориалдық сериясын жариялап келе жатқан E. J. W. Gibb Memorial ұйымының алғашқы сенімділерінің бірі болды.

Мажар-е Алидің парсылық титулы

Лондонда (1885), Браун Қажар әулеті кезеңінің танымал зиялы мистикасы және әлемді аралаған Хажи Пирзаде Наинимен танысты, оның арқасында парсы тарихы, мәдениеті және тіліне деген қызығушылығы мен білімі кеңейді. Наини Браунға суфи киімдерінің жиынтығын сыйлады, ал Браун "Мажар е Али" ("Алидің көрінісі") атағын алды. Браун парсылармен кездескенде осы киімді киіп, парсы тіліндегі хаттары мен жазбаларына осы атаумен қол қоятын. Ал Браун Пирзадені "жолдың нұсқаушысы", "ақиқат сырларының сақтаушысы" және "жол іздеуші дана" деп атады. Осы қарым-қатынас Браунды Персия (Иран) туралы білімін кеңейтіп, қызығушылығын арттырумен қатар, Ұлыбритания Сыртқы істер министрлігінен Тегерандағы Ұлыбритания елшілігіне консул болып тағайындалуын сұрауға итермеледі. Нәтижесінде 1893 жылы "Персиялықтар арасындағы бір жыл" атты еңбегі жарық көрді.

Отбасы

Браун 1906 жылы Элис Кэролайнге (Франсис Генри Блэкберн Дэниеллдің қызы) үйленді. Оның әкесі судья сэр Патрик Браун болды. Ол 1926 жылы Кембридж қаласында қайтыс болды.