Кіріспе

Хакни понисі – Хакни жылқысымен тығыз байланысты пони тұқымы. Бұл понилер бастапқыда карета тарту үшін селекцияланды, бірақ қазір көбінесе көрмелерде көрсетіледі. Тұқымның жеке тұқымдық кітабы жоқ, барлық елдерде, ресми Хакни тұқымдық кітабы тіркелімі бар жерлерде, Хакни жылқысымен ортақ кітапты пайдаланады.

Тарих

Hackney Pony тұқымын алғаш Кристофер Уилсон жасаған. Ол 1866 жылы туған Хакни тайыншасы сэр Джорджты Фелл пони еліктерімен шағылыстыру үшін пайдаланды, содан кейін ұрпақтарын араластырып, тұрақты типтегі пони жасады. Оның мақсаты – шағын жылқы емес, керісінше, осындай қасиеттері бар нағыз пони жасау болатын. Хакни жылқысының үлкен серуендеу қабілеті мен басқа да ерекшеліктерін алып, оларды осы понидің нағыз түріне қолданғаннан кейін, ол қалаған форманы жасауға қол жеткізді. Бұл – бақыланатын, жеке ортада қалыптасқан тұқымның бір мысалы. Фелл понилері мен Хакни жылқыларын араластырудан басқа, Хакни понилерінің құрамында Уэльс понилерінің қаны да көп болуы мүмкін. Алғашында Уилсон понилері деп аталған олар көбінесе жыл бойы сыртта ұсталып, құнарсыз Фелл аймақтарында аз тамақпен және күтімсіз қыстатылды. Бұл тұқымның жоғары төзімділігі мен күштілігін дамытты. 1880 жылдарға қарай тұқым қалыптасып, үлкен серуендеу қабілеті мен сыныптылығы үшін жоғары бағаланды. Бұл тұқым Ұлыбританияда көлікке арналған жылқы ретінде қолданылды, сондай-ақ АҚШ-қа әкелінді. XIX ғасырдың соңы мен XX ғасырдың басында, автомобильдер әлі кең таралмаған кезде, оларды міну өте әдемі деп есептеді. Жылқылар автомобильдермен ауыстырылғаннан кейін, Хакни понилері, көптеген басқа жылқы тұқымдарымен бірге, қоғамға пайдалы емес деп есептелді және саны күрт азайды. Бірақ Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Хакни понилері негізінен көрмеге арналған пониге айналып, бүгінгі күнге дейін осы мақсатта өсірілуде. Осылайша олардың санының күрт азаюы мен жойылу қаупі тоқтатылды және тұқым қайтадан танымал болды. Бүгінде көптеген Хакни понилерін өсірушілер сапалы, жақсартылған понилерді өсіруді жалғастыруда. АҚШ-та Хакни понилері Шетланд понилерінің американдық түріне де елеулі әсер етті. Оларды Шетландтықтармен шағылыстыру нәтижесінде қазіргі американдық Шетландтық көрме понилері пайда болды, олар Хакни понилерінің көптеген жақсартылған қасиеттерін көрсетеді. Хакни миниатюралы жылқыға да әсер етіп, оған жақсарту мен сергектік сыйлады.

Жалпы көрінісі

Хакни понисінің бойы 14,2 қолдан (147 см) аспауы тиіс және әдетте 12 мен 14 қол (122-142 см) аралығында болады. Онда нағыз пониге тән қасиеттер болуы керек, ол Хакни атты кішірейтілген нұсқасы болмауы тиіс. Понидің басы кішкентай, жоғары ұсталып, құлақтары тік, еңкейген, ал көздері үлкен, зиялы болуы керек. Мойны бұлшық етті, иілген және мақтанышпен ұсталуы тиіс. Хакни понилерінің иықтары күшті, арқасы тығыз, ал дене бітімі жеңіл болуы керек. Аяқтары мықты, буындары жақсы, бірақ сүйектері әдетте жіңішке болады. Тырнақтары өте қатты, көбінесе саусақтары ұзарып өседі, бұл понидің қозғалысын күшейтеді. Құйрығы жоғары қойылып, биікке көтеріледі. Олар Хакни аттарынан да тіпті күштірек қозғалыс жасайды, тізелері мүмкіндігінше жоғары көтеріліп, еңкейген буындары денесінің астына жақындасады. Қозғалыс еркін, әдемі және күшті болуы керек.

Түстер

Хакни понилері қара, құлыным (қоңыр) немесе кестенді түсті болуы мүмкін. Құлыным түсі ең көп кездесетін түс, бірақ қара түс те жиі кездеседі. Ал кестенді түстілер өте сирек; олардың түсі көбінесе өте ашық болады, және кестенді понилердің көпшілігінде зығыр жүндері мен құйрықтары болады. Көптеген хакни понилерінде де ақ дақтар кездеседі. Бұл тұқымда кең таралған сабино генінің әсерінен хакни понилерінің денесінде де, аяқтарында да, басында да ақ дақтар болуы мүмкін. Сабино гені (мүмкін гендік кешен) көбінесе болжамсыз болады, сондықтан денедегі ақ дақтар үшін селекция жасау қиынға соғуы мүмкін.

