Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Үндістанда өлім жазасы, штаттары мен одақтық территориялары
Death penalty in India, its states and union territories
Үндістанда өлім жазасы – елдің негізгі қылмыстық заңнамасы, Үндістанның қылмыстық кодексі және басқа да заңдар бойынша белгілі бір қылмыстар үшін заңды жаза. Аталған жаза 1973 жылғы Қылмыстық іс жүргізу кодексінің 354(5)-бабына сәйкес, "мойыннан асып өлтіру" түрінде орындалады және тек "ең сирек жағдайларда" ғана қолданылады. Үндістанда өлім жазасына кесілген сотталғандар бар. Үндістандағы соңғы өлім жазасы 2020 жылдың наурыз айында Делидегі Тихар түрмесінде 2012 жылғы Делидегі топтық зорлау және кісі өлтіруге кінәлі төрт адамға қатысты орындалды.
Capital punishment in India is a legal penalty for some crimes under the country's main substantive penal legislation, the Indian Penal Code, as well as other laws. Executions are carried out by hanging as the primary method of execution per Section 354(5) of the Criminal Code of Procedure, 1973 is "Hanging by the neck until dead", and is imposed only in the 'rarest of cases'. prisoners on death row in India. The most recent executions in India took place in March 2020, when four of the 2012 Delhi gang rape and murder perpetrators were executed at the Tihar Jail in Delhi.
Тарих
Қылмыстық іс жүргізу кодексінде (ҚІЖК) 1898 жылы адам өлтіру үшін өлім жазасы дефолтты жаза болып саналды және судьялар өмір бойы бас бостандығынан айыру жазасын тағайындағысы келсе, үкімде оның себептерін көрсетуге міндетті болды. 1955 жылы ҚІЖК-ге енгізілген түзетулермен өлім жазасын тағайындамау себептерін жазбаша түрінде көрсету талабы алынып тасталды, бұл екі жазаның арасында заңнамалық басымдық жоқ екенін көрсетеді. 1973 жылы ҚІЖК тағы өзгертілгенде, өмір бойы бас бостандығынан айыру жазасы қалыпты жағдайға айналды, ал өлім жазасы тек ерекше жағдайларда ғана қолданылатын болды, әсіресе жасалған қылмыс қылмыскерді 20 жылдан кейін шартты түрде босатуға қарау үшін тым қауіпті деп табылса (Үндістанда өмір бойы бас бостандығынан айыру жазасы болмайды, себебі қауіпті қылмыскерлерді өмір бойы тоқтандыру және баптау өте қымбат, ал өмір бойына бас бостандығынан айырудан кейін шартты түрде босату мүмкіндігін жою мінез-құлықты жақсартуға ынталандыратын оң және түзетуші факторды жояды; Үндістанда өмір бойы бас бостандығынан айыру жазасына кесілген барлық қылмыскерлер 20 жыл өтегеннен кейін шартты түрде босатуға автоматты түрде құқылы, IPC 57-ге сәйкес), және «ерекше себептер» қажет болды. Бұл маңызды өзгеріс Үндістанда өлім жазасын қолдануды шектеу ниетін білдірді. 1973 жылғы ҚІЖК сондай-ақ қылмыстық іс жүргізуді екі кезеңге бөлді, олар жеке сот отырыстарында қарастырылды – бірі айыптау үшін, екіншісі жаза тағайындау үшін.
In the Code of Criminal Procedure (CrPC), 1898 death was the default punishment for murder and required the concerned judges to give reasons in their judgment if they wanted to give life imprisonment instead. By an amendment to the CrPC in 1955, the requirement of written reasons for not imposing the death penalty was removed, reflecting no legislative preference between the two punishments. In 1973, when the CrPC was amended further, life imprisonment became the norm and the death penalty was to be imposed only in exceptional cases, particularly if a heinous crime committed deems the perpetrator too dangerous to even be 'considered' for paroled release into society after 20 years (life imprisonment without parole does not exist in India since it is too expensive to freely feed and house dangerous criminals all their lives, and eliminating the possibility of parole after a life sentence removes the positive and rehabilitative incentive to improve behaviour; all criminals sentenced to life imprisonment in India are automatically eligible for parole after serving 20 years, as per IPC 57), and required 'special reasons'. This significant change indicated a desire to limit the imposition of the death penalty in India. The CrPC, 1973 also bifurcated a criminal trial into two stages with separate hearings, one for conviction and another for sentencing.
Үндістанның қылмыстық кодексіндегі өлім жазасы
Қылмыстық кодекс немесе басқа да заң бойынша бөлім Қылмыстың сипаты 121 Қылмыстық кодекс Үндістан үкіметіне қарсы соғыс ашу үшін мемлекетке қарсы көтеріліс 132 Қылмыстық кодекс Нақты орындалған бүлікке қатысуға көмектесу 194 Қылмыстық кодекс Өлім жазасын алу мақсатымен жалған куәлік беру немесе жасау 195A Қылмыстық кодекс Куәлік беруге немесе жалғандауға қорқыту немесе итермелеу нәтижесінде кінәсіз адамның сотталып, қаза болуы 302 Қылмыстық кодекс Қырғын 305 Қылмыстық кодекс Кәмілетке толмаған немесе ақыл-есі жоқ адамның өліміне көмектесу 307 (2) Қылмыстық кодекс Мүкім мерзімге сотталған адамның қастандық жасауы 364A Қылмыстық кодекс Қорқытып алу 376A Қылмыстық кодекс Зорлау және денсаулыққа зиян келтіру, нәтижесінде әйел адамның өлімі немесе тұрақты вегетативтік күйде қалуы 376AB Қылмыстық кодекс 12 жасқа дейінгі баламен зорлау 376DB Қылмыстық кодекс 12 жасқа дейінгі баламен жасалған топтық зорлау 376E Қылмыстық кодекс Зорлау контекстінде белгілі бір қайталама қылмыстар 396 Қылмыстық кодекс Қырғынмен бірге жасалған кісі өлтіру – егер бес немесе одан көп адамдардан тұратын топ қырғын жасаса және олардың біреуі сол қылмыс барысында кісі өлтірсе, топтың барлық мүшелері өлім жазасына тартылады.
Section under IPC or other law Nature of crime 121 of IPC Treason for waging war against Government of India 132 of IPC Abetment of mutiny actually committed 194 of IPC Giving or fabricating false evidence with intent to procure a conviction of a capital offence195A of IPCThreatening or inducing any person to produce or falsify evidence resulting in the conviction and death of an innocent person 302 of IPC Murder305 of IPCAbetment of suicide of a minor or insane person307 (2) of IPC Attempted murder by a serving life convict 364A of IPC Kidnapping for ransom 376A of IPC Rape and injury which causes death or leaves a woman in a Persistent Vegetative State 376AB of IPC Rape of a child below 12 years of age 376DB of IPC Gang rape of a child below 12 years of age376E of IPC Certain repeat offences in the context of rape 396 of IPC Dacoity with murder – in cases where a group of five or more individuals commit dacoity and one of them commits murder in the course of that crime, all members of the group are liable for the death penalty.
Қылмыстар бойынша өлім жазасы
Заң бөлімі Құқық бұзушылық сипаттамасы 2001 жылғы Ұйымдасқан қылмыс туралы заң 3 (1) Адам өліміне әкеп соғатын ұйымдасқан қылмыс Армия туралы заң, 1950 34 Жаумен байланысты қылмыстар және өлім жазасына тартылу Армия туралы заң, 1950 37 Көтеріліс Армия туралы заң, 1950 38 (1) Дезертирлік Ассам мылтық туралы заң, 2006 21 Жаумен байланысты қылмыстар және өлім жазасына тартылу Ассам мылтық туралы заң, 2006 24 Көтеріліс Ассам мылтық туралы заң, 2006 25 (1) (а) Дезертирлік Ассам мылтық туралы заң, 2006 55 Азаматтық қылмыстар Бомбей тыйым салу (Гуджарат түзету) заңы, 2009 65А (2) Лахта тұтынудан туындаған өлім Шекаралық қауіпсіздік күштері туралы заң, 1968 14 Жаумен байланысты қылмыстар және өлім жазасына тартылу Шекаралық қауіпсіздік күштері туралы заң, 1968 17 Көтеріліс Шекаралық қауіпсіздік күштері туралы заң, 1968 18 (1) (а) Дезертирлік Шекаралық қауіпсіздік күштері туралы заң, 1968 46 Азаматтық қылмыстар Жағалау күзеті туралы заң, 1978 17 Көтеріліс Жағалау күзеті туралы заң, 1978 5 Соғыс тудыру немесе сыртқы агрессияға көмектесу немесе 3-бап бойынша қабылданған ережелерді бұзу Женева конвенциясы туралы заң, 1960 3 Женева конвенцияларының ауыр бұзушылықтары Жарылғыш заттар туралы заң, 1908 3 (b) Жарылғыш заттарға қатысты ерекше санаттағы қылмыстар үшін жазалау, өмірге қауіп тудыруға немесе ауыр зиян келтіруге қабілетті Индо-Тибеттік шекара полиция күштері туралы заң, 1992 16 Жау немесе террористке қатысты қылмыстар Индо-Тибеттік шекара полиция күштері туралы заң, 1992 19 Көтеріліс Индо-Тибеттік шекара полиция күштері туралы заң, 1992 20 (1) (а) Дезертирлік Индо-Тибеттік шекара полиция күштері туралы заң, 1992 49 Азаматтық қылмыстар Қарнатака ұйымдасқан қылмыс туралы заң, 2000 3 (1) (i) Адам өліміне әкеп соғатын ұйымдасқан қылмыс Махараштра ұйымдасқан қылмыс туралы заң, 1999 3 (1) (i) Адам өліміне әкеп соғатын ұйымдасқан қылмыс Есірткі құралдары және психотроптық заттар туралы заң, 1985 31A (1) Кез келген есірткі құралы немесе психотроптық заттың коммерциялық мөлшерін қамтитын қылмыстарды қайталап жасау.
+ Act Section Offence descriptionThe Organized Crime Act, 2001 3 (1) Organized crime resulting in death of person Army Act, 1950 34 Offences in relation to enemy and punishable with death Army Act, 1950 37 Mutiny Army Act, 1950 38 (1) Desertion Assam Rifles Act, 2006 21 Offences in relation to enemy and punishable with death Assam Rifles Act, 2006 24 Mutiny Assam Rifles Act, 2006 25 (1) (a) Desertion Assam Rifles Act, 2006 55 Civil offences Bombay Prohibition (Gujarat Amendment) Act, 2009 65A (2) Death caused by the consumption of Laththa Border Security Force Act, 1968 14 Offences in relation to the enemy and punishable with death Border Security Force Act, 1968 17 Mutiny Border Security Force Act, 1968 18 (1) (a) Desertion Border Security Force Act, 1968 46 Civil offencesCoast Guard Act, 197817MutinyCoast Guard Act, 1978 5 Person contravening with intent to wage war or assist external aggression or any violation of provision made under S.3 The Geneva Convention Act 1960 3 Grave breaches of Geneva Conventions The Explosive Substances Act, 1908 3 (b) Punishment for special category of offences relating to explosive substances, likely to danger life or cause serious harm The Indo Tibetan Border Police Force, Act 1992 16 Offences in relation to enemy or terroristThe Indo Tibetan Border Police Force, Act 199219MutinyThe Indo Tibetan Border Police Force, Act 199220 (1) (a)DesertionThe Indo Tibetan Border Police Force, Act 199249Civil offencesThe Karnataka Control of Organised Crime Act, 20003 (1) (i)Organized crime resulting in death of personThe Maharashtra Control of Organised Crime Act, 19993 (1) (i)Organized crime resulting in death of personThe Narcotics Drugs and Psychotropic Substances Act, 198531A (1)Repeated commission of offences involving commercial quantity of any narcotic drug or psychotropic substance
Сотта қаралған өлім жазасына кесілетін қылмыстардың тізімі
+АктБөлім және қылмыс сипаттамасыСоттық шақыруларҮлкен Қылмыстық кодекс302 Кісі өлтіруБачан Сингхке қарсы Пенджаб штаты (1980)Үлкен Қылмыстық кодекс364 Адамды құрлық үшін ұрлауВикрам Сингх және басқалар мен Үндістан Одағы арасындағы дау (2020)Үлкен Қылмыстық кодекс376 Е Зорлау контекстіндегі белгілі бір қайталама қылмыстарВижай Джадхавке қарсы Махараштра штаты (2019)Наркотиктер, есірткілер және психотроптық заттар туралы заң, 198531А (1)Үлкен Зардапты азайту Үндістан Одағына қарсы (2011)Қару-жарақ туралы заң, 195927 (3) (Жойылып кетті)Пенджаб штаты Далбир Сингхке қарсы (2012)
+ActSection and offence descriptionJudicial challengesIndian Penal Code302 MurderBachan Singh v. State of Punjab (1980)Indian Penal Code364 Kidnapping for ransomVikram Singh & Anr v. Union of India (2020)Indian Penal Code376 E Certain repeat offences in the context of rapeVijay Jadhav v. State of Maharasthra (2019)The Narcotics Drugs and Psychotropic Substances Act, 198531A (1)Indian Harm Reduction v Union of India (2011)Arms Act, 195927 (3) (Repealed)State of Punjab v. Dalbir Singh (2012)
Өлім жазасынан босатылған адамдардың санаттары
+КатегорияларЗаң немесе сот ісіКәмелетке толмағандар 21-бап, Жастар әділеттілігі туралы заң (Заң бұзған кәмелетке толмаған ешкімге өлім жазасы берілмейді) Психикалық ауруы немесе санасыздықтан зардап шегетін адамдар Шатрухан Чуахан Үндістан Одағына қарсы (2014) (79-87-параграфтар)
+CategoriesLaw or caseJuvenilesSection 21, Juvenile Justice Act (No minor in conflict with the law shall be sentenced to death) People with mental illness or insanity Shatrughan Chauhan v. Union of India (2014) (Para 79 87)
Соттың бірінші сатысы
Қылмыстық процестік кодекспен белгіленген тәртіппен сот ісі аяқталғаннан кейін судья 235-бап бойынша іс бойынша үкім жасайды. Егер айыпталушы кінәлі деп табылса, 235-баптың 2-тармағына сәйкес, үкім шығару алдында міндетті түрде сот мәжілісі өткізілуге тиіс.
