Кіріспе

Матай 1:7 – Жаңа өсиеттегі Матай Ізгі хабарының бірінші тарауының жетінші аяты. Бұл аят Исаның заңды әкесі Жүсіптің руының тізімі келтірілген бөлігінің бір бөлігі болып табылады.

Талдау

Бұл тізімнің бөлігі Киелі кітаптың басқа да бөлімдерінде кездесетін Яһуда патшаларының тізімімен сәйкес келеді. Матайдың басқа шежірелерінен өзгеше, бұл тізім басқа көздермен толық үйлеседі. Тізімде бірінші аталған – Израильдің патшасы Сүлеймен, ол шамамен б.з.д. 962 жылдан б.з.д. 922 жылға дейін билеген. Содан кейін Яһуда патшаларының шежіресі келеді, ол Рохабоғамнан басталады, ал оның билеу мерзімін Уильям Ф. Олбрайт б.з.д. 922 жылдан б.з.д. 915 жылға дейін деп көрсетеді. Рохабоғамның ұлы Абиях (кейде "Абия" деп те жазылады) әкесінің қайтысынан кейін екі жыл биледі, ал оның ұлы Аса Яһуданы б.з.д. 913 жылдан б.з.д. 873 жылға дейін биледі. Рохабоғам патшалығының бөлінуімен және Израиль тайпалары арасындағы азаматтық соғыспен ең көп танылады. Оның ұлы Абияхтың билеуі қысқа және сәтсіз болды. Асаның ұзақ билеуі табыстырақ болды. Роберт Гандридің пікірінше, Аса есіміне «φ» әрпінің қосылуы – бұл патшаны 78-ші псалмға авторлық құқығы бар Асафпен байланыстыруға жасалған әрекет, себебі 78-ші псалм маңызды мессиандық болжамдарды қамтиды. Реймонд Браун және көптеген басқа ғалымдар бұл қателік емес, мақсатты әрекет деп санайды, сондықтан Киелі кітап аудармашыларының көпшілігі осы жолда Матайдың мәтінін «түзетуге» тырысады. Қателік жасаған кім екені белгісіз. Матайдың авторы қате дереккөзден жұмыс істеген болуы мүмкін, өзі қателік жасаған болуы мүмкін, немесе Ілхабарды көшірген ерте адам әріпті қосып алған болуы мүмкін.