Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Судандағы құл саудасының тарихы
History of the slave trade and practice in Sudan
Судандағы құлдық ежелгі заманнан басталып, Екінші Судандық азаматтық соғыс кезінде (1983–2005) қайта жанданды. Транссахара құл саудасы кезінде Нил өзенінің төменгі ағысындағы көптеген нилоттық тайпалар құл ретінде сатып алынып, Нубиялықтар, египеттіктер, берберлер және арабтар оларды Солтүстік Африка мен Шығысқа жұмыс істеуге алып кетті. 1995 жылдан бері көптеген адам құқығын қорғайтын ұйымдар қазіргі кездегі құлдық туралы, әсіресе Екінші Судандық азаматтық соғыс аясында мәлімдеме жасады. Human Rights Watch және басқа да ұйымдардың хабарлауынша, соғыс кезінде Судан үкіметі Судан Халықтық Азаттық Армиясына (SPLA) қарсы соғысында елдегі көптеген құл ұстаушы әскерлерді қолдап, қаруландырды. Судан үкіметі құлдықтың тайпалық соғыстың нәтижесі екенін, оған олардың ешқандай қатысы жоқ екенін мәлімдеді. "Құл" сөзі – қара терілі судандықтарға қатысты айтылатын нәсілдік атау.
Slavery in Sudan began in ancient times, and had a resurgence during the Second Sudanese Civil War (1983–2005). During the Trans Saharan slave trade, many Nilotic peoples from the lower Nile Valley were purchased as slaves and brought to work elsewhere in North Africa and the Orient by Nubians, Egyptians, Berbers and Arabs. Starting in 1995, many human rights organizations have reported on contemporary practice, especially in the context of the Second Sudanese civil war. According to reports of Human Rights Watch and others, during the war the government of Sudan was involved in backing and arming numerous slave taking militias in the country as part of its war against the Sudan People's Liberation Army (SPLA). The Sudanese government maintained that the slavery is the product of inter tribal warfare, over which it had no control. "Slave" is a racial epithet directed towards darker skinned Sudanese.
Сауда-саттық аяқталуы
Рифт-Вэлли институтының мәліметінше, құл ұрлау 2002 жылы "фактически тоқтады". 2005 жылғы жан-жақты бейбіт келісімнен кейін құлдардың "көп саны" елге қайтарылды, бірақ "белгісіз саны" әлі де тұтқында қалды. Халықаралық христиандық ынтымақтастық ұйымының мәліметінше, құлдарды ұрлауға нүкте қойылды, бірақ "бұрыннан құл болғандарға үйге оралу жолын" қамтамасыз етпеді. Human Rights Watch ұйымының "Судандағы құлдық туралы ақпараттық шолуы" 2002 жылдың наурыз айында жаңартылды. Кейіннен тағы бірнеше қайырымдылық ұйымдары осы жолды ұстанды. 1999 жылы ЮНИСЕФ құлдарды сатып алу амалын "қабылуға келмейтін" деп атады, бұл қайырымдылық ұйымдары адамдардың сатып алынуы және сатылуы мүмкін екенін жасырын түрде қабылдайды деп мәлімдеді. ЮНИСЕФ сондай-ақ құл сатушылардан құл сатып алу оларға қару-жарақ пен оқ-дәрі алуға қаражат береді деді. Бірақ Христиандық ынтымақтастық олар құлдарды қару алуға жұмсалатын АҚШ долларымен емес, судандық фунттармен сатып алатынын айтты. 2020 жылы "Аль Интибаха" газеті әйел футбол жаттықтырушысын құл деп атады. 2020 жылы Black Lives Matter акциялары кезінде көптеген судандық әлеуметтік желі қолданушылары танымал қара нәсілді судандық футболшы Иссам Абдулрахим мен ақ терілі араб макияж шебері Рим Хуглиді олардың некесінен кейін нәсілдік жаламен сөйледі. Суданда бұрынғы құл саудагерлерін мақтау кең таралған. Әл-Зубайр Паша Рахма, құл саудагері, елордада оның атымен аталатын көше бар.
According to the Rift Valley Institute, slave raiding, "abduction effectively ceased" in 2002. "A significant number" of slaves were repatriated after 2005 the Comprehensive Peace Agreement of 2005, but "an unknown number" remain in captivity. put an end to the slave raids, according to Christian Solidarity International, but did not provide a "way home for those already enslaved." The last Human Rights Watch "Backgrounder on Slavery in Sudan" was updated March 2002. Several other charities eventually followed suit. In 1999, UNICEF called the practice of redeeming slaves 'intolerable', arguing that these charities are implicitly accepting that human beings can be bought and sold. UNICEF also said that buying slaves from slave traders gives them cash to purchase arms and ammunition. But Christian Solidarity said they purchase slaves in Sudanese pounds, not US dollars that could be used to purchase arms. In 2020, Al Intibaha newspaper called a female football coach a slave. During Black Lives Matter protests in 2020, a number of Sudanese social media users racially abused a well known black Sudanese footballer Issam Abdulraheem and a fair skinned Arab make up artist Reem Khougli, following their marriage. Glorification of past Slave traders is common in Sudan. al Zubair Pasha Rahma, a slave trader, has a street named after him in the capital.