After the completion of proceedings as prescribed by the Code of Criminal Procedure, the judge pronounces the judgment in a case under Section 235. In case of conviction of the accused, there shall be a mandatory pre sentencing hearing as according to Section 235(2),
Жоғары соттың растауы
Сессиялық соттың шешімі мен үкім шығарғаннан кейін, өлім жазасының күшіне енуі үшін жоғары сот оны бекітуі қажет. Жоғары сот Сессиялық соттың тағайындаған өлім жазасын растай алады, заңмен көзделген кез келген басқа жазаны тағайындай алады, айыптауды жоя алады, Сессиялық сот айыптаған қылмысқа байланысты айыпталушыны айыптауға құқылы, сол немесе өзгертілген айыптама бойынша жаңа сот отырысын тағайындауға немесе Қылмыстық процестік кодекстің 368-бабы бойынша айыпталушыны ақтауға болады. Жоғары сот, сондай-ақ, Қылмыстық процестік кодекстің 386-бабының (с) тармақшасына сәйкес Сессиялық соттың тағайындаған жазасын өлім жазасына дейін ауырлата алады. Жоғары сот айыпталушыға жазаны ауыртуға қарсы пікір білдіруге мүмкіндік бермей, жазаны ауыртата алмайды, ал пікір білдірген кезде айыпталушы Сессиялық соттың тағайындаған жазасын жеңілдету немесе ақтау туралы өтініш беруге құқылы. Қылмыстық процестік кодекс прокурорға Сессиялық соттың тағайындаған жазасының жеткіліксіздігіне байланысты Жоғарғы Сотқа шағымдануға нұсқау бере алады. Сонымен қатар, Қылмыстық процестік кодекстің 397-бабымен және 401-бабымен бірге қолданылатын өздігінен тексеру өкілеттігін пайдалана отырып, Жоғарғы сот тіпті шағым болмаған жағдайда да Сессиялық соттың тағайындаған жазасын ауыртата алады. Жоғарғы сот сондай-ақ, Кодекстің 367-бабына сәйкес сотталған адамның кінәлі немесе кінәсіздігіне қатысты кез келген мәселе бойынша тергеуді жүргізуге немесе қосымша дәлелдер жинауға бұйрық бере алады. Жоғарғы соттың нұсқауы болмаса, айыпталушы осы тергеу кезеңінде немесе қосымша дәлелдер жиналған кезде қатысуға міндетті емес. Жоғарғы соттың Қылмыстық процестік кодекстің 407-бабына сәйкес, төменгі соттағы істі қайтарып алып, сот процесін жүргізуге және өлім жазасын тағайындауға құқығы бар.
After the decision and sentencing by the Court of Sessions, a high court needs to confirm it for the death sentence to be valid. The high court may confirm the death sentence awarded by the Court of Sessions, pass any other sentence warranted by law, annul the conviction, convict the person of any offence for which the Court of Sessions might have convicted them, order a new trial on the same or amended charge or acquit the accused person under Section 368, Code of Criminal Procedure. The High Court may also enhance the sentence awarded by the Court of Session to death sentence according to Section 386 (c), CrPC. The High Court shall not enhance the sentence awarded to the accused without giving them a reasonable opportunity of showing cause against such enhancement and while showing such cause, the accused may even plead for acquittal or reduction of sentence awarded by the Court of Session. CrPC may direct the public prosecutor to appeal to the High Court against the sentence granted by the Court of Session on grounds of inadequacy. Further, exercising of its suo moto revisional powers under Section 397, CrPC read with Section 401, CrPC, the High Court may, even in the absence of an appeal enhance the sentence awarded by the Court of Session. The High Court may also in accordance with Section 367 of the Code conduct or direct further inquiry into or additional evidence to be taken on any point bearing upon the guilt or innocence of the convicted person. Unless directed by the High Court, the accused need not be present during this period of this inquiry or when additional evidence is taken. The High Court also has the power under Section 407 of the CrPC to withdraw a case pending before a subordinate court and conduct the trial, and may award the sentence of death.
Арнайы демалыс туралы өтініш
Өлім жазасы жоғарғы сотта бекітілгеннен кейін, Конституцияның 136-бабына сәйкес арнайы рұқсат өтініші (АРӨ) арқылы шағымдану мүмкіндігі бар. Жоғарғы Сот мәселені қарастырып, өз дискрециясымен Конституцияның 136-бабы бойынша шағымдануға арнайы рұқсат беруге құқылы. 136-бапқа сәйкес өкілеттіктерін пайдалана отырып, Жоғарғы Сот АРӨ-нің апелляциялық шағым ретінде қаралуға лайықтығын анықтайды. Бұрынғысынша, өлім жазасынан байланысты АРӨ-лерді алдын ала қарастырмай (детальды себептер келтірмей АРӨ-ні қабылдамау) тарату тенденциясын түзету мақсатында, Babasaheb Maruti Kamble v. State of Maharashtra (2018 жылғы қараша) және Jitendra @ Jeetu v. State Of Madhya Pradesh & Others (2020 жылғы шілде) істерінде төменгі соттармен өлім жазасы тағайындалған жағдайлардағы АРӨ-лер, кем дегенде өлім жазасы мәселесі бойынша, себептер келтірмей таратылмауы керек деп шешілді. Мұндай жағдайларда, өлім жазасын негіздеу үшін нақты дәлелдермен бірге тереңірек сараптама жүргізілуі тиіс деген пікір білдірілді.
After the death sentence is confirmed by the High Court, an appeal by Special Leave Petition (SLP) under Article 136 of the Constitution may be filed. The Supreme Court may in its discretion after considering the issues grant special leave to appeal under Article 136 of the Constitution. Exercising its power under Article 136, the Supreme Court decides whether the special leave petition deserve to be heard as appeals. Correcting an earlier trend of dismissal of SLPs involving the death sentence in limine (dismissal of Special Leave Petition at the threshold without giving any detailed reasons) it was held in two cases of Babasaheb Maruti Kamble v. State of Maharashtra, November 2018 and Jitendra @ Jeetu v. State Of Madhya Pradesh & Others, July 2020 that special leave petition filed in those cases where death sentence is awarded by the courts below, should not be dismissed without giving reasons, at least qua death sentence. It was opined that in such cases a deeper scrutiny coupled with reasons in support of death penalty should be given by the Court.
Қарауды қайта қарау және қайта қарауды бастау
Жоғарғы Соттың үкімі немесе қаулысын қайта қарау туралы петиция Конституцияның 137-бабына сәйкес, мұндай үкім немесе қаулы шығарылған күннен бастап отыз күн ішінде Жоғарғы Сотқа берілуі мүмкін. Жоғарғы Соттың 2014 жылғы қыркүйектегі "Мохд Ариф @ Ашфакқа қарсы Индия Жоғарғы Сотының тіркеушісі және басқалар" ісінде айтылғандай, өлім жазасынан гөрі арыздар ашық сотта қаралуы керек, бірақ ауызша тыңдауға 30 минут уақыт белгіленген. Мұндай процедура әділ және тең болады. Істер үш судьядан тұратын алқа тарапынан қаралады, ал арнайы процедура өлім жазасына кесілген барлық істерге қолданылады, егер петиция қабылданбағанмен, жаза орындалмаған болса, соның ішінде терроризм мен бүлікшіл қызметтің алдын алу туралы заң бойынша қаралатын істерге де қатысты. "М. А. Антони @ Антаппанға қарсы Керала штаты" (2009 жылғы сәуір), "М. Маннан @ Абдул Маннанға қарсы Бихар штаты" (2011 жылғы сәуір), "Амбадас Лаксман Шинде және басқаларға қарсы Махараштра штаты" (2018 жылғы қазан) сияқты бірнеше істер жоғарыда аталған үкімнен кейін бұрынғы қаулылары күштен шығарылып, ашық сотта қайта қаралып, нәтижесінде жазалар жеңілдетіліп, кейбіреулері ақталды.
A petition seeking review of a judgment or order passed by the Supreme Court may be filed under Article 137 of the Constitution before the Supreme Court within thirty days from the date of such judgment or order. As per the Supreme Court in Mohd Arif @ Ashfaq v. The Registrar, Supreme Court of India & Ors, September 2014, review petitions for death sentence cases should be heard in open court, but there would be a time limit of 30 minutes for oral hearing. Such a procedure would be just and fair. The cases would be heard by a bench of three judges, and the special procedure would apply to all cases of death sentence where the review had been dismissed but the sentence was yet to be executed, including cases brought under Terrorist and Disruptive Activities (Prevention) Act. Various cases such as M. A. Antony @ Antappan v. State of Kerala, April 2009, Md. Mannan @ Abdul Mannan v. State Of Bihar, April 2011, Ambadas Laxman Shinde And Ors V. The State Of Maharashtra, October 2018 were reopened after being dismissed earlier to be heard in the open court after the above judgement, which resulted in commutations and an acquittal.
Емдеу өтініші
2002 жылғы сәуірдегі «Рупа Ашок Хурра қарсы Ашок Хурра және басқалар» ісі бойынша Жоғарғы Соттың шешімінде көрсетілгендей, егер сот төрешісінің табиғи әділдік принциптерін бұзғаны немесе оның бейтараптығына күмән тудырғаны дәлелденсе, Жоғарғы Сот өзінің шешімін немесе бұйрығын қайта қарауға мүмкіндік бере алады. Аталған істе Жоғарғы Сот өз шешімдерін қайта қарауға құқылы екенін, әсіресе әділетсіздіктің ауыр салдарына жол бермеу және құқықтық процестің теріс пайдаланылуын болдырмау үшін, өзінің ішкі құқықтарын пайдаланатынын мәлімдеді. Қайта қарау өтініші алдымен, мүмкін болса, бұрынғы қарауға қатысқан алқаға немесе Жоғарғы Соттың үш ең жоғары дәрежедегі судьясына жіберіледі. Қайта қарау өтініші Жоғарғы Соттың басқаша шешімі болмаса, ауызша жарыссыз қаралады. Президент немесе облыс әкімі сотталған адамның жағдайын қарастырып, өлім жазасын кешіруге құқылы. Кешірім туралы өтініштерге қатысты түрлі құқықтық мәселелер жиі туындайды, соның бірі – кешігу. 1947 жылғы ақпандағы «В. Шрихаран @ Муруган қарсы Үндістан Одағы» ісінде Жоғарғы Сот 72/161-баптарға сәйкес кешірім беру рәсімі өлім жазасын күткен сотталғанға және оның отбасына өмір бойына бас бостандығына ауыстыру үмітін беретінін, сондықтан атқарушы билік конституцияда кепілдендірілген кешірім беру дәстүрін ақылға қонымды мерзімде жүзеге асыруы тиіс екенін қайта қуаттады. 2014 жылғы қаңтардағы «Шатруган Чаухан қарсы Үндістан Одағы» ісінде Жоғарғы Соттың үш судьядан тұратын алқасы өлім жазасына қатысты маңызды шешім шығарды, атап айтқанда, өлім жазасын орындаудың ұзаққа созылуы жазаны жеңілдету туралы өтініште маңызды фактор болып табылатынын белгіледі. Бұл туралы 1989 жылғы ақпандағы «Тривенибен В. Гуджарат штаты және басқалар» ісінде де айтылған, онда сот кешірім туралы өтінішті қараудың ұзаққа созылуын, мемлекеттің кешіктірушілік тактикасын және кешігудің себепсіздігін қарастыруға құқылы екені көрсетілді. Ұзақ кешігу маңызды фактор болғанымен, ол өзінен-өзі жазаны конституциялық емес деп тануға жеткіліксіз. Сонымен қатар, соттар кешірім туралы өтініштерді қарау кезінде ескерілуі тиіс басқа да жағдайларды мойындады, мысалы, психикалық ауру, психикалық жарақат, оқшаулану және т.б. Өлім жазасын орындау туралы бұйрық тиісті түрменің бастығына жіберіледі, ол жаза орындалғандығын растағаннан кейін бұйрықты сотқа қайтарады. «Шабнам қарсы Үндістан Одағы» ісінде Жоғарғы Сот өлім жазасы туралы бұйрықты орындау рәсімінде табиғи әділдік принциптерін сақтау қажет екенін шешті. Сотталған адамға апелляция, қайта қарау және кешірім туралы өтініштер сияқты барлық қол жетімді құқықтық шараларды пайдалануға мүмкіндік беру керек. Өлім жазасын орындауға бұйрық беру алдында ПУДР ісінде берілген нұсқауларды орындау қажет.
As per the Supreme Court judgment in Rupa Ashok Hurrah v. Ashok Hurrah & Ors, April 2002 after the dismissal of the review petition, the Supreme Court may allow a curative petition to reconsider its judgment or order if it is established that there was a violation of principles of natural justice or apprehension of bias on part of a judge. The Supreme Court in the said case held that in order to prevent abuse of its process and to cure gross miscarriage of justice, it may reconsider its judgements in exercise of its inherent powers. The curative petition would be circulated before the same bench which decided the review petition, if available, or the three senior most judges of the Supreme Court. The curative petition would be disposed of without oral arguments, unless ordered otherwise by the Supreme Court. The president or the governor may consider the case of the convict and may pardon the death sentence. Various legal issues surrounding mercy petition has arisen time and again, one of them being delay. In V. Sriharan @ Murugan v. Union of India, February 1947, the Supreme Court reiterated that the clemency procedure under Article 72/161 provides a ray of hope to the condemned prisoners and his family members for commutation of death sentence into life imprisonment and, therefore, the executive should step up and exercise its time honoured tradition of clemency power of guaranteed in the constitution one way or the other within a reasonable time. In the case of Shatrughan Chauhan v. Union of India, January 2014, a three judge bench of the Supreme Court delivered a landmark judgment on the death penalty: holding, in particular, that an excessive delay in carrying out the death sentence was an essential mitigating factor in a plea for commutation. This was also held in a previous case Triveniben V. State of Gujarat & Ors, February 1989 stating that the Court may consider whether there was undue long delay in disposing of mercy petition; whether the State was guilty of dilatory conduct and whether the delay was for no reason at all. Though the inordinate delay may be a significant factor, that by itself cannot render the execution unconstitutional. Further, the courts have also recognised some other supervening circumstances which should be considered during mercy petition such as mental illness/insanity, trauma, solitary confinement etc. It is addressed to the superintendent of the relevant prison who is supposed to return the warrant to the court after certifying that the death sentence has been carried out. In Shabnam v. Union of India, the Supreme Court held that the principles of natural justice have to be read into death warrant proceedings. The convict should be allowed to exhaust all the legal remedies available such as appeal, review and mercy petitions. The guidelines given in the PUDR case are needed to be followed before issuing the death warrant.
