Кіріспе
"Гарри" Уинстон Жером (30 қыркүйек 1940 – 7 желтоқсан 1982) – канадтық жеңіл атлетика споршысы және дене шынықтыру пәнінің мұғалімі. Ол 1964 жылы Токиода өткен Олимпиада ойындарында қола жүлде жеңіп алды және карьерасы барысында жеті әлемдік рекордты жаңартты.
"Harry" Winston Jerome (September 30, 1940 – December 7, 1982) was a Canadian track and field sprinter and physical education teacher. He won a bronze medal at the 1964 Olympics in Tokyo and set a total of seven world records over the course of his career.
Ерте өмір
Гарри Джером Саскачеван провинциясының Принс-Альберт қаласында Гарри Винсент Джером мен Элси Эллен Ховардтың ұлы болып дүниеге келді. 12 жасында Британдық Колумбияның Солтүстік Ванкувер қаласына көшіп барды. Оның әкесінің әкесі Джон Ховард, 1912 жылғы жазғы Олимпиада ойындарында Канада құрамасынан қатысқан американдық теміржол қызметкері болған. Гарридің қарындасы Валери Джером да Олимпиадашы, ол 1960 жылы Римде өткен жазғы Олимпиада ойындарында Канада атынан сынға түсті.
Спорттық мансабы
Жером Билл Бауэрманмен Орегон университетінде студенттер деңгейінде жарысты. Ол 1960, 1964 және 1968 жылғы жазғы Олимпиада ойындарында Канаданың жеңіл атлетика құрамасының мүшесі болды және 1964 жылы 100 метрлік жүгіруде қола медаль жеңіп алды. Жером Токиодағы Олимпиаданың 100 метріне жылыну үшін Олимпиадалық барлық өнерналымдарында ресми ұлттық киім киюдің қазіргі әдетіне емес, Орегон университетінің жейдесін киді. Ол 1966 жылы Ямайканың Кингстонында өткен Британ империясы мен Достастық ойындарында алтын медальді жеңіп алды. Мансабында Жером барлығы жеті әлемдік рекорд орнатты, соның ішінде 1960 жылы 100 метрлік жүгіруде 10,0 секундтік көрсеткішті Германияның Армин Хари бір ай бұрын орнатқан рекордпен теңестірді. Кейін ол 1961 жылы 100 ярдтық жүгіруде 9,3 секундтық әлемдік рекордты теңестірді, бұл Жеромды 100 ярд пен 100 метрлік әлемдік рекордты бір уақытта иеленген санаулы спортшылардың бірі етті. Жером 1962 жылы 40,0 секундтық әлемдік рекордты теңестірген Орегон университетінің 4 × 100 м эстафета командасының мүшесі болды; 1962 жылғы маусымда Гарри 100 ярдтық жүгіруде екі рет 9,2 секунд көрсетті. 1966 жылы ол 100 ярдтық жүгіруде 9,1 секундтық әлемдік рекордты қайтадан теңестірді. 1963 жылдан 1966 жылға дейін ол бір мезгілде төрт әлемдік рекордты ұстады немесе теңестірді. Ол 100 ярдтық әлемдік рекордты үш түрлі уақытпен ұстаған жалғыз адам болып қала береді және 25 жасында 100 ярдтық әлемдік рекордты ұстаған ең үлкен жастағы спортшы. Ең кішісі – 18 жастағы Хьюстон МакТир. Жером 100 ярд және 100 метрлік әлемдік рекордты жекелеген түрде емес, замандастарымен бірге теңестірді. Жером 1962 жылы Пертте өткен Достастық ойындарында ауыр жарақат алды, дәрігерлер оның өмір бойы мүгедек болып қалуы мүмкін деп ойлады, бірақ ол 1960 жылдардың соңына дейін сәтті жүгіруін жалғастырды.
