Кіріспе
Француз жеңіл ат әскерінің танкісі Automitrailleuse de Reconnaissance Renault Modèle 1933 (AMR 33 немесе Renault VM) – екі дүниежүзілік соғыс аралығында және Екінші дүниежүзілік соғыста қолданылған француз жеңіл ат әскерінің танкісі. 1932 жылдан бастап Renault компаниясымен әзірленген бұл үлгіге 1933 жылы француз кавалериясы тапсырыс берді; 1935 жылға дейін барлығы 123 данасы салынды. AMR 33 жеңіл қаруланған және броньдалған; сол кезге қарағанда өте жылдам болғанымен, механикалық тұрғыдан сенімсіз көлік екені дәлелденді, әсіресе оның аспап элементтері тым нашар болды. Сондықтан ол AMR 35 үлгісімен ауыстырылды. Атауы басқаша болғанымен, AMR 33 барлау машинасы емес еді және көбінесе радиостанциямен жабдықталмаған. AMR 33-тердің мақсаты – орта типтегі танктерден бұрын шайқасқа түсетін жеңіл танктердің үлкен тобын құру еді. Бірақ шындығында олар солай қызмет етпеді; брондық дивизияларды құруға жеткілікті орташа танктер салынған кезде AMR 33-тер AMR 35-ке ауыстырылды және мотоатқыштар мен жаяу атты әскерге оттық қолдау көрсету үшін кавалерия дивизияларында және 1940 жылы жеңіл кавалерия дивизияларында қолданылды. 1940 жылғы Франция шайқасында AMR 33-тер тез жоғалып кетті. Кейбір тұтқынға алынған машиналары соғыс бойы Германия тарапынан пайдаланылды.
The Automitrailleuse de Reconnaissance Renault Modèle 1933 (AMR 33 or Renault VM) was a French light cavalry tank developed during the Interbellum and used in the Second World War. Developed by Renault from 1932, the type was ordered by the French Cavalry in 1933; a total of 123 would be built until 1935. The AMR 33 was lightly armed and armoured; though it was very fast for its day, it proved to be a mechanically unreliable vehicle, especially its suspension elements being too weak. It was therefore succeeded by an improved type, the AMR 35. Though its name might suggest otherwise, the AMR 33 was not a scout vehicle and mostly was not equipped with a radio set. The AMR 33s were intended to form a large mass of light tanks, preceding the medium types into battle. In reality they never served as such; by the time enough medium tanks were produced to form armoured divisions, the AMR 33 had already been replaced by the AMR 35 and was limited to the Cavalry Divisions and in 1940 to the Cavalry Light Divisions to provide fire support to motorised infantry and dismounted cavalry. In the Battle of France of 1940 the AMR 33s were quickly lost. Some captured vehicles were for the duration of the war used by Germany.
Даму
1928 жылдан бастап, Иосиф Сталин билікке келген жылдан бері кеңестік қаруланудың күрт өсуіне қарсы тұру мақсатында, 1930 жылдың 4 шілдесінде француз үкіметі «санитарлық кордонды» нығайтуға көмектесетін күштерді құру жоспарын жасады. Бұл күштер бес моторизацияланған жаяу әскер дивизиясынан және бес кавалерия дивизиясынан тұруы керек еді, олардың әрқайсысының бір бригадасы моторизацияланған болуы тиіс. Жоспарда көптеген арнайы техниканы енгізу көзделді, соның ішінде Automitrailleuse de Cavalerie type Reconnaissance (AMR) машинасы, ол 1932 жылдың 16 қаңтарында үш тонна салмақты, 7,5 мм жеңіл пулеметпен қаруланған және 200 километрдей жүріс қашықтығы бар көлік ретінде белгіленді. Экипажы екі адамнан тұруы керек, орташа жылдамдығы 35 км/сағ, ал бронясының негізгі қалыңдығы 9 мм болуы тиіс. Automitrailleuse – пулеметпен қаруланған кез келген жеңіл брондалған техниканы білдіретін жалпы термин болды. Кавалерия сол кезде танктер тым баяу болғандықтан дөңгелекті көліктерді ғана пайдаланды, бірақ тіректі көліктер пайдалануға кіріскен кезде атауы өзгермеді. Аты айтпаса да, AMR арнайы барлау машинасы емес, радиосы жоқ жеңіл шабуылдық техника болды. Ақпаратты жинау және жеткізу AMD (Automitrailleuse de Découverte) машинасының міндеті еді. Осыны күтіп, Луи Рено 1931 жылдың қараша айының басында өзінің Renault UE тракторының негізінде ВМ типті жеңіл тракторды жобалауды бастады. 