Өлім жазасының конституциялық тұрғыдан болуы
Үндістанның Жоғарғы Сотының қарауына дейін, Үндістанда өлім жазасын жою мәселесі 35-ші Заң комиссиясының баяндамасында, Рагхунатх Сингх, Халық қазысы ұсынған қаулыға жауап ретінде зерттелді. Үндістан Заң комиссиясы, Үндістандағы жағдайлар "өлім жазасын жою" пікіріне қайшы келеді деген логикалық тұжырымдаманы баса көрсетті және өлім жазасын сақтау қажет деген қорытындыға келді. Комиссия, әртүрлі тәрбие беру ортасы, халықтың көп түрлілігі, білім және мораль деңгейлерінің арасындағы айырмашылықтар, сондай-ақ заң мен тәртіпті сақтаудың ең маңызды қажеттілігі Үндістанның өлім жазасын жоюға жағдай жасауына кедергі келтіретін негізгі факторлар екенін айтты. Дегенмен, Үндістанның Жоғарғы Сотының маңызды шешімдері арқылы өлім жазасына қатысты құқықтық көзқарас едәуір өзгерді.
Prior to the examination of Supreme Court of India, the abolition of the death sentence in India was examined by the 35th Law Commission report in response to a resolution moved by Raghunath Singh, Member of Lok Sabha. The Law Commission of India stressed on the reasoning that the conditions in India demands the contrary position to the proposition of 'abolition of death penalty' and concluded the death penalty should be retained. It said that the variety of upbringing, the diversity of the population, the disparity in the levels of education and morality and the paramount need for maintaining law and order were fundamental factors and issues that impede India from taking a favourable position to abolish the capital punishment. However, the jurisprudence regarding the capital sentence inordinately changed throughout various landmark judgments pronounced by the Supreme Court of India.
Үндістанның Жоғарғы соты өлім жазасының конституциялық заңдылығына қатысты
Үндістанда өлім жазасына алғашқы шағым 1973 жылы Жағмохан Сингхке қарсы У.П. штатының ісінде туды, ол 1972 жылғы қазан айында болған. Бұл шешім 1973 жылы Қылмыстық процессуалдық кодекс (ҚПК) жаңадан қабылдауға дейін шығарылды, сонда өлім жазасы ерекше жаза ретінде қарастырылды. Шағымда өлім жазасы Үндістан Конституциясымен кепілденген өмір сүру және теңдік құқықтарын бұзады деп айтылды. Сонымен қатар, судьялардың өлім жазасын тағайындаудағы бақылаусыз және нұсқаусыз дискрециялық өкілеттігі Үндістан Конституциясының 14-бабын бұзады және талапкерлер өлім жазасы мен өмір бойына бас бостандығынан айыру арасындағы сот шешімін қабылдау үшін жағдайларды қарастыру және негіздемелерді ұсыну рәсімі 1898 жылғы ҚПК бойынша қолжетімді емес, демек ол Үндістан Конституциясының 21-бабын бұзады деп мәлімдеді. Алайда, Үндістанның Жоғарғы Соты бұл аргументті қабылдамады және өлім жазасы ауырлататын және жеңілдететін жағдайларды егжей-тегжейлі тіркеу және бағалаудан кейін ғана тағайындалады деп шешті, осылайша мұндай рәсім өлім жазасын тағайындауды толықтай ақталады және Үндістан Конституциясының 21-бабын бұзбайды. Бұдан бөлек, жазаны белгілеуде судьялардың кең дискрециялық өкілеттігіне қатысты сын жоғары инстанция судьяларының қадағалауында болады және жақсы қалыптасқан сот принциптеріне негізделген. Сотта АҚШ Жоғарғы Сотының 1971 жылғы қазандағы Форман мен Джорджия арасындағы іс бойынша шешімі де талқыланды, онда АҚШ Жоғарғы Соты АҚШ Конституциясының Сегізінші түзетуін бұзатын қатыгез және ерекше жаза ретінде өлім жазасын жойды. Бірақ Үндістанның Жоғарғы Соты бұл аргументті қабылдаудан бас тартып, өлім жазасын конституцияға қайшы деп қорытындылауға ешқандай рационалды негіз жоқ екенін мәлімдеді, себебі Үндістан Конституциясында Сегізінші түзетуге баламасы жоқ.
The first challenge to the capital punishment in India came during the 1973 case of Jagmohan Singh v. State of U. P, October 1972. The judgment came before the CrPC was re enacted in 1973, whereby the death sentence constituted an exceptional sentence. It was argued that the death penalty violates to the right to life and equality and guaranteed by the Indian Constitution. Moreover, the uncontrolled and unguided arbitrary discretion in the judges to impose capital punishment violates Article 14 of the Indian Constitution and the petitioners contended that the procedure for consideration of circumstances in order to pronounce finding and reasoning to make judicial decision between capital punishment and life imprisonment is not available under CrPC, 1898, therefore it violated Article 21 of the Indian Constitution. However, the Supreme Court of India refused to accept the argument and held that the death sentence is pronounced after detailed recording and evaluation of the aggravating and mitigating circumstances, thus such procedure justifies the imposition of capital punishment and does not violate Article 21 of the Indian Constitution. Moreover, the criticism of judge centric or wide discretion on the judges on the fixation of the punishment is subject to the scrutiny of the superior judges and premised on the well recognized judicial principles. The judgment also discussed the US Supreme Court Decision in Furman v. Georgia, October 1971 where the US Supreme Court struck down the death sentence scheme as it violated the Eighth Amendment of the US Constitution as being cruel and unusual punishment. But, the Supreme Court of India refused to accept the reasoning and stated that there is no rational basis for concluding the death sentence as unconstitutional because the Indian Constitution does not have an equivalent to the Eighth Amendment.
Өлім жазасының конституциялық негізділігін қарастырған маңызды істер
1898 жылғы Қылмыстық процестік кодекс қабылдалғаннан бастап, өлім жазасын тағайындағанда соттар өлім жазасын тағайындамау себептерін "арнайы негіздеу" арқылы келтіруге міндетті болды. Өлім жазасының қағида ретінен ерекше жағдайға ауысуы 1973 жылы жаңа редакцияда қабылданған Қылмыстық процестік кодекс енгізілгеннен кейін басталды. Сонымен қатар, 1973 жылғы ҚПК-нің 235(2) бабы сотталғаннан кейін жаза тағайындау бойынша тыңдау өткізуге мүмкіндік берді, бұл өлім жазасының мәніне қатысты мәселелерді салмақты бағалауға және талдауға жол ашты, соның салдарынан сот жүйесінде үлкен өзгерістер болды.
Since the incorporation of Code of Criminal Procedure, 1898, while imposing the death sentence, the courts were obliged to provide 'special reasons' for not imposing the death sentence. The true departure from death sentence as a norm to an exception came after the introduction of Code of Criminal Procedure re enacted in 1973. Also, the CrPC 1973 introduced the Section 235(2), which allowed the post conviction hearing on sentencing which drastically changed the jurisprudence allowing a careful evaluation and analysis of circumstances revolving around the jurisprudence of death sentence.
Раджендра Прасад Уттар Прадеш штатына қарсы, 1979 жылғы ақпан
1973 жылғы Қылмыстық-процессуалдық кодекс қайта қабылданғаннан кейін, өлім жазасын тағайындаудың "ерекше себептері" туралы құқықтық түсініктерде бельгісіздік туды. Жоғарғы Сот 1979 жылғы ақпанда Раджендра Прасад пен Уттар-Прадеш штаты арасындағы істе жаза тағайындау саясатын және ерекше жағдайларда өлім жазасын қолданудың "ерекше себептерін" жан-жақты қарастырды. Сот жазалау теориясынан бас тартып, қоғамдық мақсаттар ретінде үрейлендіру және түзету теорияларын басымдыққа қойды. Біріншіден, 1973 жылғы Қылмыстық-процессуалдық кодекстің қайта күшке енуі өлім жазасын өмір бойы бас бостандығынан айыру жазасын тағайындау ережесіне қатысты ерекшелік ретінде қарастырды, яғни өмір бойы бас бостандығынан айыру мен өлім жазасы арасында таңдау жасау мүмкіндігі болды. Екіншіден, 1979 жылғы ақпандағы "Раджендра Прасадқа қарсы Уттар-Прадеш штаты" ісіндегі шешім "өлім жазасы" қылмыстың өзіне емес, қылмыскердің жағдайына байланысты болуы керек екенін түсіндірді. Бачан Сингх пен Пенджаб штаты арасындағы 1980 жылғы мамырдағы істе өлім жазасына қатысты негізгі шағымдар өлім жазасының қажетсіз, қатыгез, адамдыққа жатпайтын және ар-ұятты төмендететін жаза екендігі, сондай-ақ өлім жазасының үрейлендіру мақсатына қызмет етпейтіндігі болды. Бұған қоса, осы істе Қылмыстық кодекстің 302-бабы мен Қылмыстық-процессуалдық кодекстің 366(2)-бабының конституциялық заңдылығы өлім жазасын қолданудың ерікті және ойшау екендігіне байланысты күмәнделді. Алайда, Жоғарғы Сот 4:1 көпшілік дауыспен бұл пікірмен келіспеді және өлім жазасының конституциялық заңдылығын растады, бірақ "нағыз сирек" доктринасын қабылдады, яғни өлім жазасы тек "нағыз сирек жағдайларда ғана тағайындалуы мүмкін, егер балама жаза мүлдем қабылданбаса". Сонымен қатар, Жоғарғы Сот өлім жазасын тағайындаудың "ерекше себептері" қылмыстың және қылмыскердің жағдайларын ескеруі керек екенін, ал өлім жазасын тағайындаудың ерекше себептерін келтіру алдында ауырлататын және жеңілдететін жағдайларға тиісті мән берілуі керек екенін анықтады. Жоғарғы Сот жеңілдететін факторларға психикалық денсаулық, айыпталушының жасы, түзету мүмкіндігі немесе адамның жоғарыдан келген бұйрық бойынша қылмыс жасауы кіретінін мойындады. Көпшілік шешімінен екі жыл өткен соң ол өлім жазасын конституцияға қайшы деп таныды. Ол "ерекше себептерді" талап ететін, оның мағынасына ешқандай нұсқау бермейтін өлім жазасы жүйесі шешім қабылдауды жеке судьялардың субъективті бағасына қалдырып, оны ерікті етеді деп мәлімдеді.
Post the re enactment of CrPC 1973, there was ambiguity in the jurisprudential understanding of 'special reasons' for imposing the death sentence. The Supreme Court in Rajendra Prasad v. State of Uttar Pradesh, February 1979 dealt with the legal policy on sentencing discretion and also comprehensively discussed the meaning of 'special reasons' for inflicting death sentence on exceptional grounds. The Court departed from retributive theory and emphasized on the deterrence and reformative theory as the social goals. Firstly, the re enactment of CrPC 1973 had made the death penalty as an exception with regards to the rule of imposing life imprisonment for offences consist of choice between life imprisonment and death sentence. Secondly, the dictum of Rajendra Prasad v. State of Uttar Pradesh, February 1979, had interpreted the parameter on which 'death sentence' must be related to circumstance of the criminal and not the crime itself. The primary challenges to the death penalty in Bachan Singh v. State of Punjab, May 1980 was that the death punishment is unnecessary, cruel, inhumane and degrading treatment and the punishment of death sentence does not serve the purpose of deterrence. Furthermore, the constitutional validity of Section 302 of IPC and Section 366(2) of CrPC was challenged in this case on the ground that the imposition of death penalty is arbitrary and whimsical. However, the Supreme Court by a majority of 4:1 did not accept this contention and affirmed the constitutional validity of death sentence but propounded the doctrine of 'rarest of rare' as that the death sentence can only imposed 'in the rarest of rare cases when the alternative option is unquestionably foreclosed." Moreover, the Supreme Court ascertained that the "special reasons" in the context of inflicting death sentence must pay due regard to both the crime and criminal and the relative weight has to be given both aggravating and mitigating circumstance prior to the stating of special reasons for inflicting the death sentence. The Supreme Court recognized that the mitigating factors includes the mental condition, the age of the accused, the possibility of reforming or that the person committed the crime under the superior orders. two years after the majority's decision, he held the death penalty to be unconstitutional. He opined that the capital sentencing system, which required 'special reasons' without any guidance on its meaning, essentially left decision making to the subjective assessment of individual judges, making it arbitrary.
