Кіріспе
Адриан Моул және жаппай қырып-жою қарулары – Сью Таунсендтің Адриан Моул туралы толық алтыншы романы (Адриан Моул және кішкентай амфибиялар мен Guardian газетіндегі тізімдерден өзгеше). Оқиға 2002/3 жылдары өрбітеді, ал Адриан 33¾ жаста. Роман басты кейіпкердің бір жылдық өмірін қамтиды, соңында қысқа эпилог бір жыл өткен соң (2004 жылға) көшеді. Кітаптың атауы осы кезде басталған Ирак соғысын ақтау үшін қолданылған Ирактың жаппай қырып-жою қаруларына сілтеме жасайды. Бұл кітап бойына қайта-қайта оралатын тақырып.
Сюжеттің қысқаша мазмұны
Бұл оқиға сонымен қатар Сью Таунсендтің өзіне тікелей қатысы бар мәселеге тоқталады; ол 2001 жылы ұзақ жылдар бойы қант диабетінің салдарынан көзі нашар көрмейтін болып тіркелді. "Адриан Моул және жаппай қырып-жою қарулары" романы Таунсендтің күйеуі оның айтқандарын теріп жазған.
Сыни қабылдау
Кітап туралы пікір білдіргенде Мэри Уэйкфилд Мольдің жасөсперлік және мазасыз мінезі орта жасқа келгенде бұрынғыдай әдемі болмай қалғанын айтты, ал жастығында ол мінез қызықты көрінген.
Брюс "Брейнбокс" Хендерсон
Брюс бірінші кітапта Адрианның бұрынғы оқушысы еді. Ол өте тапқыр болғанмен, терең философиялық ойларды ұғуға қиналды және көбінесе сандармен жұмыс істеді. Оның көп достары болған жоқ, әрқашан қолында калькулятормен жүретін. Кейін ол "IdioTech" компаниясын ашты, ол "надан адамдарға арналған технология" саласында маманданған. Кітаптың соңында ол Мэригольдқа үйленеді.
Найджел Хетеррингтон
Найджел – Адрианның ең жақын досы. Роман барысында ол соқыр болады. Өкінішке орай, оның денсаулығына байланысты медиа-аналитик қызметін тоқтатуға мәжбүр болады, себебі бұл жұмыс көбінесе газеттерді оқудан тұрады. Осының салдарынан және жалпы жағдайынан ол күйзеліске ұшырап, тілдесуде өршіп кетеді. Адрианның (көбінесе дұрыс емес) оны жазушылар шеберханасына қатыстыруға және көңілін көтеруге жасаған әрекеттеріне қарамастан, ол жиі Адрианға тікілей сөйлейді, оған қатыгездікпен және үлкен жеңілсінумен қарасады. Оның денсаулығына байланысты оған жетекші ит беріледі, ол оған эмоционалдық байланыс орнатады.
Гленн Ботт/Мол
Адриан Моулдың ұлы. Гленн, әкесінің үлкен наразылығына қарамастан, әкесінің "зор ақылынан" мүлдем құрылмайды және Ұлыбритания армиясына қосылуды шешеді. Иракта дислокацияланған ол, әкесінің ынталандыруымен, аяқталуы көрінбейтін соғысқа қатысуға жіберіледі. Соғыстың аясында Адрианның соғысқа қатысты пікірі түбірлі түрде өзгереді.
Роби Стенфорт
Гленннің және Адрианның ұлының ең жақын досы, сонымен қатар британдық армияның сарбазы, осы арқылы ол Иракқа аттанады. Ол кітап оқуды ұнатады және хат алмасып, Адрианның басшысы Карлтон Хейспен дос болады. Мырза Карлтон Хейс оның қызығушылығын одан әрі дамытуға ынта танытып, оған бірнеше кітап жібереді. Кітаптың соңына қарай бомба жарылысынан қаза табады, бұл Адрианды қатты күйзетеді.