12 қарашада алғашқы суреттер қаралып, көлік тым тар болғандықтан қабылданбады. Үлкен корпус қажет болды, бірақ Рено тапсырыс перспективасы болмаса, оған инвестиция жасауға асықпады. 21 қарашада Техникалық кавалерия бөлімі одан Renault UE танкетінің нұсқасын беруді сұрады, осы арқылы AMR-дің тіректі нұсқасын жасау мүмкіндігін тексеруге болатын еді. Техникалық талаптардың жалпы жоспарымен танысқаннан кейін, ол 22 желтоқсанда жоғарғы қолбасшы Максим Вейгандқа өкіл жіберіп, Renault AMR-ді қолдауға шақыруға тырысты. Вейганд оған Renault-ның бәсекелесі Citroën компаниясы жасаған AMR Citroën Kégresse P 28 жартылай тіректі машинасын сатып алу туралы бейресми шешім қабылданғанын хабарлады. Бірақ көп ойланғаннан кейін генерал сол күні Renault танктерін қарастыруға келісті. Бұл міндеттемеге қол жеткізгеннен кейін Рено асығыс түрде үлкен модельді жасады, оның ағаш макеті 1932 жылдың наурыз айында ұсынылды. Оның негізінде 20 сәуірде бес прототипке 171 250 ФРК көлемінде тапсырыс берілді, олар қыркүйекте, күзгі Шампань маневрлері басталғанға дейін жеткізілуі керек еді. Кавалерия бұл тапсырысты механикаландырылған бөліммен алғашқы сынақтарда қолданылатын взводты алуға арналған алдын ала серия ретінде қарастырды. Алайда Рено дизайнының кемшіліктерін азайту үшін әрқайсысына әртүрлі аспа түрін орнатуға шешім қабылдады. Олардың барлығы негізінен Renault UE үшін көшірілген Carden Loyd үлгісіне негізделген, ешқандай лицензиялық төлемдер жасалған жоқ және стандартты Renault Reinastella қозғалтқышы қолданылды. Күзге дейін барлық үлгілерді толықтай әзірлеуге уақыт болмағандықтан, шілдеде әскери тіркеу нөмірлері 79756-дан 79760-қа дейінгі бес машина ең қарапайым нұсқада жеткізілді: екі жағындағы екі жапырақ серіппесі аспаны көтермелемеді, олардың өзі аспаның құрауыш бөлігі болды. Қыркүйекте танктер француз кавалериясының алғашқы механикаландырылған бөліміне біріктірілді: тәжірибелік Détachement Mécanique de Sûreté. Тәжірибе көрсеткендей, олар өте маневрлі болды, бірақ шулы, тепе-теңдігі нашар және жеткілікті қашықтықта жүре алмады. Күткендей, экипаж әрқашан қиын жолмен өтуге мәжбүр болды. Жаттығудан кейін олар Renault-ға қайтарылды, ол көп ұзамай Vincennes-тегі Commission d'Expériences du Matériel Automobile-ге бағалау үшін үш үлгі ұсынды: 79758 прототипі, әлі де бастапқы аспасы бар, 79759 қосымша ішкі гидравликалық демпферлермен және 79760 екі көлденең спиральді серіппелермен қосылған алдыңғы және артқы дөңгелектері бар орталық арбадан тұратын жаңа аспасы бар. 1932 жылдың қараша және желтоқсан айларында «Винсенн комиссиясы» оларды сынап көрді, 1932 жылдың 10 маусымында белгіленген өзгертілген талаптарды сілтеме ретінде пайдаланды. Олардың жылдамдығы жеткілікті (56,25–60 км/сағ), бірақ 166–188 шақырымдай қашықтыққа жүруге жеткіліксіз және салмағы 4,8 тоннаға жететін ауыр екені анықталды. 8 желтоқсанда үш тонна салмақты шектеуден бас тарту және үлкен жанармай бактерілерін және 13 мм қалыңдықтағы ауыр броняны орнату туралы шешім қабылданды. 1933 жылдың сәуірінде Renault екі үлгі ұсынды, олар тоғыз миллиметтен он үш миллиметрге дейінгі броняны күшейтуді симуляциялаған 0,5 тонна салмақты қосымша жүктермен жабдықталған: 79758 көлденең резеңке серіппелі аспамен қайта жасалды және 79757 79760-тан алынған аспамен жабдықталды, бірақ қазір орталық тік серіппемен және көлденең серіппелердің корпустары маймен толтырылды, олар демпферлер рөлін атқарды. Оларды 1933 жылдың маусымына дейін сынап көрді және Рено резеңке серіппелерді ұсынғанға қарсы, 6 маусымда 79757 прототипі үшін AMR Renault modèle 1933 немесе AMR 33 өндірісіне тапсырыс берілді.