Митху пен Пенджаб штаты арасындағы іс, 1983 жылғы сәуір
Бұл жағдайда сот, өмір бойы бас бостандығынан айырылған қылмыскерлерге міндетті түрде өлім жазасын көздейтін Қылмыстық кодекс 303-бабын талқылады. Бұл баптың негізінде, өмір бойына сотталған, бірақ соған қарамастан адам өлтірген қылмыскерді түзету мүмкін емес деген тұжырым жатты, сондықтан оған лайықты жаза – өлім жазасы ғана. Бұл бапты әзірлеудің бастапқы мақсаты өмір бойы сотталғандардың түрме қызметкерлеріне шабуылдауын болдырмау болған, бірақ заң шығарушы орган қолданған тіл осы ниеттен асып кеткені айтылды. Сот 303-баптың Конституцияның 14 және 21-баптарында көзделген теңдік құқығы мен өмір сүру және жеке бостандық құқығын бұзатынын анықтады. Өлім жазасының орындылығы мәселесінде келіспеген судьялар, соттардың конституциялық талаптарға сәйкес болуы міндетті екенін, тіпті олардың пікірлері көпшілік пікірге қайшы келсе де, атап көрсетті. Қоғамдық пікір көбінесе эмоционалдық әңгімелер арқылы қалыптасады, олардың заңды түрде дұрыс болуы міндетті емес, толыққанды ақпаратталған болуы керек. Олар заң мен конституциялық принциптерге де қайшы болуы мүмкін, оларға соттардың бағынуы шарт. Сот Сантош Кумар Сатишбхушан Барияр мен Махараштра штаты арасындағы істе халық пікірінің қылмысқа немесе қылмыскерге қатысты объективті жағдай емес екенін қайталады. Апелляция берушінің түрмедегі жақсы мінез-құлқы арқылы реформалану және оңалту мүмкіндігі ескерілгеннен кейін өлім жазасы өмір бойы бас бостандығынан айыруға ауыстырылды.
In this case, the court discussed Section 303 of the IPC which provided for a mandatory death sentence for offenders serving a life sentence. This section was based on the logic that any criminal who has been convicted for life and still can kill someone is beyond reformation and so, the only suitable punishment left would be death. It was discussed that the original idea behind drafting of this section was to discourage assaults by life convicts on the prison staff, but the language chosen by the legislature had widely exceeded its intention. It was held that Section 303 violated right to equality and right to life and personal liberty as conferred under Articles 14 and 21 of the Constitution. While dissenting on the question of propriety of the death penalty, the remaining two judges on the bench emphasized on the duty of courts to be constitutionally correct, even if its views are counter majoritarian. Public opinion is generally formed by emotionally charged narratives which need not necessarily be legally correct, properly informed. They may even be against the values of rule of law and constitutionalism that courts are bound by. The court reiterated the view in Santosh Kumar Satishbhushan Bariyar v. State of Maharashtra that in death penalty sentencing, public opinion is neither an objective circumstance relating to crime nor to the criminal. The death sentence was commuted to life imprisonment after taking into consideration the possibility of reform and rehabilitation of the appellant that was evidenced by his good conduct in prison.
Ақталу
Асылу – римдік, англосаксондық, ағылшын, француз және неміс құқықтарының бір бөлігі болған өлім жазасын орындаудың ежелгі әдісі. 1965 жылы Ұлыбританияда өлім жазасы жойылғанға дейін асылу жазасы – өлім жазасын орындаудың кең таралған және стандартты тәсілі болып келді. Бұл дәстүрлі жазалау әдісі сотталғанды өлімге душар ету үшін дарға ілуді немесе бағанаға байлап асылуды қамтиды, бұл тыныс алудың тоқтауынан өлімге әкеледі. Сонымен қатар, айыпты адам тұрақтандырғыш еденде тұрып, оны босатқанда мойнына байланған арқанмен тоқтатылатын бірнеше метр төмен құлайды, немесе арқандағы түйін құрбандының басын күшпен бұрып, мойнын сындыруға мүмкіндік береді. Бұл жазалау әдісі кеңінен талқыланып келеді және 2015 жылғы есебінде Заң комиссиясы Үндістанда асылудан озық әдістерге көшу қажет екенін мәлімдеді. Сот түрлі тарихи әсерлерді, сондай-ақ Заң комиссиясының есептерін қарастырып, асылу жазасын орындау 21-баптың мағынасында әділ, дұрыс және ақылға қонымды процедура болып табылады және деңгейінде конституциялық екенін шешті. 2017 жылдың қазан айында Риши Малхотраның Үндістанға қарсы ісінде асылу жазасын орындау әдісі ретінде Қылмыстық-процессуалдық кодекстің 354(5)-бабы шағымдалып, оның жабайы, адамгершілікке жатпайтын және қатыгездікке толы екені, сондай-ақ БҰҰ Экономикалық және әлеуметтік кеңесінің (ЭКОСОС) қабылдаған қарарларына қайшы екені айтылды. Бұл іс түрлі дамыған елдерде асылудан басқа озық жазалау әдістеріне көшу туралы пікірталас тудырды. Сондай-ақ, халықаралық стандарттарға сәйкес, жазалау мүмкіндігінше жылдам және қарапайым болуы керек, сондай-ақ дереу есінен айырып, тез арада өлімге жеткізуі керек екені талқыланды.
Hanging is an ancient method of execution which was a part of the Roman law, Anglo Saxon law, English law, French law, and German law. Hanging as a punishment was a prevalent and standard mode of execution until the abolition of capital punishment in the United Kingdom in 1965. This traditional method of execution may involve suspending the convict from a gallows or crossbeam until death occurs from asphyxia, or it may be that the condemned person stands on a trapdoor and when the trap is released he falls a couple of metres until stopped by the rope tied around his neck or a knot in the noose helps jerk back the victim's head sharply enough to break the neck. This mode of execution is widely debated and the Law Commission in its report in 2015 stated that the shift from hanging to more advanced methods execution must be made in India. The court discussed various historical influences as well as the reports of the law commission and held that execution by hanging was a fair, just and reasonable procedure within the meaning of Article 21 and hence is constitutional. In the case of Rishi Malhotra v. Union of India, October 2017, hanging as a method of execution was challenged in a writ petition and it was argued that Section 354(5) CrPC was not only barbaric, inhuman and cruel but also against the resolutions adopted by the United Nations Economic & Social Council (ECOSOC). This case brought out the discussion around the shift from hanging to other advanced methods of execution in various developed countries. It was also discussed that as per international standard, execution should be as quick and as simple as possible and should produce immediate unconsciousness passing quickly into death.
Ату арқылы өлім жазасы
Аюдан басқа, Үндістан заңында рұхсат етілген өлім жазасын орындаудың тағы бір тәсілі – ату, ол Армия, Әскери-теңіз күштері және Әуе күштері заңдарында көзделген. 1950 жылғы Әуе күштері заңының 34-бабы әскери сотқа 1950 жылғы Әуе күштері заңының 34 (а) – (о) тармақтарында аталған қылмыстар үшін өлім жазасын тағайындау құқығын береді. Асқындау немесе ату тәсілін әскери сот өз дискрециясы бойынша анықтайды. Армия және Әскери-теңіз күштері заңдарында да ұқсас қағидалар бар. Заңның 163-бабында өлім жазасының нысаны былайша сипатталған: "Өлім жазасын тағайындағанда, әскери сот өз дискрециясы бойынша қылмыскердің мойнынан ілгішпен өлтірілуіне немесе ату арқылы өлтірілуіне бұйрық бере алады".
Apart from hanging, the other method of execution allowed under the Indian law is shooting, which is provided for under the Army Act, Navy Act, and Air Force Act. Section 34 of the Air Force Act, 1950 empowers the court martial to impose the death sentence for the offences mentioned in Section 34 (a) to (o) of The Air Force Act, 1950. It is at the discretion of the court martial whether the method is by hanging or shooting. The Army and Navy Acts have similar provisions. Section 163 of the act provides for the form of the sentence of death as; "In awarding a sentence of death, a court martial shall, in its discretion, direct that the offender shall suffer death by being hung by the neck until he is dead or shall suffer death by being shot."
Жазалау тәртібі
Қылмыстық процессуалдық кодекстің 235-бабының 2-тармағы екі сатылы сот отырысын қарастырады, онда айыптау және жаза тағайындау екі бөлек процедура болып өтеді. Сот ісін қайта қарауға жіберді, айыпталушыға жазаға қатысты өтініш білдіруге мүмкіндік беру үшін.
Section 235(2) of the CrPC provides for a bifurcated trial, where the conviction and sentencing are meant to be separate proceedings. The matter was remanded to the Trial Court for giving an opportunity to the accused to make a representation regarding the sentence.
Дагду Махараштра штатына қарсы 1977 жылдың сәуір айында
Жоғарғы Сот 1976 жылғы тамыздағы Санта Сингх пен Пенджаб штаты арасындағы іс бойынша қабылданған шешімді соттың айыпталушыны жаза тағайындау мәселесі бойынша "тыңдамауы" міндетті түрде істі алғашқы сотқа қайтаруға алып келеді деп түсіндіруге болмайды деп шешті. Сот айыпталушыны кінәлі деп тапқаннан кейін, жаза тағайындау мәселесі бойынша міндетті түрде тыңдауы керек, бірақ олай істемесе, жоғары сот бұл бұзушылықты айыпталушыны жаза тағайындау мәселесі бойынша нақты және тиімді түрде тыңдап түзетуге құқылы. Айыпталушыға жаза тағайындау мәселесі бойынша қажетті барлық деректерді сотқа ұсынуға мүмкіндік беруі керек. Сот айыпталушыға жаза туралы пікір білдіруге жеткілікті уақыт беру үшін істі кейінге шегеруге құқылы. Осыған байланысты Жоғарғы Сот айыпталушыларға жаза тағайындау бойынша материалдар ұсынуға рұқсат берді.
The Supreme Court held that the decision in Santa Singh v. State of Punjab, August 1976 cannot be read to say that failure on the part of the court to 'hear' an accused on the question of sentence must necessarily entail a remand to the trial court. After convicting an accused, courts must unquestionably hear him on the question of sentence but if they omit to do so, it would be open to the higher court to remedy the breach by giving a real and effective hearing to the accused on the question of sentence. The accused must be permitted to adduce before the Court all the data which he desires to adduce on the question of sentence. The Court may adjourn the matter in order to give to the accused sufficient time to make submissions on sentence. Consequently, the Supreme Court granted liberty to the accused persons to produce materials on the question of sentence.
Мукеш пен Делидің ҰҚТ-сы арасындағы іс, 2017 жылғы мамыр
Айыпталушылар бірінші сатыдағы судьяның әрбір айыпталушыға қатысты ауырлататын және жеңілдететін жағдайларды ескермегенін мәлімдеді. Сот Жоғарғы соттың Санта Сингхке қарсы Пенджаб штаты, 1976 жылғы тамыз және Дагдуға қарсы Махараштра штаты, 1977 жылғы сәуірдегі істерде белгіленген заңды қарастырып, сот үкімінің кемшіліктерін түзетудің екі жолы бар екенін анықтады: 1) істі қайта қарауға жіберу; 2) айыпталушыларды қажетті деректерді ұсынуға және жаза тағайындау мәселесі бойынша өз ұстанымдарын білдіруге міндеттеу. Екінші жолмен, Сот айыпталушыларға жеңілдететін жағдайларды көрсететін құжаттармен бірге ант беруге мүмкіндік берді. Айыпталушылардың адвокаттарына айыпталушылармен байланыс орнатып, қажетті анттар мен құжаттарды ұсыну үшін күн сайын түрмеге баруға рұқсат берілді. Прокуратураға да айыпталушылардың анттарына жауап ретінде өз анттарын ұсынуға рұқсат берілді. Осы іс бойынша түпкілікті үкім 2017 жылдың 5 мамырында жарияланды.
It was argued by the accused persons that the Trial Judge had not considered the aggravating and mitigating circumstances in respect of each individual accused. The Court went through the law laid down by the Supreme Court in Santa Singh v. State of Punjab, August 1976 and Dagdu v. State of Maharashtra, April 1977, and held that there are two modes to cure sentencing defects 1. to remand the matter; 2. to direct the accused persons to produce necessary data and advance the contention on the question of sentence. Following the second mode, the Court gave an opportunity to the accused persons to file affidavits along with documents stating the mitigating circumstances. The counsels for the accused were allowed daily visits to the prison in order to communicate with the accused persons and file the requisite affidavits and materials. The prosecution was also granted liberty to file affidavits in response to the ones filed by the accused. The final judgment in this case was delivered on 5 May 2017.
Жазалау жүйесі
1980 жылғы мамыр айында Бачан Сингх пен Пенджаб штаты арасындағы іс бойынша Үндістан Жоғарғы Сотының бес судьялық алқасы Үндістанда өлім жазасының конституциялық заңдылығын растағанда, ең қатал жағдайларда ғана жаза тағайындауды талап ететін толыққанды сот үкімі жасау жүйесін құрды. Сот Бачан Сингх ісінде қалыптасқан сот үкімі жасау саясатының қағидаларын қайта бекітіп, күшейтті. Сондай-ақ, Сот жеке істерде өлім жазасын тағайындамас бұрын жауап берілуі тиіс екі сұраққа тоқталды. Біріншіден, жасалған қылмыс басқа жазаны тағайындауға мүмкіндік қалдырмайтындей ерекше жағдай ма? Екіншіден, егер жеңілдететін жағдайлар ескерілсе де, жағдай өлім жазасын қажет етеді ме? Сот судьялардың қылмыстың ауырлататын және жеңілдететін жағдайларын, сондай-ақ қылмыскердің жағдайын сараптап, өлім жазасы мен өмір бойы бас бостандығынан айыру арасында таңдау жасамас бұрын осы факторларды талдауы керек екенін айтты. Дегенмен, Жоғарғы Сот қоғамның ұжымдық санасы қатты қиналып, сот органдарынан өлім жазасын тағайындауды күтетін жағдайларда өлім жазасын қолдануға болатынын мәлімдеді. Жоғарғы Соттың екі алқасы өмір бойы бас бостандығынан айыру мен өлім жазасын таңдауда қылмыскердің емес, қылмыстың сипаты мен ауырлығын қарастыру керек деп шешті. Кейін Равжи ісіндегі үкім сенімді прецедент ретінде пайдаланылды. Бұл үкімдер қылмыскерге қатысты жеңілдететін жағдайларды ескермей, өлім жазасын бекітті. Бұл позиция 1980 жылғы мамырдағы Бачан Сингх пен Пенджаб штаты арасындағы Конституциялық алқаның шешіміне тікелей қайшы келді. Соңында, Үндістан Жоғарғы Сотының 1995 жылғы желтоқсандағы Равжи мен Раджастан штаты арасындағы іс бойынша шешімі 2009 жылғы мамырдағы Сантош Кумар Сатишбхушан Барияр мен Махараштра штаты арасындағы іс бойынша тағы бір алқасы тарапынан *per incuriam* деп танылды.
