Кіріспе
Солтүстік-батыс Колумбиядағы Атрато өзені (Lang es) – Колумбияның солтүстік-батысындағы өзен. Ол Батыс Кордильера тауларының етектерінде басталып, негізінен солтүстікке қарай Урабба (немесе Дариен) шығанағына құяды, онда ірі, батпақты дельта құрайды. Өзеннің арнасы Чоко департаменті арқылы өтеді және бұл департаменттің көршілес Антиокия департаментімен екі жерде шекарасын анықтайды. Оның жалпы ұзындығы шамамен 400 км, және департамент орталығы Квибдоға дейін кемемен жүзуге болады. 2016 жылы Колумбия Конституциялық соты, ірі масштабты кен өндіру және заңсыз ағаш кесу салдарынан өзен бассейнінің жылдар бойына зардап шегуінен кейін, өзенге жеке тұлғаның құқықтарын берді, бұл афроколумбиялықтар мен үнді миссионерлердің дәстүрлі өмір салтына елеулі әсер етті.
The Atrato River (Lang es) is a river of northwestern Colombia. It rises in the slopes of the Western Cordillera and flows almost due north to the Gulf of Urabá (or Gulf of Darién), where it forms a large, swampy delta. Its course crosses the Chocó Department, forming that department's border with neighboring Antioquia in two places. Its total length is about , and it is navigable as far as Quibdó (400 km / 250 mi), the capital of the department. In 2016, the Constitutional Court of Colombia granted the river legal rights of personhood after years of degradation of the river basin from large scale mining and illegal logging practices, which severely impacted the traditional ways of life for Afro Colombians and Indigenous people.
Су бөлу
Өзеннің жалпы ұзындығы шамамен [ұзындық] км, және департаменттің астанасы Квибдоға дейін (400 км / 250 миль) жүзуге болады. Бассейннің ауданы [аудан] құрайды және орташа жылдық жауын-шашын мөлшері жылына >5000 мм, ал жоғарғы бассейнінде 12000 мм/жылға дейін жетеді. Кордильера және жағалау қатары арасындағы тар аңғар арқылы ағатын өзеннің негізгі салалары Труандо, Сусио және Мурри өзендері болып табылады, олардың бәрі де қысқа. Шоконың алтын және платина кен орындары өзенге құятын жерлердің бірінде орналасқан, ал өзен құмдары алтынға бай. Мысалы, Филипп Хершковиц мақта топырақты тамарин (Saguinus oedipus) және ақ аяқты тамарин (Saguinus leocopus) Атрато өзенінің пайда болуына байланысты ерекшеленгенін болжады, және бүгінде оларды негізінен осы өзен бөліп тұр.
Тарих
XIX ғасырдың басында Сан-Хуан және Атрато өзендері Колумбияда транс-истмиялық каналдың мүмкін болатын бағытының бөлігі ретінде едәуір назар аударды. 1901 жылы АҚШ үкіметінің Истмиялық канал комиссиясы Атрато өзенінің жолының ұзындығы (160 шақырымнан астам) және өзенмен көп мөлшерде шөгінді әкелінуіне байланысты канал салуға жарамсыз екенін анықтады және Никарагуа мен Панаманы артық орын ретінде ұсынды. 2016 жылдың қарашасында Колумбияның Конституциялық соты Атрато өзенінің заңды тұлғалығын жариялады, ол "қорғау, сақтау, күту және қалпына келтіру" құқықтарына ие болды. Колумбия Конституциясы Табиғаттың құқықтарын тікелей мойындамаса да, бұл биологиялық әртүрлілік, мәдени және гуманитарлық қорғауға қатысты конституциядағы кепілдіктерден туындайтын "биомәдени құқықтар" жиынтығы екенін шешті. "Биомәдени құқықтар" туралы талап Колумбияның жергілікті және афроколумбиялық азаматтарының мәдени құқықтары мен Атрато өзенінің биологиялық құқықтары тығыз байланысты екенін көрсетті. Осының нәтижесінде судья Паласио биомәдени құқықтар Атрато өзенін сақтауға, қалпына келтіруге және тұрақты дамытуға қолдау көрсетуі керек деп шешті. Бұл шешім өзен алабының ірі көлемдегі кен өндіру және заңсыз ағаш кесу салдарынан нашарлауынан туындады, бұл афроколумбиялықтар мен жергілікті халықтардың дәстүрлі өмір салтына елеулі әсер етті. Жаңа Зеландияның Уануи өзенінің заңды тұлғасын мойындауы үлгі ретінде келтірілді. Осы үлгіге сәйкес сот өзеннің мүддесін қорғайтын және өзеннің заңды тұлға мәртебесіне сәйкес келетін тұрақты басқаруды қамтамасыз ететін Атрато өзенінің қорғаушыларының комиссиясын құруды бұйырды. Бастапқыда комиссияға үкімет өкілдері мен бір қоғамдық өкіл кіруі тиіс болды. Алайда, азаматтық қоғам бір ғана өкілді қабылдамады және кеңесте қызмет ететін он төрт кеңес мүшесін тағайындауды сұрады. Өтініш мақұлданды және кеңес 2018 жылдың мамыр айында құрылды.
The ruling transpired from the degradation of the river basin from large scale mining and illegal logging practices, which severely impacted the traditional ways of life for Afro Colombians and Indigenous people. and cited New Zealand’s recognition of the Whanganui River’s legal personhood as precedent. Following that example, the court ordered the creation of a guardian body – the Commission of the Guardians of Atrato River, to represent the interests of the river, and manage the river’s resources in a sustainable way that is consistent with the river’s legal personhood status. Initially, the commission would include government representatives and one community representative. However, civil society rejected the idea of just one community and instead made a request for fourteen council members to serve on the council. The request was approved, and the council was formed in May 2018.