Балаға жасалған зиянды анықтау қиын. Ата-ананың күйзелісінен туындаған синдром медицинада даулы. Травма, салдары, соттардағы пікір қақтығыстары туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бұл жағдай көбінесе баланың жылағанынан ата-ананың немесе күтушінің ашу-ыза тудыруынан болады. Бұл синдромды диагностикалау медициналық мамандар үшін қиын және даулы болып табылады, себебі бастапқы жарақаттың объективті куәгерлері көбінесе табылмайды. Бұл, әсіресе, жарақаттың «байланыссыз» деп есептелген жағдайларда қиындық тудырады. Кейбір дәрігерлер БСС-ді тыныс алудың бұзылуына, яғни гипоксияға және мидың ісінуіне байланысты деп санайды. Сот залы жалпы қабылданған медициналық әдебиетпен келіспейтін, қарама-қайшы теориялар талқыланатын алаңға айналды. Асқынуларға ұстамалар, көру қабілетінің нашарлауы, ми параличі, танымдық қабілеттің төмендеуі және өлім кіреді. Желілік қан кету (геморрагия) БСС жағдайларының шамамен 85%-ында кездеседі және желілік қан кетудің ауырлығы бас жарақатының ауырлығымен байланысты. Омыртқаның, ұзын сүйектердің және қабырғалардың сынулары да БСС-пен байланысты болуы мүмкін. 1972 жылы доктор Джон Каффи метафизельді авульсиялар (сүйекті жабатын periosteum және қабықша сүйек тығыз байланысқан жерден сүйектің кішкентай бөліктерінің жұлынуы) және «бір буынның проксимальді және дистальді жақтарындағы сүйектердің зақымдануы, әсіресе тізеде» туралы хабарлады. Бұл ми ішіндегі қысымды арттырып, нәзік ми тіндерін зақымдауы мүмкін, бірақ мұндай жарақаттарды куәгерлер көрген емес. Травматикалық шайқау – баланың басын алға-артқа күшпен итеру арқылы жасалады. 1971 жылы нейрохирург Гуткелх мұндай шайқау бас сүйегіне сыртқы зақым белгілері байқалмаса да, субдуральді гематомаға әкелуі мүмкін деген гипотезаны ұсынды. Ф.А. Бандак 2005 жылы жариялаған биомеханикалық талдауында «күшті шайқау нәрестеге ауыр зақым келтіруі немесе оны өлтіруі мүмкін, себебі бұл жағдайда мойын омыртқасы ауыр зақымданады, ал субдуральді гематомалар жоғары бас айналу жылдамдықтарынан туындамайды. Нәресте басы БСС әдебиетінде көрсетілген айналу жылдамдығы мен үдеу деңгейіне ұшыраса, мойын омыртқасының құрылымдық беріктігінің шегінен асып түсетін күштерге ұшырайды. Сонымен қатар, мойын омыртқасының зақымдануы БСС үшін көрсетілгенге қарағанда бас жылдамдығы мен үдеуінің төмен деңгейінде де болуы мүмкін» делінген. Басқа авторлар Бандак жасаған математикалық талдауды сынға алып, автордың қолданған есептеулеріне қатысты алаңдаушылықтарын білдіріп, «Бандак мойын күштерін бағалаудағы сандық қателіктерін ескере отырып, Бандак барлық шайқау жағдайларында мойын жарақаттары болады деген тұжырымының қатаңдығына күмән келтіреміз» деген қорытындыға келді. Бандак ұсынған модельді сынға алған басқа авторлар «бала шайқалған кезде нәресте басы мен мойнының қозғалысын модельдеу үшін қолданылғанда, мақалада ұсынылған механикалық аналог толығымен орынды болмауы мүмкін» деп мәлімдеді. Бандак 2006 жылдың ақпан айында Forensic Science International журналында жарияланған редакторға жолдаған хатында сынға жауап берді.
