Кіріспе

Иосиф Брюер (Joseph Breuer) (20 наурыз 1882 – 19 сәуір 1980) – Германия мен АҚШ-тағы раввин және қауымдық лидер. Ол нацистік репрессиядан қашып, Нью-Йорк штатының Вашингтон-Хайтс қаласына қоныстанған неміс еврей босқындары құрған ірі яһуди синагогтарының бірінің раввині болды.

Өмір және мансап

Жозеф Брейер 1882 жылы Венгрияның Папа қаласында жергілікті раввин Соломон Брейер мен Германияның Франкфурт-на-Майне қаласындағы раввин Самсон Рафаэль Хирштің кіші қызы Софи Брейер отбасында дүниеге келді. 1888 жылы Хирш қайтыс болғаннан кейін Соломон Брейер оның орнын басу үшін Халь Адат Ешурун деп аталатын православиелік яһудилердің австритцгеймде (бөлінген қауымдастық) раввині болып сайланды. Мұнда Брейер аға Тора Ленранстальт деп аталатын ешива құрып, оның алғашқы Рош ешивасы болды. Брейерді АҚШ-тағы "Тора им Дерех Эрец" қозғалысының соғыстан кейінгі басты өкілі деп санауға болады. Жоғарыда аталған кітаптардан басқа, ол өзінің жазба жұмысын қоғамдық басылымға (Mitteilungen) жариялаған мақалаларымен шектеді; кейбіреулері оның өлімінен кейін кітап түрінде жарық көрді. Оның ықпалы, негізінен, оның қоғамдық сөздері мен қауымға қызмет етудегі талмай еңбегімен байланысты. Бірқатар маңызды идеяларды бөліп қарастыруға болады:
Тәуелсіз православие: Брейер өзінің атасының Австриттен бастау алған еңбегіне сүйенді – еврей қауымдастықтары тек идеологиялық және басқа да жағынан халахаға қайшы келетін идеалдарды ұстанатын ұйымдардан тәуелсіз болса ғана, шын мәнінде еврей екендіктерін дәлелдей алады деген қағиданы қолданды. Америкада, қауымдық ұйымдастыру жергілікті заңдармен міндетті емес болғандықтан, Брейердің ойынша бұл мәселе Еуропаға қарағанда одан да маңыздырақ болды. Осы ұстаным оның Agudath Israel of America ұйымына қатысуына әкелді. Ол сионистік мемлекетке қатысты қатты қарсылық білдірді және Израильге барудан бас тартты. Тора им Дерех Эрец: Брейер өзінің бабасының идеяларын, яғни яһудизмді сыртқы әлемнің жалпы мәдениетімен шектеулі түрде үйлестіру мүмкіндігін қате түсіндіру қаупін сезді. Ол еврейліктен және халахадан бас тарту Тора им Дерех Эрецке қайшы келетінін бірнеше рет айтты. Ешива қозғалысының күшеюімен ол "Тора им Дерех Эрец" "Тора ғана" көзқарасын ұстанатындар жиі айтатын сияқты, уақытша шара емес екенін атап өтті. Кошер және Йошер: Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі православиеде халахаға қатаң талаптарды (қайта) енгізу кең таралған құбылыс болғанымен, Брейер бұл талаптардың ғана емес, сонымен қатар яһудизмнің көптеген қаржылық және әлеуметтік заңдарына да қатысты болуын қалады. Мысалы, ол қаржылық жағдайы нашар компанияларға гехшер беруден бас тартатын.