In Bachan Singh v. State of Punjab, May 1980, a five judge bench of the Supreme Court of India while upholding the constitutionality of the death penalty in India, also laid down an elaborate sentencing framework, requiring sentencing judges to impose the punishment only in the 'rarest of rare' cases. The court reinstated and reemphasized the principles of sentencing policy propounded in the Bachan Singh case. Also, the Court listed the two question that needs to be answered prior to the imposition of death sentence on individual cases. Firstly, is the offence committed so exceptional that there is no scope for awarding any other sentence? Secondly, even when weightage is accorded to the mitigating circumstances does the circumstances still warrants death penalty? It was held that the judges must prepare a balance sheet of aggravating and mitigating circumstance of the crime and criminal and analyze the factors prior to making up choice between death sentence and life imprisonment. However, the Supreme Court held that the death penalty may imposed on the ground where the collective conscience of the society is shocked that expect the judicial authorities impose the death sentence. The two bench of Supreme Court held that the nature and gravity of the crime, not the criminal should be considered as an appropriate method, for opting between choice of life imprisonment and death penalty. Subsequently, the precedent in Ravji was relied on as authoritative precedent. These judgments confirmed the death sentence without considering any mitigating circumstances related to the criminal. This position was directly contradictory to Constitutional bench judgment of Bachan Singh v. State of Punjab, May 1980. Finally, the Ravji v. State of Rajasthan, December 1995 decision delivered by the Supreme Court of India was rendered as per incuriam by another bench of Supreme Court in Santhosh Kumar Satishbhushan Bariyar v. State of Maharashtra, May 2009.
Сантош Кумар Сатишбушан Барияр Махараштра штаты қарсы, 2009 жылғы мамыр
2009 жылғы мамырдағы Сантош Кумар Сатишбхушан Барияр мен Махарастра штаты арасындағы сот шешімі, Жоғарғы соттың сот дискрециясын реттеу және өлім жазасына қатысты сот төрелігінің үкім шығару дискрециясын бірізділендіруге жасаған тырабында маңызды орын алады. Барияр ісінде Жоғарғы сот 1995 жылғы желтоқсандағы Равжи мен Раджастан штаты арасындағы істе қарастырылған қылмысқа ғана толық назар аударуды қателік деп таныды, себебі ол Бачан Сингх пен Пәнджаб штаты арасындағы 1980 жылғы мамырдағы істе қалыптасқан «нағыз сирек жағдай» доктринасының қағидаларын бұзады. Барияр шешімінде жазалаудың ауырлататын және жеңілдететін жағдайлары тек қылмыстың өзіне ғана емес, сонымен қатар қылмыскердің де ескерілуі тиіс екені қайтадан назар салды. Бұл Бачан Сингх ісіндегі қағидаларды, әсіресе өлім жазасының тағайындалуына қатысты аспектілерді радикалды түрде түсіндірді. Сот өлім жазасына қатысты үкім шығару дискрециясының біркелкілігі мен сабақтастығының жетіспеушілігіне алаңдаушылық білдірді. Барияр шешімінің ең маңызды үлесі – сот дискрециясын қатаң шектеуге немесе өлім жазасын талап ететін қылмыстардың нақты түрлерін жіктеуге қатысты қатал тәсілді толығымен жоққа шығарды. Сот ауырлататын және жеңілдететін жағдайларды салыстыру процесін сынап, олардың әрқайсысы оқиғаның екі бөлек және әртүрлі құрамдас бөлігі болғандықтан бір-бірімен салыстырылмағанын айтты. Сот өлім жазасын тағайындағанда жаңа үш сынақтан тұратын жүйені қарастырды: «қылмыс сынағы», «қылмыскер сынағы» және «нағыз сирек жағдай сынағы». Бұл сынақ «салмақ сынағына» тең емес еді. Сот өлім жазасы тек «қылмыс сынағы 100%» орындалғанда ғана, яғни қылмыскерге қатысты жеңілдететін жағдайлардың болмауы (мысалы, түзету мүмкіндігі, айыпталушының жас жасы, қылмыс жасауға ниетсіздік, бұрынғы соттылықтарының жоқтығы) тағайындалуы мүмкін деп мәлімдеді. Ауырлататын жағдайлардың толыққанды болуы және жеңілдететін жағдайлардың болмауы жағдайында, сот «нағыз сирек жағдайға» қанағаттануы керек. «Нағыз сирек жағдай» соттың емес, қоғамның пікіріне негізделуі керек, яғни қоғам өлім жазасын мақұлдауы тиіс.
The Santhosh Kumar Satishbhushan Bariyar v. State of Maharashtra, May 2009 judgment holds an important position in the attempt of Supreme Court to principally regulate the judicial discretion and bring consistency in the sentencing discretion of the judiciary in regards to death penalty. The Supreme Court in Bariyar held that the exclusive focus on the crime provided in the Ravji v. State of Rajasthan, December 1995 precedent is per incuriam, as it breaches the principles revolving around doctrine of rarest of rare propounded in Bachan Singh v. State of Punjab, May 1980. The Bariyar judgment again reemphasized that the aggravating and mitigating circumstances related to the sentencing discretion must not only be limited to crime alone, but both the factor crime and criminal should be taken into account. It has interpreted the Bachan Singh dictum in a radical manner, specifically on the sentencing aspect of death penalty. The Court expressed concern that there is lack of consistency and coherence in the aspect of sentencing discretion in regards to death penalty. The first and foremost contribution of Bariyar judgment is that it undoubtedly rejected the strict channelling of discretion or classification of particular types of offences deserves death sentence. The court critiqued the process of drawing a balance sheet of aggravating and mitigating circumstances and stated that they cannot be compared with each other as each of the factors are two distinct and different constituents of the incident. The Court also envisaged a new triple test, while awarding the death sentence and it required 'crime test'. 'criminal test' and the 'rarest of rare test' and this test was not equivalent to 'balance test'. The Court stated that the death sentence can only be inflicted, once they satisfy the 'crime test 100%', 'criminal test 0%' (there must no mitigating circumstances favouring the accused) such as possibility of reform, young age of the accused, lack of intention to commit the crime, no antecedents of criminal record. Once the aggravating circumstances are the fullest extent and no mitigating circumstances, the court needs to be satisfied with the rarest of rare case. The rarest of rare must be depended on the 'society centric' instead of 'judge centric' as to whether society approve death sentence in the awarding of the death penalty.
Раджендра Прахладрау Васник Махараштра штаты қарсы, 2018 жылдың желтоқсаны
Бұл жағдайда айыпталушы үш жасар қызды зорлап, өлтіргені үшін сотталды. Қайта қарау барысында үш судьядан тұратын алқа оның жазасын өмір бойына түрмеге кесуге шешім қабылдады. Бачан Сингх ісіне сілтеме жасаған Сот, реформалау және оңалту мүмкіндігін қарастыру қажеттігін, оның болуы немесе болмауы емес екенін атап өтті. "Прокуратура сотқа сотталған адамды реформалау немесе оңалту мүмкін емес екенін дәлелдер арқылы дәлелдеуге міндетті". Сот сондай-ақ, сотталған адамға қатысты бір немесе бірнеше қылмыстық іс қаралып жатқандығы жаза тағайындау кезінде ескерілмейтінін мәлімдеді.
In this case, the accused was convicted of the rape and murder of a three year old girl. In review, a three judge bench commuted his sentence to life imprisonment. Invoking Bachan Singh, the Court observed that it was required to consider the probability of reform and rehabilitation and not its possibility or its impossibility 'it is the obligation on the prosecution to prove to the court, through evidence, that the possibility is that the convict cannot be reformed or rehabilitated'. The Court also held that mere pendency of one or more criminal cases against a convict cannot be a factor for consideration while awarding sentence.
Полиция инспекторының Манохаранға қарсы ісі, 2019 жылдың тамыз айы
Жоғарғы Сот, судья Нариманның көпшілік пікірі арқылы, сотталғанға тағайындалған өлім жазасын күшінде қалдырды. Судья Санжиев Ханна жаза мәселесінде келіспей, өмір бойына бас бостандығынан айыру жазасын таңдады. Өзінің жеке пікірінде судья Ханна 1983 жылдың шілдесінде Мачхи Сингх пен Пенджаб штаты арасындағы істе сот екі сұраққа жауап беруді қажет еткенін атап өтті, осы арқылы іс ең қатал қылмыстар санатына жататынын анықтау керек. Бұл сұрақтар: қылмыстың ерекшелігі өмір бойы бас бостандығынан айыру жазасын жеткіліксіз ете ме және қылмыстың жағдайлары өлім жазасынан басқа амал қалдырмай ма? Судья Ханна сот 1983 жылғы шілдедегі «Мачхи Сингх пен Пәнжаб штаты» ісінде көрсеткен бес категорияны (қаза жасау тәсілі, кісі өлтіру мотиві, қылмыстың қоғамға қарсы немесе жеңілсіз сипаты, қылмыстың ауқымы және құрбан болған адамның тұлғасы) бірінші сұраққа қатысты деп санайды. Екінші сұраққа да жауап беру қажет, бұл жеңілдететін жағдайларға сілтеме жасау арқылы істелуі мүмкін. Ол өлім жазасы тек өмір бойына бас бостандығынан айыру жазасы сөзсіз болған жағдайда ғана тағайындалатынын қайталады. Аталған іс бойынша судья Ханна сотталғанның тергеу судьясы алдында қысым көрсетілмей өз еркімен қылмысын мойындағанын, бұл қоғамға оралудың алғашқы қадамы екенін және оны жеңілдететін жағдай ретінде қарастыру қажет екенін айтты. Сондықтан ол бұл жағдайда лайықты жаза – өмір бойына бас бостандығынан айыру жазасы деп есептейді.
The Supreme Court, through the majority opinion of Justice Nariman, upheld the sentence of death imposed upon the appellant. Justice Sanjeev Khanna dissented on the question of sentence and chose the lesser sentence of life imprisonment without remission. In his dissenting opinion, Justice Khanna noted that the Court in Machhi Singh v. State of Punjab, July 1983 required two questions to be answered to determine if a case was rarest of rare. These were whether there was something uncommon about the crime which rendered life imprisonment inadequate and whether the circumstances of the crime were such that there was no alternative but to impose the death sentence. Justice Khanna opined that the five categories indicated by the court in Machhi Singh v. State of Punjab, July 1983 (manner of commission of murder, motive of the murder, anti social or abhorrent nature of the crime, magnitude of the crime and personality of the victim) related to the first question. The second question also has to be answered which could be done by reference to mitigating circumstances. He reiterated that the death sentence could be imposed only when the sentence for life is unquestionably foreclosed. In the facts of the case, Justice Khanna noted that the appellant had confessed to the crime before a magistrate without compulsion and this, he stated, was the first step back into society and should be treated as a mitigating circumstance. He therefore opined that the appropriate punishment in this case would be life imprisonment without remission.
Қоғамдық пікірдің рөлі
1983 жылы Махи Сингх пен Пенджаб штаты арасындағы сот ісінде қоғамдық пікірдің рөлі алғаш рет ең жоғары жаза тағайындау жүйесінде маңыздылыққа ие болды. Бұл іс қылмыстың әлеуметтік тұрғыдан жегілгісіз немесе қоғамға зиянды сипаты болған жағдайда өлім жазасын қолдануға мүмкіндік берді. Сот, жазаны тағайындау мәселесін қарастырғанда, қылмыскердің құқықтары ғана емес, сонымен қатар жәбірленушінің және жалпы қоғамның мүдделерін де ескеруі керек деп шешті. Соңғы кезде, 2018 жылдың желтоқсан айындағы MA Antony мен Керала штаты арасындағы істе Жоғарғы Сот өлім жазасын өмір бойына бас бостандығынан айыруға ауыстырып, алғашқы соттың қылмыс қоғамның ұжымдық санасында тудырған алақорлықты ескергенін қателік деп таныды. Бұл Үндістан сот жүйесіне «қалдық күмән» тұжырымын жазаны жеңілдететін жағдай ретінде енгізді. Сот «нақты күмәннен» асып, бірақ «толық сенімділіктен» төмен болатын белгісіздік күйі болуы мүмкін екенін мәлімдеді. 2019 жылы Жоғарғы Сот 2019 жылдың қазан айындағы Равишанкар мен Мадхья-Прадеш штаты арасындағы істе Ашок Деббарманың «қалдық күмән қағидасын» қайта қуаттап, өлім жазасын тағайындау үшін «нақты күмәннен» жоғары дәлелдеме стандартын қажет ететінін атап өтті.
The role of public opinion first gained prominence in the capital sentencing framework through the case of Machhi Singh v. State of Punjab, July 1983, which allowed imposition of the death penalty in case of anti social or socially abhorrent nature of the crime. It held that courts must consider not only the rights of the criminal, but also the rights of the victim and society at large while considering the question of appropriate sentence. Recently, in MA Antony v. State of Kerala, December 2018, the Supreme Court commuted the death sentence into life imprisonment and noted that the trial court committed an error by taking into account the disturbance caused by the crime to the collective conscience of the society. It introduced the concept of 'residual doubt' as a mitigating circumstance in Indian sentencing jurisprudence. The court stated that there could be a state of lingering uncertainty that exists, beyond 'reasonable doubt' but below 'absolute certainty'. In 2019, the Supreme Court reiterated the 'residual doubt principle' of Ashok Debbarma in Ravishankar v. State of Madhya Pradesh, October 2019 and held that it creates a higher standard of proof over and above the 'beyond reasonable doubt' threshold in order to sentence someone to death.
Үндістан Одағы В. Шрихаран Муруганға қарсы, 2015 жылғы желтоқсан
Солардың бірі – 2008 жылғы шілдеде Свами Шрадханада @Мурли Манохар Мишра v. Карнатака штаты ісі арқылы құрылған жазаның ерекше санатының заңдылығы туралы болды. Сот 2008 жылғы шілдедегі Свами Шрадханада @Мурли Манохар Мишра Карнатака штаты ісі бойынша құрылған арнайы жаза санаты заңды деп шешті. Бұдан әрі, мұндай жазаны тек жоғары соттар немесе Жоғарғы Сот ғана тағайындауға болады деп қосты. Дегенмен, мұндай жаза 72 және 161-баптар бойынша конституциялық кешірім беру құқығына кедерес келтірмейді. Дауысқа түскен судьялар Лалит және Сапре Лалит арқылы білдірген пікірлерінде, мұндай жаза заңды емес, өйткені ол жаңа жазаны заңдастырумен тең болып табылады және атқарушы биліктің құзырына тікелей араласады деп мәлімдеді.