The condition is often caused as a result of a parent or caregiver becoming frustrated due to the child crying. Diagnosing the syndrome has proven to be both challenging and contentious for medical professionals because objective witnesses to the initial trauma are generally unavailable. This is said to be particularly problematic when the trauma is deemed 'non accidental'. Some medical professionals propose that SBS is the result of respiratory abnormalities leading to hypoxia and swelling of the brain. The courtroom has become a forum for conflicting theories with which generally accepted medical literature has not been reconciled. Complications include seizures, visual impairment, cerebral palsy, cognitive impairment, and death. Retinal hemorrhage (bleeding) occurs in around 85% of SBS cases and the severity of retinal hemorrhage correlates with severity of head injury. Fractures of the vertebrae, long bones, and ribs may also be associated with SBS. Dr. John Caffey reported in 1972 that metaphyseal avulsions (small fragments of bone torn off where the periosteum covering the bone and the cortical bone are tightly bound together) and "bones on both the proximal and distal sides of a single joint are affected, especially at the knee". which can raise pressure inside the skull and damage delicate brain tissue, although witnessed shaking events have not led to such injuries. Traumatic shaking occurs when a child is shaken in such a way that its head is flung backwards and forwards. In 1971, Guthkelch, a neurosurgeon, hypothesized that such shaking can result in a subdural hematoma, in the absence of any detectable external signs of injury to the skull. A biomechanical analysis by F. A. Bandak published in 2005 reported that "forceful shaking can severely injure or kill an infant, this is because the cervical spine would be severely injured and not because subdural hematomas would be caused by high head rotational accelerations an infant head subjected to the levels of rotational velocity and acceleration called for in the SBS literature, would experience forces on the infant neck far exceeding the limits for structural failure of the cervical spine. Furthermore, shaking cervical spine injury can occur at much lower levels of head velocity and acceleration than those reported for SBS." Other authors were critical of the mathematical analysis by Bandak, citing concerns about the calculations the author used concluding "In light of the numerical errors in Bandak's neck force estimations, we question the resolute tenor of Bandak's conclusions that neck injuries would occur in all shaking events." Other authors critical of the model proposed by Bandak concluding "the mechanical analogue proposed in the paper may not be entirely appropriate when used to model the motion of the head and neck of infants when a baby is shaken." Bandak responded to the criticism in a letter to the editor published in Forensic Science International in February 2006.
Диагностика
Симптомдар нақты емес болуы мүмкін болғандықтан, диагноз қою қиынға соғуы мүмкін.
Diagnosis can be difficult as symptoms may be nonspecific.
Үштік
SBS-тің нәтижелері күрделі және көп қырлы болғанымен, олар заңдық іс жүргізуде көбінесе қате түрде "үштік" деп аталады; бұл тор қабығының қан кетуі, субдуральдық гематома және энцефалопатияға дейін тоғытылады. SBS дұрыс диагноз қойылмауы, жеткіліксіз диагноз қойылмауы және шамадан тыс диагноз қойылмауы мүмкін, сондай-ақ күтім көрсететін адамдар жағдайды білмей немесе жалған айтуы мүмкін. Көбінесе, бұл жағдайдың сырттан көрінетін белгілері болмайды. Магниттік-резонанстық томография да тор қабығының қан кетуін көрсетуі мүмкін, бірақ көзді тексеруге қарағанда әлдеқайда аз сезімтал. Клиникалық дәрігерлер көбінесе алып тастайтын жағдайларға гидроцефалия, сәбилердің күрт өлімі синдромы (SIDS), ұстамалар, менингит және метаболизмдік бұзылулар сияқты жұқпалы немесе туа біткен аурулар жатады. Бұл жағдайды диагностикалау үшін компьютерлік томография және магниттік-резонанстық томография қолданылады.