Маригольда гүлдері
Бір кезде ол Адрианның сүйіктісі, кейіннен оның никелісі болды, бірақ ол оны күн сайын аз жақсы көреді. Адриан оған үйленуге әкесі Майклдың ықпалынан кейін келісім берді. Маригольд – мұқтаж, гистериялық, психикалық және эмоционалдық тұрғыдан тұрақсыз, сонымен қатар гипохондрик ретінде сипатталады. Ол үнемі қалағанын алуды күтеді және Адрианды манипуляциялауға бейім екенін көрсетеді. Соңғы әрекет ретінде ол тіпті Адрианнан бала күтетінін жалған айтады, осылайша оны үйленуге мәжбүрлеуге тырысады. Бірақ, соңында ол Брюс "Брейнбокс" Хендерсонға тұрмысқа шығады.
Дариж гүлдері
Дейзи - Мэригольдтың үлкен жарты әпкесі. Ол Флауэрс отбасының "қара қойы", олар одан бас тартатынын айтса да, ол материалистік өмір салтын қабылдаған. Ол мен Адриан бір-біріне тартылады, және ол соңында Мэригольдты тастап, Дейзиге көшпек болады. Оның әкесі Майкл Флауэрс оны ләззатқор деп сипаттайды. Флауэрс отбасының қалған мүшелерінен өзгеше, Дейзи Адрианның достары мен отбасы арасында жақсы қабылданады. Алайда, Дейзидің мінезі тұрақсыз, ол көбінесе мас болады, және Адрианның наразылығына орай, ол әр сөйлемде дөрекі сөздер қолданады.
Майкл Флауэрс
Дейзи, Поппи және Мэригольдтың әкесі. Ол – күшті патриархалдық тұлға, вегетариан, мадригал әншісі және заманауилықты жек көретін адам. Ол Карлтон Хейз мырзаны ұнатпайды, көбінесе олардың Ж.Р.Р. Толкин туралы ұзақ жылдар бойы дауласып жүргендерінің себебінен. Майкл Флауэрс – үстемдік танытатын мінезді адам, ол Адрианды ұнататын сияқты көрінеді және оны өзінің идеалды күйеу баласы және орнына қояр баласы ретінде тәрбиелеуге тырысады. Флауэрс пікір білдіруге жақын және әдетте Адриан өз пікірін қорғауға тырысса, оған құлақ қоймайды. Солшыл нанымдарымен өмір сүргеннен кейін Флауэрс оңшыл популисттік Ұлыбритания Тәуелсіздік партиясын қолдай бастайды.
Пандора Брейтуайт
Адрианның балалық шақтағы сүйіктісі. Бұрын Оксфордта шығыс еуропа тілдері саласындағы ғалым болған ол, соңғы кезде саясаткер және Лейборист партиясынан депутат болып сайланды. Роман бойынша, Адрианның оған әлі де сүйіскендігін көрсететін белгілер бар, ол бұл сезімді бұрынғы кітаптардың көп бөлігінде де сақтаған. Пандора оған өзін жақсы көретінін мәтінмен хабарлаған, бірақ мұны тек "мас" күйінде ғана жасаған. «Капучино жылдарынан» бері Пандора Эшби-де-ла-Зуш округінен Лейборист партиясынан депутат болып табылады. Осы бөлімде ол 2003 жылы үкіметтің Иракқа басып кіруіне қарсы болғандықтан, Парламенттік жеке хатшы лауазымынан қанағаттанбай, одан бас тартады, бірақ депутаттығын сақтап қалады.
Хью Карлтон-Хейс (Хью)
Адрианның жұмыс берушісі, әрқашан "мистер Карлтон Хейс" деп аталады. Ол шағын, тәуелсіз кітап дүкенін басқарады, онда Адриан жұмыс істейді және оны аздап қазіргі заманға келтіруге көмектеседі. Адрианның көптеген таныстарынан өзгеше, Карлтон Хейз мырза өте мейірімді және кітаптың соңында Адрианның депрессиясынан шығуына көмектеседі. Екінші дүниежүзілік соғыстың қатысушысы, ол жетпістен асқан және жоғары топтан шыққан. Кітаптағы қайта-қайта айтылатын әзіл – Адриан Карлтон Хейз мырзаның серігі Леслидің ер ме, әйел ме екенін білмейді, бұл мәселе ашық қалдырылады. Олардың әртүрлі өмірлік жағдайларына қарамастан, ол мен Адриан әдебиетке құштарлықты бөліседі, Майкл Флауэрске деген жек көру сезімі біртәлкей және өз сезімдерін білдіруге қатысты ұқсас тартыншақтық танытады. "Адриан Моул: Прострация жылдары" кітабында Леслидің ер адам екені және олардың екеуі де қарым-қатынастары үшін әйелдерін тастап кеткені айтылады.