One of the questions involved the validity of the special category of sentence as created by Swamy Shraddhanada @ Murli Manohar Mishra v. State of Karnataka, July 2008. The court held that the special category of sentence created by Swamy Shraddhanada @ Murli Manohar Mishra v. State of Karnataka, July 2008 was valid in law. It further added that such a sentence could only be imposed by the high courts or the Supreme Court. However, the constitutional powers of remission under Articles 72 and 161 would be unaffected by such a sentence. The dissenting judges, Lalit and Sapre, speaking through Lalit held that such a sentence was not valid in law as it would amount to legislating a new sentence, and it was also trenching into the domain of the executive.
Психикалық аурулар мен өлім жазасы
Заң бойынша кейбір адамдар қылмыстық құқық бойынша жауапкершілікке тартылмайтындығы қарастырылған. Заң 7 жасқа толмаған балалар және ақыл-есі дұрыс емес адамдардың өз іс-әрекеттерінің салдарына түсінуге қабілетсіз деп есептейді, сондықтан оларды қандай да бір қылмыс үшін жауапқа тартпайды. Бұл ереже өлім жазасына да қатысты, яғни құзыретті сот ақыл-есі дұрыс емес деп таныған адамға өлім жазасы берілмейді. Өлім жазасының заңдылығы және айыпталушының психикалық денсаулығы арасындағы байланыс Үндістан сот жүйесінде көптеген істерде талқыланды. "Девендер Пал Сингх Бхуллар" (Навниет Каур против Делидің ҰКТ, 2014 жылғы наурыз) ісінде сот, үкімді орындаудың ұзаққа соғуы және сотталғанның психикалық денсаулық мәселелеріне байланысты, өлім жазасын жеңілдетті. "Шатрухан Чуахан против Үндістан Одағы" (2014 жылғы қаңтар) ісінде, өлім жазасын жеңілдетуге себеп болатын басқа да жағдайларды қарастырғанда, сот тұтқындалғанның психикалық ауруы жазаны жеңілдетуге ықпал ететін фактор болады және психикалық ауруы бар адамды атқаруға болмайды деп шешім қабылдады. Жоғары сот "ауыр психикалық ауруды" бағалау үшін нақты бұзылулар немесе кемістіктер жоқ екенін атап өткендіктен, осы ауруларды анықтау үшін басшылыққа алуға болатын "ауырлық деңгейінің тестін" енгізді. Соттың пікірінше, бұл аурулардың ішінде шизофрения, басқа да ауыр психоздық бұзылулар және шизофрениямен байланысты диссоциативтік бұзылулар бар. Сондықтан, аталған тест бойынша, қылмыскерде ауыр психикалық ауру немесе мүгедектік болуы керек, яғни медициналық қызметкер бұл ауруды өте ауыр деп объективті түрде бағалауы тиіс, сондықтан ол жазаның мәнісі мен мақсатын түсіне алмайды. Өлім жазасының идеясы және оның салдары адамды қабілетсіз етеді және қорқыныш сезімін оятуға бағытталған. Егер айыпталушы мүгедектігіне байланысты өлім жазасының мағынасын және мақсатын түсінбесе, онда жазаның өзінің мақсаты жойылады.
The law provided for certain persons to be exceptions to the liabilities imposed by Criminal law. The law assumes persons such as children below the age of 7 and insane persons to be incapable of understanding the consequences of their act and therefore does not hold them accountable for any of the offences. The rule further extends to death penalty as well, i. e. persons who are insane and declared so by a competent court, cannot be given death penalty. The legality of the death sentence and its relation with the mental illness of the accused was discussed in various cases by the Indian Judiciary. In the case of Devender Pal Singh Bhullar (Navneet Kaur v. NCT of Delhi, March 2014), the Court commuted the death sentence of the convict on the ground of inordinate delay in the execution of sentence and mental health problems faced by the petitioner. In the case of Shatrughan Chauhan v. Union of India, January 2014, while discussing various other supervening circumstances which would lead to the sentence of death being commuted, it was held that mental illness of the prisoner would be a factor which would lead to a commutation and that no mentally ill person may be executed. The SC noting that there appear to be no set disorders or disabilities for evaluating the 'severe mental illness' laid down 'test of severity' as a guiding factor for recognizing those mental illnesses which qualify for an exemption. The court noted that these disorders generally include schizophrenia, other serious psychotic disorders, and dissociative disorders with schizophrenia. Therefore, the test envisaged herein predicates that the offender needs to have a severe mental illness or disability, which simply means that a medical professional would objectively consider the illness to be most serious so that he cannot understand or comprehend the nature and purpose behind the imposition of such punishment. The notion of death penalty and the sufferance it brings along causes incapacitation and is idealised to invoke a sense of deterrence. If the accused is not able to understand the impact and purpose of his execution because of his disability, the purpose for the execution itself collapses.
"Нұрбая" және "Әділетші Верма" комитеттерінің есебі
"Нұрбая" деп белгілі болған топтық зорлау қылмысы жыныстық зорлық мәселесін Үндістан халқының, БАҚ-тың және Үндістан үкіметінің назарына жеткізді. Халықтың наразылығы мен науқандарына жауап ретінде үкімет Үндістанның бұрынғы Бас судьясы Дж.С. Верма, судья Лейла Сет және Үндістанның бұрынғы солиситор-генералы Г. Субраманиам төрағалық еткен комиссия құрды. Комиссия 2013 жылғы 23 қаңтарда есебін ұсынды. Онда зорлау, жыныстық қанау, адам саудасы, балаларға қарсы жыныстық зорлық, құрбандарды медициналық тексеру, полиция, сайлау және білім беру реформаларына қатысты заңдарға ұсыныстар енгізілді. Комиссия жыныстық қылмыстар үшін өлім жазасын ұсынбады. Қайталап қылмыс жасағандарға жаза ретінде "қылмыскердің қалған өмірін өмір бойы түрмеде өткізуін" ұсынды. Жыныстық қылмыстар үшін өлім жазасы туралы комиссияның қорытындысында былай делінген: "Үндістанда халықаралық құқық контекстінде, сондай-ақ американдық соттарда түсіндірілген заңға сәйкес, ең қатал жағдайларда ғана қолданылса да, зорлау үшін өлім жазасын енгізу регрессивті қадам болар еді. Өлім жазасының ауыр қылмыстарды болдырмауға тигізер әсерінің миф екенін көрсететін көптеген дәлелдер бар екені де айтылды. Адам құқықтары жөніндегі жұмыс тобының мәліметінше, 1980 жылдан бері өлім жазасын орындау жылдамдығы төмендегеніне қарамастан, соңғы 20 жылда Үндістандағы кісі өлтіру көрсеткіші тұрақты түрде төмендеп келеді. Сондықтан зорлау үшін өлім жазасын енгізудің қорқыту әсерін тигізбеуі мүмкін деген пікірге біз назар аударамыз. Дегенмен, біз жазаны өмір бойына ауырлатуға басты назар аудардық."
The infamous and brutal gang rape case also known as the Nirbhaya rape case brought the issue of sexual violence into the notice of public, media and the Government of India. Responding to the protests and campaigns the government formed a committee headed by former Chief Justice of India, Justice J. S. Verma, Justice Leila Seth, and Mr Gopal Subramanium, former Solicitor General of India. The Committee submitted its report on 23 January 2013. It made recommendations on laws related to rape, sexual harassment, trafficking, child sexual abuse, medical examination of victims, police, electoral and educational reforms. The committee did not recommend the death sentence for sexual offences. The committee proposed "life imprisonment for the remainder of the convict's natural life" as the punishment for repeat offenders. In its conclusion on capital punishment for sexual offences, the committee held:"In India in the context of international law as well as the law as explained in the American Courts, it would be a regressive step to introduce the death penalty for rape even where such punishment is restricted to the rarest of rare cases. It is also stated that there is considerable evidence that the deterrent effect of the death penalty on serious crimes is actually a myth. According to the Working Group on Human Rights, the murder rate has declined consistently in India over the last 20 years despite the slowdown in the execution of death sentences since 1980. Hence we do take note of the argument that the introduction of the death penalty for rape may not have a deterrent effect. However, we have enhanced the punishment to mean the remainder of life."
Қылмыстық құқық (өзгерістер) туралы 2013 жылғы заң
Верма әділет комитетінің ұсынымдарына сәйкес, Үндістан Үкіметі 2013 жылдың 2 сәуірінде түзету актісін қабылдады. 2013 жылғы Қылмыстық заң (түзетулер) актісі арқылы 1860 жылғы Үндістанның Қылмыстық кодексіне, 1973 жылғы Қылмыстық іс жүргізу кодексіне және 1872 жылғы Үндістанның дәлелдеу туралы заңына түзетулер енгізілді. Бұл түзету төрт жаңа тарауды енгізуге және кейбір әрекеттерді қылмыс ретінде тануға әкелді. Қышқыл шабуылы, сексуалдық қысым, тыңшылық және қудалау сияқты жаңа қылмыстар Үндістанның Қылмыстық кодексінің 326А, 326В, 354А, 354В, 354С және 354Д тарауларында қарастырылды. Түзету 375-тараудың мағынасын кеңейтіп, Қылмыстық кодекстегі зорлауға қатысты заңдарға маңызды өзгерістер енгізді. Сонымен қатар, 376А-тарауында, егер адам сексуалдық зорлық-зомбылық жасаса және ол адамның өліміне немесе оның тұрақты вегетативтік күйде болуына әкеп соқса, онда жиырма жылдан кем емес мерзімге қатаң түрме жазасы беріледі, бірақ ол өмір бойына түрмеге жабылуға дейін ұзартылуы мүмкін, яғни сол адамның қалған өміріне немесе өлім жазасына кесіледі. Түзету 376Е-тарауында зорлаудың қайталап жасалған жағдайлары үшін өлім жазасын қарастырды. Бұл қылмыстар үшін өлім жазасы енгізілді, бірақ Верма комитеті зорлау қылмысы үшін өлім жазасына қарсы болған еді. Кейіннен, 2018 жылдың сәуір айында Қылмыстық заң (түзетулер) жарлығы 2018 қабылданды. Бұл заң жобасы Парламенттің екі палатасынан 2018 жылдың 6 тамызына дейін өтті және Президенттің қолдауына ие болды. Заң жобасын қарау кезінде Ражья Сабхадағы кейбір депутаттар оған қарсылық білдірді. 2018 жылғы Қылмыстық заңға түзетулер енгізу арқылы 1860 жылғы Қылмыстық кодекске, 1872 жылғы Үндістанның дәлелдеу туралы заңына, 1973 жылғы Қылмыстық іс жүргізу кодексіне және 2012 жылғы Балаларды сексуалдық қылмыстардан қорғау туралы заңға өзгерістер енгізілді. Аталған заң 12 жасқа толмаған қыздарды зорлағандарға өлім жазасын қарастырады. Барлық зорлау істерін қарау мерзімі екі айға белгіленді. Сондай-ақ, зорлау істері бойынша апелляциялық шағымдарды қарау үшін алты ай мерзім белгіленді. 16 жасқа толмаған қызды зорлау немесе топтап зорлауда айыпталған адамға алдын ала кепілдік беру мүмкіндігі жоқ. 2019 жылы Балаларды сексуалдық қылмыстардан қорғау туралы 2013 жылғы заңға түзетулер енгізіліп, барлық балалар осы заңның қорғауына алынды.
In consonance with the recommendations made by the Justice Verma Committee, the Government of India enacted the amending Act on 02.04.2013. Amendments were introduced in the Indian Penal Code, 1860, Code of Criminal Procedure, 1973 and the Indian Evidence Act, 1872 through the Criminal Law (Amendment) Act, 2013. The amendment has led to the insertion of four new sections and recognised certain acts as offences. New offences like acid attack, sexual harassment, voyeurism, and stalking were incorporated into the Indian Penal Code under Sections 326A, 326B, 354A, 354B, 354C and 354D. The amendment brought some significant changes to the sections governing rape laws in IPC by enlarging the meaning of rape under Section 375. Further Section 376A was added which states that if a person committing the offence of sexual assault, "inflicts an injury which causes the death of the person or causes the person to be in a persistent vegetative state, shall be punished with rigorous imprisonment for a term which shall not be less than twenty years, but which may extend to imprisonment for life, which shall mean the remainder of that person's natural life, or with death." The amendment has also introduced the death penalty as a punishment in Section 376E for cases of repeat offences of rape. Capital punishment for these specific offences was introduced through the Verma Committee categorically recommended against the punishment of death for the offence of rape. Later, Criminal Law (Amendment) Ordinance, 2018 was brought about in April, 2018. The bill was passed by both the Houses of Parliament by 6 August 2018 and received Presidential assent. During review, it was opposed by some of the MPs in the Rajya Sabha. The Criminal Law Amendment Act, 2018, amended the Indian Penal Code, 1860, Indian Evidence Act, 1872, the Code of Criminal Procedure, 1973 and the Protection of Children from Sexual Offences Act, 2012. The Act amends the IPC to allow for the death penalty as punishment for rape of girls below the age of 12 years. The deadline for the completion of trial in all rape cases will be two months. A six month time limit for disposal of appeals in rape cases has also been prescribed. There will also be no provision for anticipatory bail for a person accused of rape or gang rape of a girl less than 16 years. In 2019, an amendment to the Protection of Children from Sexual Offences Act, 2013 (POCSO) sought to cover all children under this law.