While the findings of SBS are complex and many, they are often incorrectly referred to as a "triad" for legal proceedings; distilled down to retinal hemorrhages, subdural hematomas, and encephalopathy. SBS may be misdiagnosed, underdiagnosed, and overdiagnosed, and caregivers may lie or be unaware of the mechanism of injury. Commonly, there are no externally visible signs of the condition. Magnetic resonance imaging may also depict retinal hemorrhaging but is much less sensitive than an eye exam. Conditions that are often excluded by clinicians include hydrocephalus, sudden infant death syndrome (SIDS), seizure disorders, and infectious or congenital diseases like meningitis and metabolic disorders. CT scanning and magnetic resonance imaging are used to diagnose the condition.
Жіктеу
АҚШ-тың Ауруларды бақылау және алдын алу орталықтары СБС-ны "5 жасқа дейінгі нәресте немесе кішкентай баланың бас сүйегіне немесе бас сүйегі ішіндегі құрылымдарға салған соққы немесе зорлықпен шайқау салдарынан келтірілген жарақат" деп анықтайды. 2009 жылы Америка Педиатрия академиясы SBS терминін "әдейі келтірілген бас жарақаттары" (AHT) терминімен алмастыруды ұсынды, бұл шайқаудан ғана туындаған және шайқаумен қатар басқа да жарақаттардан туындаған жарақаттарды ажырату үшін жасалды. Англия және Уэльс Корольдік прокуратурасы 2011 жылы "шайқалған нәресте синдромы" терминін пайдаланбауды және оның орнына "көрінеу емес бас жарақаттары" (NAHI) терминін қолдануды ұсынды.
The US Centers for Disease Control and Prevention identifies SBS as "an injury to the skull or intracranial contents of an infant or young child (< 5 years of age) due to inflicted blunt impact and/or violent shaking". In 2009, the American Academy of Pediatrics recommended the use of the term abusive head trauma (AHT) to replace SBS, in part to differentiate injuries arising solely from shaking and injuries arising from shaking as well as trauma to the head. The Crown Prosecution Service for England and Wales recommended in 2011 that the term shaken baby syndrome be avoided and the term non accidental head injury (NAHI) be used instead.
С витамині жетіспеушілігі
Кейбір авторлар "қолтықтауып шайқалған нәресте синдромы" деген күдік тудыратын кейбір жағдайлардың С витамині жетіспеушілігінен туындауы мүмкін деп ұсынады. Бұл даулы гипотеза, шекті, скорбутқа жақын жағдай немесе қажетті қоректік заттардың толықтырылмауы және гистамин деңгейінің жоғарылауы туралы болжамға негізделген. Алайда, гистамин деңгейінің жоғарылауымен байланысты симптомдар, мысалы, төмен қан қысымы және аллергиялық реакциялар, клиникалық тұрғыдан маңызды С витамині жетіспеушілігі сияқты скорбутпен жиі байланысты емес. "Pediatrics International" журналындағы бұл гипотезаға арналған әдебиеттерді шолу келесі қорытындыға келді: "Әдебиеттегі қолда бар ақпаратқа сүйенсек, С витаминінің жетіспеушілігін қолтықтауып шайқалған нәресте синдромының себебі деп санауға жеткілікті дәлел жоқ". Мұндай гипотезаларды қолдайтындар көбінесе қазіргі уақытта немесе жақында ауырған балалардың, бактериялық инфекцияларға шалдыққандардың, жоғары жеке талаптары барлардың, қоршаған ортаның әсеріне тап болғандардың (мысалы, аллергия) және, мүмкін, вакцинациямен байланысты уақытша стресске ұшырағандардың тіндеріндегі қоректік заттардың, әсіресе С витаминінің деңгейінің жеткіліктілігіне күмән келтіреді. Осы мақала жазылып жатқан кезде АҚШ-та нәрестелер арасында скорбут дерлік кездеспейді. Скорбуттың қолтықтауып шайқалған нәресте синдромына немесе сәбидің күрт өлімі синдромына ұқсас жағдайлар туралы ешқандай хабарлама жоқ, ал скорбут әдетте сәби кезінде кейінірек пайда болады, сирек өлімге немесе бас миындағы қан кетуге әкеледі және сүйектер мен терідегі басқа өзгерістермен, сондай-ақ әдетте дұрыс емес диеталық тарихпен бірге жүреді. Бір зерттеуде вакцинацияның желілік қанаумен байланысы жоқ екені анықталды.