Тендерлік

Хакни понилерінің мықты мінезді және батыл екендігіне де кеңінен даңқ бар, бұл қасиеттер жоғары деңгейдегі шоу понилерінде де кездеседі. Олар өте батыл, еңбекқор, белсенді және жоғары төзімділікке ие. Әдетте, оларға пониге тән мінез тән. Хакнилер адамдармен жақсы қарым-қатынас жасайды және оларды шоуға да, серіктес ретінде де ұстауға болады.

Көрініс түрлері

Шоу-рингте Хакни понисі көбінесе жекпе-жекпен айдалған күйінде көрінеді. Олар сондай-ақ мінгізіліп, әдетте жол понилері ретінде, ал қолмен жұлын немесе бір жасар болып көрсетіледі. Хакни пони бөлімінде жекпе-жек көрмесінің алты санаты бар: Хакни понисі (құйрықшасы жиналған), Жекпе-жек понисі, Хакни роудстері, Парктік ләззатты айдау, Көрме ләззатты айдау және Елдік ләззатты айдау. Олардың әлем чемпионаты Кентукки штатының Луисвилл қаласында өтетін Кентукки штатының жәрмеңкесіндегі әлемдік жылқы көрмесі, ал ұлттық чемпионаты – Канзас-Ситидегі Американ Рояль. Көптеген сыныптарда "Парк троты" жоғары жинақылықпен орындалады, содан кейін қатысушыларға "Пониңізді көрсетіңіз" деген команда беріледі, бұл әр пониді оның ең жақсы жағынан көрсету үшін жылдамдықты арттыруға рұқсат береді. Шамадан тыс жылдамдыққа жол берілмейді және ол жазаланады.

Хакни роудстері

Хэкни роудстерлері, немесе Road понилері, роудстерлер сияқты, екі дөңгелекті велосипедке немесе сулкиге (sulky) көрсетіледі. Жүргізуші әрқашан жарысқа арналған жібек киім киеді, әдетте оның шаруашылығы жібек түстері арқылы бейнеленеді. Жол понилері жүгіргендегі қимыл-қозғалысы, сондай-ақ жылдамдығы, дене бітімі және мінез-құлқы бойынша бағаланады. Велосипедпен көрсетілуден басқа, жол понилері жас жарысшылардың мінген аттарымен немесе төрт дөңгелекті арбаға жегіледі. Арба кластары салыстырмалы түрде жаңа, бірақ танымалдылығы артып келеді; 2006 жылы Әлем чемпионаты жылқы көрмесінде алғаш рет арба класы ұйымдастырылды.

Хакни (кобтел) понилері

Кобтейл понилер бөлімінде понилердің жалы тығыз өрілген және құйрығы қысқартылған сияқты көрінеді (бірақ көбінесе құйрықтың нағыз қысқартылуы емес, қысқа қырып жасалады). Олардың бойы көбінесе биік болады, өйткені 14.2 қолнан аспайтын кез келген биіктіктегі пони осы бөлімде пони ретінде көрсетілуі мүмкін.

Қалқалы понилер

Қайыспен жүретін понилер хакни понилерінің арасындағы ең әдемі және сәнді түрлері саналады. Жолдық понилерде жылдамдық маңызды фактор болса, қайыспен жүретін понилер жинақырақ болуы керек, олардың қозғалысы өте жанданулы және жеңіл болуы тиіс. Арматуралы понилер класында көрсету үшін хакни понилері кішідірек болуы керек, себебі понидің бойы не одан төмен болуы талап етіледі. Оларды төрт дөңгелекті экипажға жапсырып, толық жалы мен құйрығымен көрсетеді. Қайыспен жүретін понилерді мінгізгенде әдетте ерлер костюм, ал әйелдер көйлек немесе басқа да ресми киім киеді.

Қуаныш понилері

Сондай-ақ, бұл тұқым үшін үш жағымды жүргізу кластары бар: Парк жағымдылығы, Шоу жағымдылығы және Дала жағымдылығы. Hackney пони болуынан басқа биіктік талаптары жоқ, ал понидің ұзын немесе қысқартылған құйрығы болуы мүмкін. Жағымды понилер екі дөңгелекті арбамен көрсетіледі, ал жүргізуші көбінесе күнделікті киім киеді. Олар жолмен жүру, жағымды троты және тегіс қадаммен көрсетіледі. Төрешілер үшін мінез-құлық маңыздырақ фактор болып табылады; жағымды пониді жүргізудің өзі ләззат беруі керек.

Басқа түрлері

Кейбір Хакни понилері бір немесе екі жұптап, жекпе-жекте көрсетіледі, алайда мұндай жарыстарға арналған сыныптар сирек кездеседі.