Үндістан тарихында мораторийге қарсы дауыс беру
Өлім жазасын жою мәселесі бүкіл әлемде талқыланып жүр және түрлі халықаралық форумдарда осы мәселені талқылауға шақырылған. Азаматтық және саяси құқықтар туралы халықаралық пакт (ICCPR) бойынша, өлім жазасы халықаралық адам құқықтары туралы келісімде өмір сүру құқығының бір бөлігі ретінде реттеледі. Пакт өлім жазасын жоққа шығармайды, бірақ 6-бабында өлім жазасы тек заңға және пакттың басқа да ережелеріне сәйкес аса ауыр қылмыстар үшін ғана тағайындалуы мүмкін екенін көрсетеді. Азаптауға және қатыгездікке, адамгершілікке жатпайтын немесе абыройды түсіретін іс-әрекеттерге қарсы конвенция, немесе Азаптау туралы конвенция өлім жазасын азаптау немесе қатыгездікке, адамгершілікке жатпайтын немесе абыройды түсіретін іс-әрекеттер деп жарияламайды, бірақ өлім жазасын орындау әдістері мен өлім жазасына кесілгендердің процесін қарастырады. Жоғарыда аталған келісімдер мен конвенциялардың ішінде Үндістан ICCPR және БҰҰ Балалар құқықтары конвенциясын ратификациялаған, ал Азаптау туралы конвенцияға тек қол қойған. Бірақ Вена конвенциясының 18-бабына сәйкес мемлекет келісімнің мақсатына қайшы келетін әрекеттерден аулақ болуға міндетті. Ішкі заңдарға сәйкес, Адам құқықтарын қорғау туралы 1994 жылғы заңның 2(1)(d) тармағында «адам құқықтары» дегеніміз – адамның өміріне, бостандығына, теңдігіне және қадір-қасиетіне қатысты, Конституциямен немесе халықаралық келісімдерде бекітілген және Үндістанның соттарымен орындалатын құқықтар деп көрсетілген. Сонымен қатар, 2(1)(f) тармағында «Халықаралық пакттар» ICCPR-ді білдіреді. 2(1)(d) және 2(1)(f) тармақтарын бірге қарастырғанда, ICCPR адам құқықтарын қорғау туралы заңға енгізілген деп айтуға болады. Бұл мораторий туралы қаулылар 2008, 2010, 2012, 2014 жылдардағы Бас ассамблеяда қайта расталды. Үндістан бұл қаулыларға қарсы дауыс берді, себебі бұл заңға қайшы келеді, онда ең сирек жағдайларда ғана өлім жазасы тағайындалуы мүмкін деп жазылған. Бұл тұжырымға келу үшін қарастырылған факторлар негізінен сол кездегі мәдени және әлеуметтік өмірдің жалпы элементтеріне негізделген. Заң комиссиясы соттың субъективті дискрециясы қанағаттанарлық түрде қолданылып, сот принциптеріне сәйкес келетінін атап өтті. Есепте бұл дискреция жергілікті жағдайларға, болашақтағы оқиғаларға, қоғамның моральдық сезімінің дамуына, белгілі бір уақытта немесе жердегі қылмыстың жай-күйіне және басқа да көптеген болжауға келмейтін ерекшеліктерге байланысты болуы мүмкін екені айтылған. Сонымен қатар, заң комиссиясының баяндамасында өлім жазасын қолдануда соттың қалауынша әрекет етуіне қатысты алаңдаушылықтар егжей-тегжейлі қарастырылмаған. Оларды қорқыту үшін жазаның қатаңдығы оның нақтылығымен және жылдамдығымен бірге болуы керек. [19] Өлім жазасы қоғамнан қолдау таппаған немесе ақшаның күші жоқ кедейлер мен шеттенгендерді мақсат етеді деп айтылды. Өлім жазасы субъективті болып табылады және әр жағдайда әділ немесе рационалды шешім қабылдау мүмкін емес. Соттар түрлі жағдайларда өздерінің қиялдарын пайдаланып, осы ең ауыр жазаны өзбетімен тағайындады. Сондай-ақ, бұл тұжырым Үндістан қабылдаған қылмыстық сот жүйесіне қайшы келеді [19]. Бұдан бөлек, оның пайдалылығына және қорқыту әсеріне қарамастан, ол өзінің қатыгездігі деп айтылды. Екінші жағынан, мемлекеттік санкцияланған өлім жазасы заңды және заңға деген қорқынышты ынталандыру үшін катализатор болып табылады, бұл болашақ қылмыскерлерді қорқытады. Сонымен қатар, құрбандарға көмек көрсету және жазалаудың өш алу үлгісін қолдану туралы да айтылып жүр.
The abolition of the death penalty has been a debatable question all across and has been called upon for discussion in various international forums. According to the International Covenant on Civil and Political Rights (ICCPR) capital punishment has been regulated as one part of right to life in the international human rights treaty. The covenant does not abolish death penalty but under Article 6 it states that death sentence may be imposed only for most serious crimes in accordance with the law and other provisions in the covenant. The Convention against Torture and Cruel, Inhuman or Degrading Treatment or Punishment or the Torture Convention itself does not declare death penalty as torture or cruel, inhuman or degrading treatment or punishment but addresses the methods of execution and the process of death row. Among the above mentioned treaties and conventions India has ratified the ICCPR and CRC and is only a signatory of the Torture Convention. But according to Article 18 of the Vienna Convention on the Laws of Treaties the state is bound to refrain from acts which would defeat the purpose of a treaty. Under the domestic laws, The Protection of Human Rights Act, 1994 in Section 2(1)(d) states that, "human rights" means the rights relating to life, liberty, equality and dignity of the individual guaranteed by the Constitution or embodied in the International Covenants and enforceable by courts in India. Additionally Section 2(1)(f) states that, "International Covenants" means the ICCPR. Reading together Sections 2(1)(d) and 2(1)(f) it can be said the ICCPR has been incorporated into the given statute protecting human rights. These resolutions for moratorium were reaffirmed by the general assembly again in the subsequent years of 2008, 2010, 2012, 2014. India has voted against these resolutions stating that it shall go against the statutory law of the land which states that death sentences can be imposed in rarest of the rare cases. The factors considered for arriving at the conclusion were based mainly on general elements of cultural and social life as it existed then. The Law Commission observed that the subjective discretion of the court in deciding the matters satisfactorily practised and was within the purview of judicial principles. The report observed that the exercise of discretion may depend on local conditions, future developments, and evolution of the moral sense of the community, state of crime at a particular time or place and many other unforeseeable features. Furthermore, the report of the law commission does not discuss in detail the apprehensions regarding the arbitrary use of the Court's discretion in capital sentencing. For deterrence to work, the severity of the punishment has to coexist with the certainty and swiftness of the punishment. [19] It has been argued that the death penalty targets the poor and marginalised who do not have support from the society or power of money. The death penalty is subjective in nature and is near to impossible deciding each case fairly or rationally. The Courts have in various cases worked on their fancies and arbitrarily imposed this most extreme punishment. It is also argued that the concept works in contrast to the rehabilitation criminal justice system adopted by India [19]. Further, it has also been argued that it is per se cruel, irrespective of its utility or its deterrent effect. On the other hand, it has been argued that state sanctioned death penalty acts as a catalyst to promote the law and the fear of law which acts as a deterrent to future offenders. There is also a push to help the victims and to follow the retribution model of punishment.
Жүйелік мәселелер
Өлім жазасы туралы қарапайым адамның түсінігі – үкім шығару және оны орындау. Бірақ заң ережелері мен оның іс жүзінде қолданылуы арасындағы үлкен айырмашылық көзден жасырынып қалады. Бүкіл процесте көптеген жүйелі және құрылымдық кедергілерге ұшырау мүмкіндігі бар. Азаптау мен өз кінәсін мойндауға қарсы қорғау сияқты ең негізгі құқықтардың өрескел бұзылуы, сондай-ақ, өлім жазасы ісінде құзыретті қорғаушы ұсыну немесе тиімді сот отырысын өткізуге жүйелі түрде мүмкіндік болмауы, біздің қылмыстық әділет жүйесіндегі дағдарыстың күшейгенін анық көрсетеді. Заңдық көмек көрсету сапасы аса маңызды мәселеге айналды.
The concept of the death penalty as understood by a layman is sentencing and execution. By what goes unnoticed is the wide gap between the provisions of law and the realities of its enforcement. The whole process is vulnerable to a large number of systematic and structural impediments. The flagrant violations of even the most basic protections like those against torture and self incrimination, along with the systemic inability to provide for competent representation or to undertake effective sentencing procedures in capital cases make it extremely clear that the crisis in our criminal justice system has translated. The quality of legal representation has emerged as an extremely serious concern.
Қылмыстық сот жүйесіндегі мәселелер
Конституциялық және құқықтық қорғау, мысалы, Үндістан Конституциясы, Қылмыстық іс жүргізу кодексі, Дәлелдеу туралы заң, жеке адамды мемлекеттің еркіндіксіз билігінен қорғайды. Дегенмен, осы қорғауларға қарамастан, құқықтар бақыланбайды және жиі бұзылады. Мұндай бұзушылықтардың мысалдары – қамаудағы азаптау, дәлелдерді жоғарыдан көрсету, Дәлелдеу туралы заңның 27-бабын теріс пайдалану.
Constitutional and legal protections such as The Constitution of India, The Code of Criminal Procedure, The Evidence Act protect an individual from arbitrary powers of the state. However, despite these the rights are unchecked and are repeatedly violated. Few forms of such violation are custodial torture, fabrication of evidence, abuse of Section 27 of the Evidence Act.
Заңдық өкілдік
Сот судьялары заң көмегі жүйесінің қанағаттанарлық емес екенін мойындап, әлеуметтік-экономикалық жағынан осал топтарға оның теңсіз әсеріне алаңдаушылық білдірді. Кедейлік пен заңдық көмектің сапасы арасында берік байланыс бар. Бұл қылмыстық әділет жүйесінің дағдарысын одан әрі ушықтырады. Әділет жүйесімен әзірленген заң көмегі жүйесі өз мақсатына жете алмайды және конституциялық міндеттемелерін орындаудан бас тартады.
It has been acknowledged by the judges that the legal aid system has not satisfactory and expressed concerns about the disparate impact of the system on socio economically marginalised persons. There exists a strong connection between poverty and the quality of legal representation. This deepens the crisis of the criminal justice system. The legal aid system developed by the justice system fails to achieve its objective and fails to fulfil its constitutional promises.
Қате сотталғандар
Үндістанда қылмыстық сот жүйесінің құралдарын оңай манипуляциялау кеңінен таралған. Тергеу сатылары, мысалы, куәліктерді және дәлелдерді алу, қате айыптауға алып келеді, бұл қылмыстық сот жүйесіндегі маңызды дағдарыс ошақтарын көрсетеді. Азаптауды пайдалану, дәлелдерді жоғары қою, нашар заңдық көмек көрсету қылмыстық сот жүйесіне күмән тудырады және адамды асып өлтіруге немесе өлім жазасына кесуге қажетті дәлелдердің сенімділігіне әсер етеді. 50 жылдан астам уақыт (1950-2006 жж.) ішінде өлім жазасы бойынша 700-ден астам Жоғарғы сот шешімдерін талдаған баяндама, сот жүйесінің өзінің бірыңғай стандарттары мен халықаралық деңгейде қабылданған стандарттарды сақтамауы салдарынан, өлім жазасына кесілгендердің тағдыры лотереяға тәуелді екенін көрсетеді. "Сирек кездесетін ең ауыр жағдайлар" деген өлім жазасына қатысты алтын ереже бұл істерде сақталмаған. Дәлелдерді қарау кезіндегі қателіктер, жеткіліксіз заңдық көмек және үкім шығарудағы кездейсоқтық сияқты әртүрлі әкімшілік кемшіліктер өлім жазасының конституцияның рухына қайшы келетін, сотталғандарды жазалаудың еріксіз, шамалы және зорлық құралы екенін көрсетеді.
The easy manipulation of agencies of the criminal justice system is rampant in India. The stages of investigation such as obtaining pieces of evidence testimony lead to wrongful conviction demonstrate significant crisis points in the criminal justice system. Use of torture, fabrication of evidence, poor legal representation puts a question mark on the criminal justice system and makes the reliance on evidence doubtful for hanging a person or to put him on death row. As indicated by the name the report after analysing 700 Supreme Court judgements on death penalty of over 50 years (1950–2006) suggest that the fate of the death row prisoners depends upon the lottery as the Indian judicial system over the years has failed to meet its own uniform standards and the other internationally accepted standards. The golden rule in respect to death penalty "rarest of rare cases" has not been adhered to in the cases. Various administrative flaws such as errors in consideration of evidence, inadequate legal representation, and arbitrariness in sentencing indicate that the punishment of death penalty has been arbitrary, imprecise and abusive means of punishing convicts which goes against the spirit of the constitution.
Өлім жазасына кесілген тұтқындардың дауыстары
"Өлім жазасына кесілген тұтқындардың дауысы" Реена Мэри Джорджтың кітабы тұтқындардың демографиялық ерекшеліктерін және өлім жазасы күтіп отырған уақыттың ұзақтығын қарастырады. Сондай-ақ, кітап тұтқындалудан бастап сотталуға және соңында өлім жазасына кесуге дейінгі жеке істердің процесін сипаттайды. Бұған қоса, өлім жазасының өлім жазасына кесілген тұтқындардың отбасыларына тигізетін әсері туралы толыққанды мәліметтер келтірілген. Зерттеу нәтижесінде кедейлік, маргинализация және қанағаттандырылмаушылық өлім жазасына себеп болатын факторлар екендігі анықталды.
Prisoner Voices from Death Row by Reena Mary George discusses the demographic profile of the prisoners and the duration spent on death row. It also notes the process of the individual cases, from arrest to conviction and finally being sentenced to death. It also documents in detail the impact of the death penalty on families of prisoners on death row. The study finds that poverty, marginalization and exclusion are antecedent to the death penalty.