Some authors have suggested that certain cases of suspected shaken baby syndrome may result from vitamin C deficiency. This contested hypothesis is based upon a speculated marginal, near scorbutic condition or lack of essential nutrient(s) repletion and a potential elevated histamine level. However, symptoms consistent with increased histamine levels, such as low blood pressure and allergic symptoms, are not commonly associated with scurvy as clinically significant vitamin C deficiency. A literature review of this hypothesis in the journal Pediatrics International concluded the following: "From the available information in the literature, concluded that there was no convincing evidence to conclude that vitamin C deficiency can be considered to be a cause of shaken baby syndrome." The proponents of such hypotheses often question the adequacy of nutrient tissue levels, especially vitamin C, for those children currently or recently ill, bacterial infections, those with higher individual requirements, those with environmental challenges (e. g. allergies), and perhaps transient vaccination related stresses. At the time of this writing, infantile scurvy in the United States is practically nonexistent. No cases of scurvy mimicking SBS or sudden infant death syndrome have been reported, and scurvy typically occurs later in infancy, rarely causes death or intracranial bleeding, and is accompanied by other changes of the bones and skin and invariably an unusually deficient dietary history. In one study vaccination was shown not associated with retinal hemorrhages.
Жүктілік проблемалары
Ана мен ұрыққа әсер ететін жүктілік кезеңіндегі проблемалар, босану процесі, мерзімінен бұрын туу және қоректік заттардың жетіспеуі сүйек және қан кету патологияларын үдете алады, бұл патологиялар туылмас бұрын да ішек қысқару синдромына (SBS) ұқсауы мүмкін.
Gestational problems affecting both mother and fetus, the birthing process, prematurity and nutritional deficits can accelerate skeletal and hemorrhagic pathologies that can also mimic SBS, even before birth.
Алдын алу
Жаңа туған нәрестелерге күтім жасайтын медбикелердің араласуы, ата-аналарға бас жарақатының зиянды салдары, нәрестелердің қалыпты жылауы және оның себептері туралы ақпарат беру, баланы қалай тыныштандыруға үйрету, сондай-ақ баланы жұбату мүмкін болмаған жағдайда не істеу керектігін түсіндіру нәресте шайқау синдромының (СБС) таралуын азайтуға ықпал етеді.
Interventions by neonatal nurses include giving parents information about abusive head trauma, normal infant crying and reasons for crying, teaching how to calm an infant, and how to cope if the infant was inconsolable may reduce rates of SBS.
Емдеу
Емдеу бас сүйегі ішіндегі қысымды (бас сүйегінің ішіндегі қысым) бақылауды қамтиды. Емдеу кейде хирургиялық араласуды қажет етеді, мысалы, ми қарыншаларынан сұйықтықты ағызу үшін ми шанты орнату, ал егер бас сүйегі ішінде қан жинақ болса, оны ағызу. Ең көп кездесетін неврологиялық бұзылыстар – оқу қиындықтары, ұстамалар, сөйлеу қабілетінің бұзылуы, гидроцефалия, церебральды паралич және көру бұзылыстары.
Treatment involves monitoring intracranial pressure (the pressure within the skull). Treatment occasionally requires surgery, such as to place a cerebral shunt to drain fluid from the cerebral ventricles, and, if an intracranial hematoma is present, to drain the blood collection. The most frequent neurological impairments are learning disabilities, seizure disorders, speech disabilities, hydrocephalus, cerebral palsy, and visual disorders.
