Екінші дүниежүзілік соғысында қолданылған британдық қол гранатасы №69
No. 69 grenade
Екінші дүниежүзілік соғысында қолданылған британдық No.69 қол гранатасы туралы мақала. Кішкентай радиусы арқасында жасырыну қиын жағдайда да қолдануға ыңғайлы болды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде әзірленген және қолданылған қол гранатасы
Hand grenade developed and used during the Second World War
Британдық No. 69 қол гранатасы Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде жасалған және қолданылған. Ол No. 36М "Миллс бомбасынан" кішірек жарылыс радиусы бар граната қажеттілігіне байланысты қабылдауға алынды. Бұл гранатаны лақтырушыға қорғаныс жағынан аз қорғалған жағдайда да қолдануға мүмкіндік берді. Керісінше, Миллс бомбасының лақтыру қашықтығынан әлдеқайда үлкен жарылыс радиусы пайдаланушыларды өз гранатасының сынықтарынан жарақат алмау үшін лақтыру нүктесін мұқият таңдауға мәжбүр етті. No. 69 гранатасының корпусы толығымен қатты пластиктен – бакелиттен жасалған, ол металл корпусты граната сияқты сынықтарды шығармай жарылды. Гранатаның қауіптілігін арттыру үшін металл сынықтар құрайтын жеңдер қол жетімді болды. No. 69 бомбасын қолдану өте оңай болды: бұрандалы қақпақ алынып тасталды және граната лақтырылды. Граната лақтырылғанда, ұшында қисайған қорғасын салмағы бар зығыр лентасы ұшу кезінде автоматты түрде оралып, фитильдің ішіндегі шар подшипникті босатып жіберді. Осылайша, "барлық жақтан" әсер ететін соққыға сезімтал фитиль ұшу кезінде қаруланды және граната соққанда жарылды. Дәл осы фитильді пайдаланған Гаммон гранатасы сияқты, ол Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін көп ұзамай қызметтен алынды.
The British No. 69 was a hand grenade developed and used during the Second World War. It was adopted into service due to the need for a grenade with smaller destructive radius than the No. 36M "Mills bomb". This allowed the thrower to use a grenade even when there was little in the way of defensive cover. In contrast, the much greater destructive radius of the Mills bomb than its throwing range forced users to choose their throwing point carefully, in order to ensure that they would not be wounded by the shrapnel explosion of their own grenade. The shell of the No. 69 grenade was composed entirely of the hard plastic, Bakelite, which shattered without producing fragments like a metal bodied grenade. Metal fragmenting sleeves were available to increase the grenade's lethality. Using the No. 69 bomb was very simple: the screw off cap was removed and discarded, and the grenade was then thrown. When the grenade was thrown, a linen tape with a curved lead weight on the end automatically unwrapped in flight, freeing a ball bearing inside the fuze. In this manner the "all ways" action impact fuze was armed in flight and the grenade exploded on impact; and like the Gammon grenade, which used the same fuze design, it was withdrawn from service soon after the Second World War ended.
