Кіріспе

Ирландия мен Израильдің бірінші бас раввині (1888–1959)

Ицхак Халеви Герцог (; 3 желтоқсан 1888 – 25 шілде 1959), сондай-ақ Исаак Герцог немесе Герцог деп те аталады, 1921 жылдан 1936 жылға дейін қызмет еткен Ирландияның алғашқы бас раввині болды. 1936 жылдан 1959 жылы қайтыс болғанға дейін ол 1948 жылы құрылған Палестина Британдық мандаты мен Израильдің ашкенази бас раввині болды. Ол Хаим Герцогтың әкесі және Исхак Герцогтың атасы, екеуі де Израиль президенттері.

Өмірбаян

Ицхак Халеви Герцог Ресей Польшасының Ломжа қаласында Либа Мириам (Цирович) мен Джоэл Лейб Герцогтың ұлы болып дүниеге келді. Ол отбасымен бірге 1898 жылы Ұлыбританияға көшіп, Лидсте қоныстанды. Оның алғашқы білімін негізінен Лидсте, кейін Парижде раввин болған әкесі берді. Жасынан-ақ Талмудты жақсы меңгергеннен кейін, Ицхак Сорбоннаға, содан кейін Лондон университетіне оқуға түсті, онда докторлық диссертациясын қорғады. Оның еврей әлемінде танымал болған диссертациясы (онда ол «Еврей порфирологиясы» терминін енгізді), бұрын Цитзит дайындау үшін қолданылған Техелет көк бояуын қайта ашқаны туралы мәлімдемесіне арналған еді. 1935 жылы ол алғаш рет Ысраил жеріне барып, онда қоныстануға зор ықылас білдірді. Соған дейін сол жылы Ысраилдің бірінші бас раввині Рабби Кук қайтыс болды, ал Рабби Герцог Ысраилдің екінші бас раввині болып сайланды және Иерусалимге көшіп барды. 1936 жылы ол Лондондағы Пил комиссиясының алдында куәлік берді және 1939 жылы британ үкіметі ұйымдастырған Палестинадағы еврейлер мен арабтар арасындағы «Лондон конференциясына» қатысты. Араб көтерілісі кезінде ол басқа раввиндермен бірге Хагананың Хавлагах саясатын ұстануға және кек алудан аулақ болуға шақырды. 1959 жылдың 25 шілдесінде қайтыс болды және Иерусалимдегі Синедрион зиратында жерленді. Герцогтың ұрпақтары Ысраилдің саяси өмірінде белсенділіктерін жалғастыруда. Оның ұлы Хаим Герцог Ысраил қорғаныс күштерінің генералы болды, кейіннен БҰҰ-да Ысраилдің елшісі және Ысраилдің алтыншы президенті болды. Оның ұлы Яков Герцог Канададағы Ысраилдің елшісі қызметін атқарды, содан кейін Премьер-министр кеңсесінің бас директоры болды. Ол сондай-ақ Британ Достастығының бас раввині болу ұсынысын қабылдады, бірақ денсаулығының нашарлауына байланысты бұл лауазымды атқармады. Оның немересі Исаак Герцог қазір Ысраилдің президенті. Бұрын ол Кнессет, Ысраил парламентінің мүшесі және оппозиция жетекшісі болып қызмет еткен. Ол бұрын тұрғын үй және туризм министрі, әлеуметтік қамсыздандыру министрі болды, содан кейін Еврей агенттігінің төрағасы болды.

Раббилік мансап

Герцог 1916 жылдан 1919 жылға дейін Белфаст раввині қызметін атқарды және 1919 жылы Дублин раввині болып тағайындалды. Ирланд тілінде еркін сөйлейтін ол Ирландия Тәуелсіздік соғысы кезінде Бірінші Дайл мен ирланд республикалық қозғалысын қолдады және «Синн Фэйн раввині» деп танылды. 1922-1936 жылдар аралығында Ирландияның бас раввині болып қызмет етті, содан кейін Палестинаға көшіп, раввин Авраам Исаак Кук қайтыс болғаннан кейін ашкенази бас раввині лауазымын иеленді. Ол Ирландия Республикалық Армиясының (ИРА) және Иргунның қолдаушысы болды. 1939 жылдың мамырында, Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін, британдықтар Палестинаға еврейлердің көшіп келуін шектеу туралы 1939 жылғы Ақ кітапты жариялады. Иерусалим көшелерімен шеру бастап, Хурва синагогының алдында тұрып, ол былай деді: «Біз Ақ кітапқа келісе алмаймыз. Менен бұрынғы пайғамбарлар сияқты, мен де оны екіге бөліп тастаймын». Шамамен 40 жыл өткен соң, 1975 жылдың 10 қарашасында Хаим Герцог әкесінің осы қимылын БҰҰ-ның сионизмді расизммен теңестіретін қарарына жауап ретінде қайталады.

Марапаттар мен мойындау

1958 жылы Герцог раввиндік әдебиет саласында Израиль сыйлығымен марапатталды.