Тарих
1971 жылы Норман Гуткельх нәрестелерде дүмпулік жарақаттарының нәтижесінде бас сүйегінің ішіндегі тамырлардың жыртылуынан субдуральдық қан кетуге себеп болатынын айтты. "Дірілдеген нәресте синдромы" терминін 1973 жылы балалар радиологы Джон Каффи енгізді. Ол бас жарақатының сыртқы белгілері аз немесе жоқ жағдайларды, соның ішінде торлы қабықтың қан кетуін және субдуральдық немесе субарахноидтық қан кетулерді сипаттады. 1970 және 1980 жылдары компьютерлік томография және магниттік-резонанстық бейнелеу техникаларының дамуы синдромды диагностикалау мүмкіндігін арттырды. Сонымен қатар, 2011 жылы балалардың жарақаттану себебінің зорлық-зомбылық екенін анықтау үшін статистикалық модель ретінде ұсынылған Магуайр моделі де сынауға алынды. Жарияланған клиникалық болжам ережесі, жоғары сезімталдыққа және төмен ерекшелікке ие, зорлық-зомбылықтан туындаған бас жарақатын жоққа шығару үшін жарияланды. 2005 жылдың шілдесінде Англия және Уэльс апелляциялық соты SBS бойынша төрт апелляцияны қарады: бір іс тоқтатылды, біреуінің жазасы қысқартылды, ал екі айыптама күшінде қалды. Сот торлы қабықтың қан кетуі, субдуральдық гематома және жедел энцефалопатияның классикалық үштігі SBS диагностикасы үшін 100% кепілдік бермейтінін және клиникалық тарихтың да маңызды екенін анықтады. Сот шешімінде SBS-тің клиникалық тұжырымын қолдап, бір істі жоққа шығарды және екіншісін адам өлтіруден қасақана кісі өлтіруге дейін төмендетті. Сот британдық дәрігер Дж. Ф. Геддес және оның әріптестері ұсынған "біртұтас гипотезаға" сенбеді, өйткені бұл SBS күдікті жағдайларында кездесетін субдуральдық және торлы қабықтың қан кетуіне баламалы механизм болып табылады. 2012 жылы SBS диагностикасын "ашқан" деп есептелетін нейрохирург Норман Гуткельх "40 жылдық ой-толғаныстан кейін" мақала жариялады, ол жарақаттардың үштігіне ғана негізделген дірілдеген нәрестелерді қудалауды қатаң сынады. 2012 жылы Гуткельх сұхбатында: "Менің ойымша, біз қайтадан бастап, осы өлімге әкелетін жағдайларды толығырақ бағалауымыз керек, және мен әрбір жағдайда немесе кем дегенде көпшілік жағдайларда баланың қандай да бір ауыр ауруы болғанын, ол уақытында анықталмағанын көретінімізге сенімдімін". 2015 жылы Гуткельх тіпті: "Мен бастапқыда осыны синдром деп атауға қарсы болдым. Осыны кездесетін әрбір жағдай қылмыс деп айтуға көшкеніміз. Бұл түрмеге оңай жол ашты" деді. Балалар өлімі саясаты мен тәжірибесін зерттеу ұлттық орталығының жетекшісі Тери Ковингтон мұндай сақтықтың нәтижесінде балаларды зорлаудың жазаланбай қалатын жағдайларының көбеюіне алаңдауда. Сотталғаннан кейін көп ұзамай, Сквайрге Халықаралық кінәсіздік желісі "әділет чемпионы" сыйлығын берді. Сквайр айыптауларды жоққа шығарды және оны медициналық тізілімнен шығару туралы шешімге шағымданды. 2016 жылдың қазан айында оның ісі Англия және Уэльс жоғары сотында қаралған кезде, 350 дәрігер, ғалым және адвокат Скьерді жазадан босату туралы шешімді күмәнге ұшыратып, Британдық медициналық журналына ашық хат жазды. 2016 жылдың 3 қарашасында сот "МПТ-ның шешімі көптеген маңызды жағынан кемшіліктері бар" деген қорытындыға келген шешімді жариялады. Сот оның жұмыста ауыр бұзушылық жасағанын, бірақ жалған емес екенін анықтады. Ол медициналық тізілімге қайта қабылданды, бірақ келесі үш жыл бойы сотта сараптамалық куәлік беруге тыйым салынды. 2022 жылы Ұлыбританиядағы Channel 4 телеарнасы "Құтқарушы бала күтуші: Ол солай етті ме?" атты деректі фильмін көрсетті. Луиза Вудворд ісі туралы. Онда азаматтық құқық қорғаушы Клайв Стаффорд Смит "Дірілдеген бала синдромы - бұл жалған" деді.