Барлық бағыттағы тұтқыр
No. 69 – британдық құрылғы, алғаш рет "барлық бағыттан тұтану" принципін қолданды, кейін бұл принцип No. 82 Gammon бомбасында, No. 73 Thermos бомбасында және No. 77 түтін гранатасында да қолданылды. "Барлық бағыттан" тұтану – тек соққыға реакция беретін тұтану механизмі. "Барлық бағыттан" термині гранатаның нысанаға тиюінің кез келген мүмкін жағдайында жарылыс болатынын білдіреді. Әдетте, соққыдан жарылатын оқ-дәрілердің жарылысы үшін нысанаға белгілі бір бұрышпен (яғни, тұтану механизміне перпендикуляр) тиюі қажет. Ал No. 69 гранатасы нысанаға қандай жағынан тисе де (мысалы, түбімен, бүйірімен немесе кері қарап) жарылысқа келеді. "Барлық бағыттан" тұтану механизмі – әлсіз серіппемен бөлінген еркін қозғалатын соққыш пен детонатордың комбинациясынан тұрады. Бұл құрылымның үстінде соққыш конустық корпустың үстіне басатын шарлы подшипник орналасқан. Кез келген тік соққы соққышты немесе детонаторды жылдамдатып, олардың жанасуына және детонатордың іске қосылуына себеп болады. Кез келген көлденең соққы шарлы подшипникті конустық корпустың бетімен жылға береді, көлденең үдеуді тік үдеуге айналдырады және детонаторды бұрынғыдай іске қосады. Тұтану механизмін пайдалану үшін алдымен пластикалық қақпақты бұрап, ұзын, тар мата жолақты ашып, оның соңына ілмектелген салмақты қорғасын тізбегін көруге болады. Гранатаны қолдан немесе құрылғыдан босатқанда, салмақты тізбек ауаны ұстап, гранатаның үстінен жылдам оралады, соңында тұтану механизмінен босатылған қауіпсіздік штифтін шығарып алады. Штифт алынғаннан кейін соққыш пен детонатор жанасуға дайын болады, бұл граната қатты бетке тиген кезде соққы күшінен болады. "Барлық бағыттан" тұтану механизмінің бір кемшілігі бар еді – қатты шарлы подшипник жарылыс кезінде сынықтардың бірі ретінде ұшып кететін. No. 69 гранатасындай "шабуылдық" қолданыста, яғни лақтыру алдында пайдаланушының жасырыну қажеттілігі болмаған жағдайда, пайдаланушы жылдам қозғалатын шарлы подшипникке тиіп, жарақат алу қаупі бар еді. Әскери автор Иан В. Хоггтың сөзіне сәйкес, осы мәселе гранатаны оқу құралы ретінде пайдалануды шектеуге әкелді.
The No. 69 was the first British device to make use of the "all ways fuze" later seen in the No. 82 Gammon bomb, the No. 73 Thermos bomb and the No. 77 smoke grenade. The "all ways" fuze is an impact only fuze. The term "all ways" refers to the fact that all of the possible ways in which the grenade could hit a target were guaranteed to trigger detonation. Normally, impact detonated munitions must hit the target with a particular point of impact (i. e. perpendicular to the fuze mechanism) in order to detonate. In contrast, no matter which way the No. 69 grenade hit the target (e. g. landing on its base, or sideways or upside down) it would still explode. The all ways fuze was composed of a free floating striker and detonator combination held apart by a weak spring. On top of this assembly was a steel ball bearing pressed against a conical housing by the striker. Any impact in the vertical axis would impart acceleration to either the striker or the detonator, causing the firing pin to contact and ignite the detonator. Any impact in the horizontal axis would cause the ball bearing to follow the slope of the conical housing converting the horizontal acceleration into a vertical one, touching off the detonator as before. The fuze was worked by the user first unscrewing a plastic cap to expose a long, narrow cloth streamer with a curved lead weight attached to the end. Upon release from the hand or projector the weighted streamer, would catch the air and quickly unwind from the top of the grenade, eventually withdrawing a loose safety pin from the fuze. With the pin removed the striker and detonator would be free to come into contact, which would happen due to the force of impact when the grenade struck a hard surface. The all ways fuze had a minor design defect in that the hard steel ball bearing would be propelled away from the explosion as a piece of shrapnel. When used in an "offensive" application such as the No. 69 grenade, where the user was not required to take cover before throwing, there was a chance that the user could be struck and injured by the fast moving ball bearing. According to military author Ian V. Hogg, this problem led to restrictions in the use of the grenade as practice ordnance.
Белгілер
Қауіпсіздік қақпағы мен ортаңғы бөлігінің арасындағы жоғарғы жартысындағы қызыл "Х" сақинасы, тропикалық аймақтарда (ылғалдылық) қолдануға жарамды толтырылғанын көрсетті. Ортаңғы сақинаның астындағы жасыл жолақ 80/20 Amatol толтырылғанын білдірді. Жасыл жолақтағы ақ әріптермен жазылған "BAR" Baratol 20/80 толтырылғанын көрсетті. Жасыл жолақтағы "LYD" деген ақ әріптер Lyddite толтырылғанын көрсетті.
A ring of red "X" in the top half between the safety cap and middle indicated that it has a filling suitable for tropical use (humidity). A green band just under the middle ring indicated an Amatol 80/20 filling. The white letters "BAR" on the green band indicated a Baratol 20/80 filling. The white letters "LYD" on the green band indicated a Lyddite filling.