Кіріспе

Ұсынылған көру бұзылысы

Ирлен синдромы (немесе скотопикалық сезімталдық синдромы) – көруді өңдеудің бұзылуының гипотетикалық медициналық жағдайы, оны түсті линзалар арқылы емдеуге болатыны айтылады. Ирлен синдромы туралы пікірлер ғылыми емес және ғылыми дәлелдермен қолдау таппайды, ал оның емделуі осал адамдарды пайдаланып, денсаулық сақтау саласындағы алаяқтық деп сипатталады. Бұл жағдай 1980 жылдары ұсынылған.

Тарих

1980 жылы Жаңа Зеландия мұғалімі Олив Мирс кейбір адамдардың ақ қағаздан оқығанда сезген көру бұрмалануларын сипаттады. 1983 жылы Калифорния штатының Лонг-Бич университетінде федералдық зерттеу гранты бойынша жұмыс істеген американдық психолог Хелен Ирлен, миға жетер алдында көру ақпаратын түрлі түсті қабаттар немесе спектрлік сүзгілер (көздік ретінде тағылатын) арқылы сүзу арқылы мидың алған визуалды ақпаратты дұрыс өңдеуіне мүмкіндік беруге болатынын ойлады. Олар осы түрлі түсті қабаттар мен спектрлік сүзгілердің Ирлен синдромымен байланысты симптомдарды жоюға көмектесетінін болжады. Мирс және Ирлен бұл сияқты симптомдарды бір-бірінің жұмысынан хабарсыз, жеке-жеке сипаттаған. Бұл жағдайды алғаш рет жүйелі түрде анықтаған Ирлен оны «скотопиялық сезімталдық синдромы» деп атады, бірақ кейіннен оны Мирс-Ирлен синдромы, Ирлен синдромы және көру стресі деп те атады. Ирлен синдромын емдемелі жағдай ретінде зерттеген алғашқы зерттеулер зерттеу әдістемесінің субъективті және жақпарына байланысты сынға ұшырады.