In 1971, Norman Guthkelch proposed that whiplash injury caused subdural bleeding in infants by tearing the veins in the subdural space. The term "whiplash shaken infant syndrome" was introduced by Dr. John Caffey, a pediatric radiologist, in 1973, describing a set of symptoms found with little or no external evidence of head trauma, including retinal bleeds and intracranial bleeds with subdural or subarachnoid bleeding or both. Development of computed tomography and magnetic resonance imaging techniques in the 1970s and 1980s advanced the ability to diagnose the syndrome. Similarly, the Maguire model, suggested in 2011 as a potential statistical model for determining the probability that a child's trauma was caused by abuse, has been questioned. A proposed clinical prediction rule with high sensitivity and low specificity, to rule out Abusive Head Trauma, has been published. In July 2005, the Court of Appeal of England and Wales heard four appeals of SBS convictions: one case was dropped, the sentence was reduced for one, and two convictions were upheld. The court found that the classic triad of retinal bleeding, subdural hematoma, and acute encephalopathy are not 100% diagnostic of SBS and that clinical history is also important. In the Court's ruling, they upheld the clinical concept of SBS but dismissed one case and reduced another from murder to manslaughter. The court did not believe the "unified hypothesis", proposed by British physician J. F. Geddes and colleagues, as an alternative mechanism for the subdural and retinal bleeding found in suspected cases of SBS. In 2012, Norman Guthkelch, the neurosurgeon often credited with "discovering" the diagnosis of SBS, published an article "after 40 years of consideration," which is harshly critical of shaken baby prosecutions based solely on the triad of injuries. Again, in 2012, Guthkelch stated in an interview, "I think we need to go back to the drawing board and make a more thorough assessment of these fatal cases, and I am going to bet that we are going to find in every – or at least the large majority of cases, the child had another severe illness of some sort which was missed until too late." Furthermore, in 2015, Guthkelch went so far as to say, "I was against defining this thing as a syndrome in the first instance. To go on and say every time you see it, it's a crime It became an easy way to go into jail." Teri Covington, who runs the National Center for Child Death Review Policy and Practice, worries that such caution has led to a growing number of cases of child abuse in which the abuser is not punished. Shortly after her conviction, Squier was given the "champion of justice" award by the International Innocence Network for her efforts to free those wrongfully convicted of shaken baby syndrome. Squier denied the allegations and appealed the decision to strike her off the medical register. As her case was heard by the High Court of England and Wales in October 2016, an open letter to the British Medical Journal questioning the decision to strike off Squier, was signed by 350 doctors, scientists, and attorneys. On 3 November 2016, the court published a judgment which concluded that "the determination of the MPT is in many significant respects flawed". The judge found that she had committed serious professional misconduct but was not dishonest. She was reinstated to the medical register but prohibited from giving expert evidence in court for the next three years. In 2022, Channel 4 in the UK broadcast a documentary called The Killer Nanny: Did She Do It? concerning the Louise Woodward case. In it, civil rights lawyer Clive Stafford Smith stated, "shaken baby syndrome is bullshit".