Өндіріс
1933 жылдың 8 наурызында кавалерия әскерге 45-ке жуық машинаға алдын ала тапсырыс берген еді. Бұл 22 маусымда 20 машинадан тұратын екінші тапсырыспен бірге расталды, ал жеткізілімдер 1 шілдеден кешіктірілмей басталуы керек еді. Күзде тағы елу машинаға үшінші тапсырыс берілді. Дегенмен, қаржылық қиындықтарға байланысты алғашқы машина 1934 жылдың 1 маусымында ғана жеткізілді, ал 115-ші машина қыркүйек айында жеткізілді. Citroën жартылай тізбекті машинасының өндірісі елу машинамен шектелді. Бастапқы прототиптерді стандартты машиналарға қайта жарақтандыру туралы шешім қабылданды, бірақ іс жүзінде екеуі AMR 35-ті әзірлеуге пайдаланылды. Бұл AMR 33-тің тым нашар серіппесі жиі бұзылуға (немесе тіпті ажырап түсуге) бейім болғандықтан және қозғалтқыш шуы тым жоғары болғандықтан қажет болған жақсартылған модель еді. 79758 прототипі басқа да бірнеше жақсартылған конфигурацияларды сынау үшін қолданылды. 1935 жылдың көктемінде үш AMR 33 машинасы қосымша салынды, барлығы 123 машина, оның ішінде барлық прототиптер де болды. 37 мм зеңбірекпен жабдықталған танк жойғышын жасауға арналған Engin P жобасында пайдаланылған шасси бұл сандарға кірмейді.
Сипаттама
AMR 33 ұзын, кең және биік шағын көлік болды. Оның салмағы 5,5 тоннаны, ал корпусының салмағы 4,5 тоннаны құрады. Сегіз цилиндрлі 84 а.к. 4241 см³ Renault Nervasport 24 CV қозғалтқышы Renault экспорттық буклетінде көрсетілгендей, ресми ең жоғары жылдамдыққа мүмкіндік берді, ал жолдан тыс жылдамдығы – болды. Cleveland дифференциалы қолданылды; төрт алға және бір кері бағытта қозғалу мүмкіндігі болды. 200 км қашықтыққа жетуге жеткілікті отын багының сыйымдылығы болды. Гусеницалардың ені 22 сантиметрді құрады. Оның судан өту қабілеті 60 сантиметрге жетеді; 60 сантиметр ені бар траншеядан өте алады, тік кедергіні немесе 50% еңістің көтеріле алады. Барлық тік беткейлердің (пернеделген) бронясы 13 мм, еңіс беткейлердің 9 мм, үстіңгі беткейдің 6 мм және төменгі беткейдің 5 мм болды. Экипаж екі адамнан тұрды: қозғалтқыштың сол жағындағы жүргізуші және оның артында 7,5 мм Reibel пулеметімен қаруланған мұнарадағы танк командирі/пулеметшісі. Әуе шабуылынан қорғану үшін мұнараның үстіне қойылатын қосалқы пулемет те болды. Көлікте 2250 дана 7,5 мм оқ-дәрі тасымалданды. Бастапқы ұсыныста арнайы, қымбат Schneider мұнарасын пайдалану көзделген; прототиптерде корпустың артқы бөлігінде өте биік сегізбұрышты Renault мұнарасы болды. Бұл тым қолайсыз болып шықты және сериялық көліктерде көруді жақсарту үшін армияның Vincennes шеберханасынан алынған, AVIS 1 деп аталатын, көбірек жазық дизайнмен ауыстырылды. AVIS Renault компаниясымен өндірілді және 30-шы жылдардағы француз танктерінің мұнараларында сирек кездесетіндей, үстінде бақылау люгі болды. Танкке кіру әдетте корпустың артқы жағындағы үлкен екі жақты люк арқылы жасалатын.