Өлім жазасы туралы Үндістанның есебі
2016 жылдың мамыр айында Делидегі Ұлттық заң университетінің 39А жобасы тарапынан жарық көрген «Өлім жазасы туралы Үндістан есебі» (DPIR) – Өлім жазасы зерттеу жобасының (DPRP) нәтижелерін қамтиды. DPIR Үндістанда өлім жазасына кесілген тұтқындардың саны, олардың өлім жазасы күтіп отыру мерзімінің орташа ұзақтығы, жасалған қылмыстардың сипаты, олардың әлеуметтік-экономикалық жағдайы және заңдық көмек алуы туралы сандық мәліметтерді, сондай-ақ тұтқындардың полицияда ұстау, сот процесі мен апелляция кезеңдеріндегі тәжірибелері, өлім жазасы күтіп отыру кезеңіндегі жағдайлары және олардың отбасыларына тигізген әсері туралы баяндамаларды қамтиды. Зерттеуді Делидегі Ұлттық заң университетінің 39А жобасы жүргізіп, 2017 жылдың қараша айында жариялады. 60 бұрынғы судья 1975-2016 жылдар аралығында әртүрлі уақыттарда барлығы 208 өлім жазасы ісін қараған. Бұл зерттеу Үндістанның қылмыстық сот жүйесінде өлім жазасын қолдануды реттейтін соттың ой-пікірін және сот процестерін түсіну мақсатымен жүргізілді. Бұрынғы судьялар тергеу және сот процестері, өлім жазасы істері бойынша үкім шығару, сондай-ақ өлім жазасына қатысты соттың көзқарастары сияқты негізгі тақырыптар бойынша сұхбаттастырылды. Зерттеуден «өте сирек кездесетін» доктринасының талаптарына қатысты біртұтас түсінік жоқ екендігі анықталды, бұл судьяларға бағытталған үкім шығарудың жүйелі мәселесіне алып келді.
The Death Penalty India Report (DPIR) by Project 39A at National Law University, Delhi which was released in May, 2016 contains the findings of the Death Penalty Research Project (DPRP). The DPIR contains quantitative information regarding the number of prisoners sentenced to death in India, the average duration they spend on death row, the nature of crimes, their socio economic background and details of their legal representation, narratives of the prisoners on their experiences in police custody, through the trial and appeal process, incarceration on death row and impact on their families. The study was conducted by Project 39A at the National law University, Delhi and was published in November 2017. The 60 former judges adjudicated 208 death penalty cases between them at different points during the period 1975–2016. The study was an attempt to understand judicial thought and adjudicatory processes that govern the administration of the death penalty within India's criminal justice system. Former judges were interviewed on main broad themes which included, investigation and trial processes, sentencing in death penalty cases, and judicial attitudes towards the death penalty. It was clear from the study that there is no uniform understanding of the requirements of the 'rarest of rare' doctrine which has led to the systemic issue of judge centric sentencing.
Сотта өлім жазасына үкім шығару
Делидегі Ұлттық заң университетінің 39А жобасы жүргізген бұл зерттеу 2000-2015 жылдар аралығында Дели, Мадхья-Прадеш және Махараштра штаттарының алғашқы соттарында шешілген барлық өлім жазасы істерінің нәтижелерін қамтиды. 215 үкімді (Делиден 43, Мадхья-Прадештен 82 және Махараштрадан 90) талдау нәтижесінде, 1980 жылғы мамырдағы Бачан Сингх пен Пенджаб штаты арасындағы сот шешімінің қалдырған өлім жазасын тағайындау аясындағы нормативтік және процедуралық олқылықтарды көрсетті.
This study by Project 39A, National Law University, Delhi contains findings from a study of all capital cases decided by trial courts of Delhi, Madhya Pradesh and Maharashtra between 2000 and 2015. Analysing 215 judgments (43 from Delhi, 82 from Madhya Pradesh, and 90 from Maharashtra), the study demonstrates the normative and procedural gaps in death penalty sentencing framework that have been the legacy of the Bachan Singh v. State of Punjab, May 1980 judgment.
Өлім жазасы туралы жылдық статистикалық есеп
2016 жылдан бері Делидегі Ұлттық құқық университетінің 39А жобасы жыл сайын өлім жазасы статистикасы туралы есеп жариялайды. Есеп Үндістанда өлім жазасына кесілгендер санының өзгеруін, сондай-ақ өлім жазасын атқару және қылмыстық әділет жүйесіндегі саяси және құқықтық жаңалықтарды қамтиды. 2018 жылы алғашқы соттармен 162 өлім жазасы үкімі шығарылды, бұл 2000 жылдан бергі бір жылдағы ең жоғары көрсеткіш. 2019 жылы бұл көрсеткіш 102-ге дейін төмендеді.
Since 2016, Project 39A at the National Law University Delhi annually releases a death penalty statistics report. The report covers movements in the death row population in India as well as political and legal developments in the administration of the death penalty and the criminal justice system. The 162 death sentences imposed by trial courts in 2018 is the highest in a calendar year since 2000. The number dropped to 102 in 2019.
Тәуелсіздік алғаннан бері өлім жазасына кесілгендер
Түрмелер мен басқа да мемлекеттік органдардың Үндістанда атқарылған жазаның нақты саны туралы дәйекті мәліметтері жоқ. Әртүрлі ресми дереккөздер арасындағы координацияның толыққанды болмауы осы мәселе бойынша нақты деректерді жинауға кедеріл келтірді. Осы шектеулерге қарамастан, 39А жобасы Үндістанда атқарылған жазаға кесілген адамдардың тізімін жасауға тырысты. Дегенмен, бұл көрсеткіш 1947-1967 жылдар аралығында 1000-нан астам адамның өлім жазасына кесілгенін көрсететін Үндістан Заң комиссиясының 35-ші есебіндегі деректерге қарағанда айтарлықтай төмен. Бұл факт Үндістандағы қылмыстық әділет жүйесі туралы деректерге қатысты үлкен алаңдаушылықты тудырады, себебі елде өлім жазасына кесілгендердің саны туралы тіркелген мәліметтердің өзі жоқ. 1995 жылдың 27 сәуірінде Ауто Шанкар Салемдегі Салем орталық түрмесінде дарға асылды. 1997 жылдың 27 мамырында Камта Пасад Тивари 1991 жылы 8 жасар қызды зорлап, өлтіргені үшін Джабалпур орталық түрмесінде дарға асылды. 2004 жылдың 14 тамызында Алипур орталық түрмесінде Дхананджай Чаттерджи 1990 жылдың 5 наурызында Батыс Бенгалияның Бхованипур ауданында 14 жасар Хетал Парехты зорлап өлтіргені үшін (зорлаудан кейін) дарға асылды. Чаттерджидің кешірім туралы өтініші Президент А.П.Дж. Абдул Калам қарауында болғанда, Батыс Бенгалиядағы түрлі саяси топтар мен ұйымдар оның кешірім өтініші қабылданбауына және атқарылуына қолдау көрсетті. 2004 жылдың 4 тамызында кешірім туралы өтініш қабылданбады. 26/11 террористік шабуылына қатысқан рөлі үшін Аджмал Касабты атқарылмас бұрын, әлемнің түкпір-түкпірінен келген адамдар Президент Пранаб Мукерджиге хат жазып, оның отбасы мен жұртшылыққа кешірім өтініші қабылданбағаны және атқарылу күні туралы хабарлауды сұрады. Касаб 2012 жылдың 21 қарашасында Ервада орталық түрмесінде құпия түрде дарға асылды. Афзал Гуру 2001 жылы Үндістан Парламентіне жасалған шабуылға қатысқандығы үшін кінәлі деп танылды және 2013 жылдың 9 ақпанында Делидегі Тихар орталық түрмесінде дарға асылды. 2005 жылдың 4 тамызында Үндістанның Жоғарғы Соты осы үкімді қолдап, шабуыл "жалпы қоғамның санасын теріс әсер еткенін" мәлімдеді. Афзал 2006 жылдың 20 қазанында атқарылуы тиіс еді, бірақ үкім тоқтатылды. 1993 жылғы Бомбейдегі жарылыстарға кінәлі деп танылған Якуб Мемон 2015 жылдың 30 шілдесінде Нагпурдағы Нагпур орталық түрмесінде дарға асылды. 2013 жылдың 21 наурызында Жоғарғы Сот Мемонның соттылығын және өлім жазасын растады, ол шабуылды қаржыландыру арқылы қатысқандығы үшін айыпталды. 2013 жылдың 30 шілдесінде Жоғарғы Сот Мемонның ауызша тыңдау өткізу туралы өтінішін қабылдамады және оның қайта қарау туралы өтінішін қарастырмай жіберді. Президент Пранаб Мукерджи 2014 жылдың 11 сәуірінде Мемонның кешірім туралы өтінішін қабылдамады. Содан кейін Мемон Жоғарғы Сотқа шарасыздық туралы өтініш білдірді, ол 2015 жылдың 21 шілдесінде қабылданбады. 2012 жылғы Делидегі топтық зорлау және кісі өлтіруге қатысқан төрт ересек қылмыскер – Мукеш Сингх, Акшай Такур, Винай Шарма және Паван Гупта, ұзақ сот процесінен кейін 2020 жылдың 20 наурызында Делидегі Тихар орталық түрмесінде таңғы сағат 5:30-да дарға асылды.
Prisons and other government departments don't have accurate records of the number of persons executed in India. An absolute lack of coordination among different official sources has hindered the collection of accurate data on the subject. Despite these limitations, Project 39A has attempted to curate a list of people executed in India. This number is, however, significantly lower than the actual number of people executed, as per data from the Law Commission of India's 35th Report which states a number above 1000 between the years 1947 to 1967. This fact speaks to larger concerns with data on the criminal justice system in India, when the country doesn't even have the records of the number of people on whom has been sentenced to death. On 27 April 1995, Auto Shankar was hanged in Salem Central Jail at Salem, Tamil Nadu for murder of 6 people. On 27 May 1997, Kamta Pasad Tiwary was hanged in Jabalpur Central Jail for raping and murdering an 8 year old girl in 1991. On 14 August 2004 at Alipore Central Jail, Dhananjoy Chatterjee was hanged for the murder (following a rape) of 14 year old Hetal Parekh at her apartment residence in Bhowanipore, West Bengal on 5 March 1990. While the mercy petition of Chatterjee was pending before President A. P. J. Abdul Kalam, support for the rejection of the mercy petition as well as his execution was drummed up in West Bengal by various political groups and organizations. The mercy plea was rejected on 4 August 2004. Before the execution of Ajmal Kasab due to his role in 26/11 terrorist attacks, people from across the globe wrote to President Pranab Mukherjee to inform his family and the public of the rejection of the mercy petition and about any scheduled date of execution. Kasab was hanged in secret on 21 November 2012 in Yerwada Central Prison. Afzal Guru was convicted of conspiracy in connection with the 2001 Indian Parliament attack and was hanged on 9 February 2013 at Delhi's Tihar Central Prison. The Supreme Court of India upheld the sentence on 4 August 2005, ruling that the attack "shocked the conscience of the society at large." Afzal was scheduled to be executed on 20 October 2006, but the sentence was stayed. Yakub Memon, convicted of 1993 Bombay bombings, was hanged in Nagpur Central Jail at Nagpur on 30 July 2015. On 21 March 2013 the Supreme Court confirmed Memon's conviction and death sentence for conspiracy through financing the attacks. On 30 July 2013 the Supreme Court rejected Memon's application for an oral hearing and dismissed his review petition by circulation. President Pranab Mukherjee rejected Memon's petition for clemency on 11 April 2014. Memon then filed a curative petition to the Supreme Court, which was rejected on 21 July 2015. The four adult perpetrators Mukesh Singh, Akshay Thakur, Vinay Sharma and Pawan Gupta of the 2012 Delhi gang rape and murder who survived the trial were hanged at 5:30 a. m. on 20 March 2020 at Tihar Central Prison in Delhi, after a lengthy legal battle.
ХХІ ғасырда өлім жазасына кесілген қылмыскерлердің тізімі
2000 жылдан бері Үндістанда сегіз өлім жазасы орындалды, барлығы асылып орындалды. 5 өлім жазасы (8 адам өлім жазасына кесілді)
Өлім жазасына кесілген адам(дар) Ұлты Жасы Жынысы Өлім жазасы орындалған күні Өлім жазасы орындалған орны Құрбан(дар) Президент
Дхананджой Чаттерджи Үндістан 39 Ер 14 тамыз 2004 Алипур орталық түрмесі, Батыс Бенгалия Гетал Парех А.П.Дж. Абдул Калам
Аджмал Касаб Пәкістан 25 Ер 21 қараша 2012 Еравада орталық түрмесі, Махараштра 26/11 оқиғасының құрбандары Пранаб Мукерджи
Афзал Гуру Үндістан 43 Ер 9 ақпан 2013 Тихар орталық түрмесі, Дели 2001 жылғы парламентке жасалған шабуылдың құрбандары
Якуб Мемон Үндістан 53 Ер 30 шілде 2015 Нагпур орталық түрмесі, Махараштра 1993 жылғы Бомбейдегі жарылыстардың құрбандары
Мукеш Сингх Үндістан 32 Ер 20 наурыз 2020 Тихар орталық түрмесі, Дели Жйоти Сингх Рам Натх Ковинд
Акшай Тхакур Үндістан 31 Ер
Винай Шарма Үндістан 26 Ер
Паван Гупта Үндістан 25 Ер
Since 2000, eight executions have been carried out in India, all executions have been carried out by hanging. 5 executions (8 persons executed)Executed person(s)NationalityAgeSexDate of executionPlace of executionVictim(s)President Dhananjoy Chatterjee Indian 39 M 14 August 2004 Alipore Central Jail, West Bengal Hetal Parekh A. P. J. Abdul Kalam Ajmal Kasab Pakistani 25 M 21 November 2012 Yerawada Central Jail, Maharashtra 26/11 victims Pranab Mukherjee Afzal Guru Indian 43 M 9 February 2013 Tihar Central Jail, Delhi 2001 parliament attack victims Yakub Memon Indian 53 M 30 July 2015 Nagpur Central Jail, Maharashtra 1993 Bombay bombing victims Mukesh Singh Indian 32 M 20 March 2020 Tihar Central Jail, Delhi Jyoti Singh Ram Nath Kovind Akshay Thakur Indian 31 M Vinay Sharma Indian 26 M Pawan Gupta Indian 25 M