Паулин Моул
Паулин – Адрианның анасы, және бұл оқиғада бұрынғы кітаптардағыдан гөрі азырақ рөл атқарады. Адриан сияқты, Паулин да өзінде жоқ ақшаны жұмсауға бейім. Паулиннің қайта жаңартылған ғимаратта тұруға деген құштарлығы оның күйеуі Джорджпен бірге шошқа қораларын қайта жаңартуына себеп болады. Адриан анасы мен әкесінің сыртқы келбетін өзгертуден бас тартуына наразы болады.
Джордж Моул
Адрианның әкесі. Джордж әлі жұмыс таппаған, және осы мәселені шешуге үмітін білдірмейді. Шошқа қораларын жөндеу кезінде жарақат алғаннан кейін, шашы қарауыл болған Джордж мүгедек болып қалады. Адриан бұрынғы кітаптардағыдан гөрі әкесіне көбірек құдайылықпен қарайды.
Мака гүлдері
Мақ гүлдері – ортаңғы Флауэрс әпкесі. Ол ерекше ұзын шашы бар деп сипатталады (Эдрианның пікірінше, осы шаш туралы ештеңе демеуге ұялуға болады). Поппи көңіл күйі тез өзгеретін, жарыққан кейіпкер ретінде бейнеленген. Поппи, шамасы, әпкелерінің арасындағы орталық бейімдеме. Поппи кейде Дейзимен бірігіп, Мэригольдтың осал мінезі мен өмір салтын сынап бағалайды. Оның сайентолог екені айтылады.
Жануар
Анималды Адрианның ата-анасы шошқа қораларын үйге айналдыру үшін жалдайды. Анимал - сөз аз айтатын адам, оны Даррен (Адрианның досы) былай сипаттайды: "Ол төрт бөліктен тұратын пазл жинай алмайды, бірақ балғаны қаусыздай ұстайды". Кітаптың соңында, жұмысы бітіп қалғаннан кейін, ол Адрианның ата-анасымен бірге тұрып жатыр, бұл жағдай үш адамнан тұратын үй шаруашылығына ұласады.
Уэйн Вонг
Уэйн – Адрианның бұрынғы мектептегі досы, қазір қытай мейрамханасының иесі, ол Адрианға арнайы баға ұсынады. Сондықтан Адрианның көбінесе барлық мерекелік жиындары осы мейрамханада өтеді.
Парвез
Адрианның тағы бір бұрынғы мектеп досы. Парвез – тәуелсіз қаржылық кеңесші, ол Адрианды шығыстарын шектеуге сәтті болмайтын кеңес береді.
Кен Блант
Кен соғысқа қарсы, Америкаға қарсы жазушы, Адриан онымен дос болады. Кен үйленген және соғыс туралы жазуды өз міндеті санайды, осылай дейді: "Мен күзгі жапырақтардың түсін екі тарау бойы сипаттауға кеткен жазуды көтере алмаймын".
Гари Милксоп
Гари - өзін талантты жазушы деп ойлайтын осал мінезді кейіпкер. Шындығында, Гаридің жазуға қабілеті төмен және ол сынды қабылдай алмайды, сондықтан топтағы қалғандары оның ешқандай ерекшелігі жоқ, көңілсіз жазбаларын үнемі мақтайды.
Глэдис Фордингбридж
Глэдис - тек мысықтар туралы өлең жазатын зейнеткер. Оның мысықтарға арналған өлеңдер жазуға бейімділігі топтың қалған бөлігін ашуландырады. Ол өлеңдері жарияланғанда, Адриан оны топтан шығарып тастауға мүмкіндік тапты және оған әуесқой статусынан бас тартса ғана топтан кетуге болатынын айтады. Оның күнделігінің соңында "Таймс" газетінде Ирак соғысына дейін болған оқиғаларды сынаған өлеңі жарияланады.