Пайдалану тарихы
1934 жылы қолда бар 115 көлік құралы бес атты дивизияға, әрқайсысының GAM (Groupe d'Automitrailleuses) үшін он бестік эскадрильяға (үш төрттік взвод, екі резервтік танк және командалық танк) бөлінді, 5e DC-ден басқа он, ал 4e DC барлығы бірінші өндіріс партиясынан басымдықпен қырық алды: оның 4e GAM және 18e Dragons үшін эскадрилья, ал 4e BDP (Bataillon de Dragons Portés) үшін тағы он. 1935 жылы 5e DC үш қайта жаңартылған прототипті алып, күшін он үшке жеткізді. AMR 33-тер екі тәуелсіз атты әскер полкіне де бөлінді: 9e Dragons 65-тің бірінші партиясынан сегізін, ал 11e Chasseurs елудің екінші партиясынан он екісін алды. Осылайша, органикалық құрамы AMR 33 паркінің жалпы санына теңелді. Атты дивизиялардағы AMR 33-тің рөлі көбінесе аттан түскен атты әскерлерге тікелей қолдау көрсету болды. 1934 жылы 4e DC-ді бронедивизияға, 1re DLM (Division Légère Mécanique немесе "Механизацияланған жеңіл дивизия") айналдыруға шешім қабылданды. Бұл дивизияның жалғыз танктері AMR 33-пен жабдықталған алты эскадрильядан тұрды, ал негізгі ұрыс машинасы жартылай тізгіш AMC P16 болды. Оның жауынгерлік қабілеті өте шектеулі болды, бірақ AMC 34, AMC 35 және SOMUA S35 сияқты жаңа танктерге тапсырыс берілді. 1937 жылы 5e DC-ден жаңа DLM құрылды, 2e DLM. DLM-дерде әрқайсысы мотоатқыштармен бірге жүретін үш эскадрилья болды. Алайда сол кезде AMR 33-тің механикалық тұрақтылығы күмәнді болды және AMR 35-ті тек атты әскердің бронетанкті дивизияларында ғана пайдалануға шешім қабылданды, ал AMR 33-ті қалған DC-ге шоғырландырды. Жұмылдыру кезінде олардың әрқайсысында бейбіт уақыттағы GAM-нан құрылатын үлкен RAM (Régiment d'Automitailleuses) болады, екі AMR эскадрильясы бар, олар тағы да бес платоннан тұратын төрт платонға, екі резервтік танкке және командалық танкке дейін ұлғайтылады. Бөлімнің жалпы AMR саны осылайша 46-ға жетеді. Бірақ үш дивизия болғандықтан, олардың 138 көлікке деген қажеттілігін қазіргі AMR 33 санымен қанағаттандыра алмады. Сондықтан 1re DC AMR 35-ті пайдалану керек еді және AMR 33-ті пайдаланатын жалғыз бөлімдер 2e DC және 3e DC болды. Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда, Франция 1939 жылдың 2 қыркүйегінен бастап қатысқанда, AMR 33-тің жалпы саны 92 болды, ал қалған 28 AMR 33 резервте қалды. Бірақ мотоатқыштар бөлімшелерінің санын арттыру үшін 1939 жылдың 1 желтоқсанынан 1940 жылдың 15 ақпанына дейін соңғы үш атты дивизия таратылды, ал олардың құрамы мен жабдықтары жаңа мотоатқыштар бөлімшелерімен толықтырылып, бес жаңа Жеңіл атты дивизиясы ("Divisions Légères de Cavalerie") арасында қайта бөлінді. Бастапқыда олардың Régiment de Dragons Portés (моторлы жаяу әскер полкі) екі батальонының әрқайсысында екі AMR 33 взводы (жартылай эскадрилья) қосатыны шешілді, олар алты резервтік танкпен бірге бес есе 26 немесе 130 көлікке сұраныс тудырады, бұл қолда бар 112-ден сәл төмен. Бұл кейінгі сандарға 1re DC-ден мұрагерлік алған 1re DLC-нің AMR 35-і кірді. 