Кіріспе

Қанмен қамтамасыз етілудің тоқтауынан сүйек тінінің қаруы.

Белгілері мен симптомдары

Көп жағдайда буында ауырсыну мен ыңғайсыздық сезімі пайда болады, ол уақыт өте келе күшейеді. Бұл кез келген сүйекке әсер етуі мүмкін, ал зардап шеккен адамдардың шамамен жартысында бірнеше орын зақымдалады. Аваскулярлық некроз ең көп ұзын сүйектердің ұштарына, мысалы, фемурға (сан сүйегіне) әсер етеді. Басқа жиі зақымданатын жерлерге: иық, тізе және қолдың жоғарғы бөлігі (жылқы сүйегі) жатады.

Себептер

Негізгі қауіп факторлары – сүйек сынықтары, буын шығуы, алкоголизм және жоғары дозадағы стероидтерді қолдану. Сонымен қатар, ВИЧ инфекциясы, Гоше ауруы және Кейсон ауруы (дисбариялық остеонекроз) да қауіп факторы болып табылады. Бисфосфонаттар төменгі жақ сүйегінің остеонекрозымен байланысты. Бұл жағдай ешқандай анық себепсіз де дамуы мүмкін. Балаларда ағымдық остеонекроздың түрлі себептері болуы мүмкін. Ол жамбаста Легг-Кальве-Пертес синдромының бір бөлігі ретінде, сондай-ақ жедел лимфобластикалық лейкоз және аллотрансплантация сияқты қатерлі ісіктерді емдеуден кейін туындауы мүмкін.

Түрлері

АВН-нің қайық тәрізді сүйекке әсері болған жағдайда, ол Прейзер ауруы деп аталады. АВН-ның тағы бір белгілі түрі – Кёлер ауруы, ол көбінесе балаларда аяқ білегіндегі кеме тәрізді сүйекке әсер етеді. Тағы бір АВН түрі – Kienböck ауруы, ол білектегі ай тәрізді сүйекке әсер етеді.

Негізгі қысымды азайту

Басқа емдеу әдістеріне өзекті декомпрессиялау кіреді, онда сүйекке тесік бұрғылау арқылы ішкі сүйек қысымы төмендетіледі, сондай-ақ тірі сүйек ұсаны мен жаңа қан тамырларының өсуін стимуляциялайтын электр құрылғысы имплантацияланады; және еркін қан тамырлы фибулярлық трансплантация (FVFG), онда фибуланың бір бөлігі және оның қанмен жабдықталуы алынып, жамбас басына трансплантацияланады. 2016 жылғы Кохрейн шолуында жамбас өзегін декомпрессиялаған және физиотерапиядан өткен адамдар мен тек физиотерапиядан өткен адамдар арасында нақты айырмашылық байқалған жоқ. Серпа клеткалы ауруы бар адамдар үшін жамбас өзегін декомпрессиялаудың тиімділігін зерттеген күшті зерттеулер де жоқ.

Болжам

Аваскулярлы некроздың салдарынан болатын мүгедектіктің деңгейі, сүйектің қай бөлігі зардап шегетініне, зақымдалған аумақтың мөлшеріне және сүйектің қаншалықты тиімді түрде өзін-өзі жаңаруына байланысты. Сүйектің жаңару процесі жарақат алғаннан кейін де, қалыпты өсу кезінде де жүреді. Ал буын беті бұзылып, ауырсыну мен артритке әкеледі. 1992 жылы Брет Фавр Грин-Бэй Пакерс клубына ауысқаннан кейінгі медициналық тексеруде жамбас сүйегінің аваскулярлы некрозы анықталды. Дегенмен, Фавр Пакерс клубында ұзақ және сәтті карьера жасады. Тағы бір танымал спортшы – американдық жол велосипедшісі Флойд Лэндис, 2006 жылғы «Тур де Франс» жарысының жеңімпазы. Бірақ, оның қан сынамаларында тыйым салынған заттар табылғаннан кейін, велосипед спортын басқаратын ұйымдар оның жеңісін жоққа шығарды. Бұл жарыс кезінде Лэндиске кортизон инъекциялары жасауға рұқсат берілді, осылайша ол денсаулығын жақсартуға тырысты, бірақ сол кезде кортизон кәсіби велосипед спортында тыйым салынған заттар тізімінде болды. Рафаэль Надаль Мюллер-Вайс синдромынан (нақ остеонекрозынан) операция жасағаннан кейін теннис карьерасын сәтті жалғастырды.