10 мамырда, неміс шапқыншылығының күні, бұл шараның әлі де жеткіліксіз екені анықталды. Тек 5e DLC-де 26 адам болды, ал қалған үш дивизия күштерін арттыруға тырыспаған сияқты: 2e DLC-де 22 AMR 33, 3e DLC-де 20 және 4e DLC-де 23, жалпы саны 91 адам. Осылайша 22 көлік құралының қоры болды. Франция шайқасында бұл тип өте нашар өнер көрсетті. Ардендегі DLC-лер күтпеген жерден неміс бронетанкті күштерімен кездесіп, AMR 33-тің аса пайдалы емес кешіктіру шайқасына түсті. Ол нашар қаруланған және броньдалған, сондай-ақ оның бір жақсы қасиеті – жылдамдығынан аспаны тозып, өте сенімсіз болды. Ол сол кездегі неміс танктерінің барлығынан да жылдам болды. 10 мамыр күні сағат 10:00 шамасында Вансе маңында 3e DLC-нің AMR 33 N° 83950-і шайқаста жойылған алғашқы француз танктерінің бірі болды, неміс танкке қарсы оққа түсіп, экипажы қаза тапты. Соғыстың алғашқы аптасында AMR 33-тің 75% жоғалды, көбінесе бұзылулар салдарынан. 1940 жылдың 7 маусымында 7e DLM құрылды, 4e RAM құрамына кіретін шұғыл бөлімше. Бұл полкке 14 АМР бөлінді; осы санға материалдық резервтен 9 AMR 33-тің жатқан болуы мүмкін. Осы көліктердің барлығы 25 маусымдағы келісімге дейін жойылды. Кейбір тұтқынға алынған AMR 33-тер немістер Panzerspähwagen VM 701 (f) ретінде пайдаланды, көбінесе Францияның өзінде. Сомрдағы бронетехника мұражайында бір ғана көлік сақталған.
AMR 33 ТСФ
1934 жылы 4e GAM және 4e DC 18e дракондарының үш басқару машинасы AMR 33 TSF (Télégraphie Sans Fil немесе "сымсыз") ретінде қайта жабдықталды, оларға ER29 радиостанциясы орнатылды, оның антеннасы корпустың сол жақ артқы бұрышына бекітілді. Басқа басқару машиналарында да осындай өзгерістер жасалған-жасалмағаны белгісіз.
Жаңғырту
1934 жылы Renault басқа аспап таңдауға кеңес бергенінің дұрыс екені анық болды. Стандартты аспап тым нашар болып шықты, әсіресе майлы амортизаторлар көп күтімді қажет етті. Сондықтан 1935 жылы салынған үш машина мен қайта жасалған екі прототип резеңке цилиндрлері бар жақсартылған AMR 35 аспабымен жабдықталды. 79758 прототипі үш түрлі жүйені сынау үшін пайдаланылды: біріншісі – тіркеме дөңгелегі жерге тигенде, екіншісі – бес жол дөңгелегі, ал үшіншісі таңдалды. Екінші үлгі Қытайға арналған, ұзартылған экспорттық нұсқасы – Renault ZB-нің негізін құрады. Ол 9 мм-ге дейін жеңіл брондалған және 65 а.к. қуатты қозғалтқышпен жабдықталған. 1938 жылы он екі машинаға тапсырыс берілді, олардың алтауы 13,2 мм пулеметпен, ал алтауы 37 мм зеңбірекпен жабдықталды. Материалдың сенімсіздігі туралы хабарлардың жалғасуына байланысты, көбінесе кәсіби жүргізушілер емес, жартылай дайын әскерге шақырылғандардың оны жиі пайдалануы себеп деп есептелді, құрылымдық өзгерістер қажеттігін тексеру туралы шешім қабылданды. Осыған сәйкес, Комиссия де Винсенс 8 қыркүйек 1936 жыл мен 5 мамыр 1937 жыл аралығында осы үлгіні қайта сынақтан өткізді. Комиссия 1938 жылдың 17 ақпанында аспаптың қиыр жолдарда жүруге толыққанды жарамсыз екенін мәлімдеді және барлық машиналарды жаңа жүйемен жабдықтауды ұсынды. Соғыс басталғанда, барлық AMR 33 машиналарын толық қайта қарау арқылы жағдайды жақсартуға шешім қабылданды. Осы процесте олар жаңа аспаппен қайта жабдықталуы керек еді. 10 мамырға дейін шамамен алты машина осылай өзгертілді.
M түрі
1932 жылдың соңында – бұл 1932 жылдың 18 желтоқсанындағы растау хатымен белгілі болды – Рено генерал Вейгандпен кездесті, онда ол AMR 33 шассиі негізінде жеңіл броньды шайқас машиналарынң толық отбасын жасауды ұсынды. Ол ерекше қызығушылық танытты, екі адамнан тұратын экипажға және 19 CV қозғалтқышына ие, төрт-бес жаяу әскерін тасымалдай алатын бронетранспортер – Voiture légère de transport de personnel-ді өндіруге. Жаяу әскердің тіпті шектеулі бөлігін толық дерлік гусеницалық машиналармен жабдықтауға жеткіліксіз қаржы болғандықтан, бұл жоспардан бас тартылды. Бірақ 1933 жылдың 20 наурызында Рено STMAC (Section Technique des Matériels Automobiles de Combat) ұйымынан Вейгандпен талқыланған басқа конструкцияның прототипін жасауға бұйрық алды: 1931 жылдың 9 қаңтарындағы талаптарға сәйкес келетін командалық машина. 1933 жылдың қыркүйегінде Майлиде екі прототип көрсетілді, олар 1934 жылы күші жоғары 22 CV қозғалтқышпен жаңартылды. Сол жылдың қаңтар айында осы машиналардың ондарын тапсырыс беруге шешім қабылданды, бірақ AMR 35 шассиін пайдалану үшін. Екінші прототип 1936 жылдың күзінде Renault YS артиллериялық барлау машинасының құрылысын жүргізу үшін қолданылатын болады, алайда оның сериялық машиналарын да AMR 35 шассиіне негізделетін болады.
In September 1933 two prototypes were presented in Mailly, which were rebuilt with a more powerful 22 CV engine in 1934. In January of that year it had been decided to order ten of these, but to use the chassis of the AMR 35 instead. The second prototype would be used in the autumn of 1936 to develop the Renault YS artillery observation vehicle, the production vehicles of which would however also be based on the AMR 35 chassis.
P қозғалтқышы
1931 жылдың 9 қаңтарында француз артиллериясы ресми түрде P типінің техникалық талаптарын жариялады, ол Maginot желісінде танкке қарсы күресу үшін, өздігінен жүретін танкке қарсы пушка болуы керек еді. Осы күні Renault, жоспарлар туралы бір жыл бұрын хабардар болған, прототипті әзірлеуді бастаған болатын. Алғашқы жоспарларда өте кішкентай рельстік көлік, chenillette, салмағы 1,5 тоннадан аспайтын, оған 25 мм танкке қарсы пушканы ашық күйде үш аяқты тұғырға орнату көзделген. Пушканы алып тастауға болады, сондықтан оны көлікпен тасымалдағаннан кейін жерге қоюға болады. Алайда, сол жылы 25 мм пушканы Renault UE chenillette сүйреуге шешім қабылданды, бұл P типін бастапқы мақсатынан тыс қылды. Сондықтан артиллерия броня астында әлдеқайда қуатты 37 мм Modèle 1934 бекініс пушкасын орнатуға шешім қабылдады, оның оралым жылдамдығы 860 м/с, оны әлі де Puteaux шеберханасы, мемлекеттік қару-жарақ арсеналы әзірлеуі керек еді. 1932 жылы Renault арнайы салынған шасси (N° 81805) прототипін тапсырды, ол жалпы пішіні бойынша стандартты AMR 33-ке ұқсас еді. Алайда мұнара болған жоқ, ал корпустың шатыры көтерілген. Үстін құрылыстың алдыңғы бөлігінің ортасында қаруға орын болды, оның сол жағында жүргізуші отыратын. Барлық қолданылатын кеңістік дерлік толып кеткен; бұл мәселе қару тиеушіге еденде отыруға рұқсат беру арқылы шешілді, оның созылған аяқтары пушканың астында болады. Осы тар жағдайда ол қаруды тиеуі керек еді, оң қолымен 107 оқтан тұратын қоймадан оқ алып, ол корпустың сол жақ бөлігінде орналастырылған, онда стандартты AMR 33-те артқы шығу люгі орналасқан. Үшінші экипаж мүшесі, командир, оң жақта отырды, корпустың шатыры мен қозғалтқыштың арасында қысылып, бас кеңістігі шамалы болды. Puteaux шеберханасы 1935 жылдың көктемінде ғана қазір Engin P деп аталған прототипті аяқтады. Қару орнатылғаннан кейін Engin P салмағы 4565 килограммды құрады және ең жоғары жылдамдығы 54,1 км/сағ болды. 1935 жылдың 18 сәуірінде CEMAV (Commission d'Expériences du Matériel Automobile de Vincennes) сынақтан өткеннен кейін өте жағымсыз пікір білдірді: "Ескі және ескірген модель [ ] маңызды қызмет көрсетуге қабілетсіз". Сонымен қатар, 24 маусымда Conseil Consultatif de l'Armement болашақта 47 мм калибрге дейінгі барлық пушкаларды Renault UE-мен сүйреуге шешім қабылдады, соңғы үлгіні өзгертуден кейін (бірақ бұл ешқашан орындалмады). Нәтижесінде Engin P жобасы қабылданбады.
Renault YI
1932 және 1933 жылдары Renault үш брондалмаған әскери гусеницалық тракторлар сериясын әзірледі. Олардың ең кішісі, Renault YI зауыттық белгілемесімен 2 тонналық трактор, AMR 33 шассисін көптеп пайдаланды, бірақ тісті дөңгелек спицалы емес, бір дөңгес тәрізді иісті тақтайдан тұрды. Көліктің арт жағында ашық жүк орны, алдында қозғалтқыш, арасында кабинасы болды. Француз әскери министрлігі екі Renault YI тракторын тапсырыс берді.
Қазаннан секіруші
AMR 33 прототипі N° 78758 1935 жылы инженер Николас Штраусслер, бұрын Австрия-Мажарстан азаматы, сол кезде Ұлыбританияда тұратын, өзінің гидравликалық "Тренч-Джамперін" көрсету үшін пайдаланылды, ол бұған дейін Англияда сынақтан өткізілген еді. Ол бұл жүйені 1933 жылы француз армиясына ұсынған, ал Atelier et Chantier de la Loire бір данасын алған. Бұл құрылғы екі үлкен гидравликалық қолдан тұратын, оларды көлік құралының алдыңғы және артқы жағына орнату жоспарланған. Алдыңғы қол траншеяның қарсы жағалауына бекітіліп, танктың құлауына кедергі келтіретін еді. Содан кейін танк траншеядан өтіп, алдыңғы қолды бүктесе, артқы қол шығу жағалауына тіреліп, ашылып, көлікті қауіпсіз түрде итеріп жіберетін. Осылайша екі метрлік траншеядан өтуге болар еді. Жүйе 1935 жылғы 3 сәуірде, 1936 жылғы 21 наурыз, 30 сәуір және 4 мамырда, сондай-ақ 1938 жылғы наурыз айында сынақтан өткізілді. Ол өте тиімді болды, бірақ 1938 жылы Комиссия де Винсенс жобаны қабылдамады, себебі траншеядан өту мүмкіндігінің шамалы артықшылығы салмақтың артуын толық өтемеді.
Түтін салу резервуары
1938 жылы AMR 33 танкысында түтін жабатын жүйе сынақтан өтті. Chaubeyre зауытында АМ5 аппаратурасы орнатылды. Кавалерия техникалық бөлімінің жағымды баяндамасына қарамастан, ол өндіріске қабылданбады.