Оқытушылық және спорттық карьерадан кейінгі мансап
Жером 1964 жылы Орегон университетінен дене шынықтыру мамандығы бойынша бакалавр дәрежесін алды және Ричмонд мектеп тақтасында (1964-65) және кейін Ванкувер мектеп тақтасында (1965-68) сабақ берді. 1968 жылы Орегоннан дене шынықтыру мамандығы бойынша магистр дәрежесін алды. 1969 жылы Жером спорттан зейнеткерлікке шыққаннан кейін, премьер-министр Пьер Трюдо оны Канаданың жаңа Спорт министрлігін құруға шақырды. Жером министрлікте бірнеше жоғары лауазымдарды атқарды, бірақ жастардың спортқа қатысуын ынталандыру мақсатында Келлогг компаниясымен келісілген ірі мемлекеттік-жеке серіктестікті үкімет тоқтатқандықтан отставкаға кетті. 1980 жылдары Жером Британдық Колумбиядағы Премьердің спорт наградасы бағдарламасын басқарды. Жером 1982 жылдың 7 желтоқсанында Солтүстік Ванкуверде 42 жасында ми аневризмасынан қайтыс болды.
Құрметтер мен марапаттар
1970 жылы Жером Канада орденінің офицері атанды. Келесі жылы ол Канаданың спорттық даңқ залына енгізілді. Жером 2001 жылы Канаданың Атақ-даңқ аллеясына енгізілді және 2010 жылы Ұлттық тарихи маңызы бар тұлға деп жарияланды. 1984 жылы Лабаттс халықаралық трек классикасы – Олимпиадаға дейінгі жарыс Гарри Жером атындағы халықаралық трек классикасы болып қайта аталды. Бұл жарыс жыл сайын Британдық Колумбияның Бернаби қаласындағы Свангард стадионында өткізіледі. Солтүстік Ванкувердегі Гарри Жером спорт кешені, ол 1958 жылы алғаш рет жеңіл атлетикамен айналыса бастаған Солтүстік Ванкувер орта мектебінен бір блок қашықтықта орналасқан, және Гарри Жером спорт орталығы, Бернаби велодромының үйі, Жеромның есімімен аталады. Сондай-ақ Орегон университетінің салмақ көтеру залы мен Принс-Альберттегі жеңіл атлетика стадионы да оның есімімен байланысты. Ванкувердегі Стенли паркінің жағалауында 3 метрлік қоладан жасалған Жеромның мүсіні орнатылған. Жыл сайын өткізілетін Гарри Жером сыйлығы – Қара бизнес және кәсіби қауымдастығы (BBPA) ұйымдастырған Канаданың қара халыққа арналған ұлттық марапаттау кеші, оның есімімен аталған. 2011 жылы тағы бір жарыс – Гарри Жером жабық арена ойындары құрылды. Ол Ричмонд Олимпиадалық овалда өткізіледі, ол бұрын 2010 жылғы Ванкувер Олимпиадасында жылдам коньки тебу үшін пайдаланылған, бірақ қазір көп мақсатты спорттық кешен болып табылады. Жарысқа негізінен төменгі материктегі клубтардың орта мектеп оқушылары, сондай-ақ кейбір университет студенттері мен жас спортшылар қатысады. 2019 жылдың 30 қыркүйегінде Google Гарри Жеромның 79 жылдығын Google Doodle арқылы тойлады.
Жеромо туралы шығармалары
2009 жылғы сәуір айында "Mighty Jerome" атты толықметражды тамырлық деректі фильмнің түсірілімі басталды. Чарльз Офицердің режиссерлік жұмысы және Канаданың Ұлттық кино басқармасының (NFB) Ванкувердегі өндірісімен жасалған бұл фильм, Фил Фрейзердің "Жоғары көтерілу" атты Жером туралы кітабынан шабыттанды. 2007 жылы NFB продюсері Сельвин Джейкоб Жером туралы деректі фильм жасау идеясымен Офицерге, сондай-ақ тағы төрт режиссерге жүгінді. Офицердің ұсынысын Джейкоб пен NFB таңдады, оның бұрын ешқандай деректі фильм түсірмегеніне қарамастан. Ақ-қара түсті фильмде Жеромның өмірі мен мансабын зерттеу үшін деректі кадрлар, сұхбаттар және сахналық қойылымдар пайдаланылды. Офицер Торонто, Эдмонтон және Ванкувердегі мұражайлық көрмелерді қайта жасай отырып, Жеромның замандастарымен және отбасы мүшелерімен сұхбаттасты. Жеромның қарындасы Валери Фрейзердің кітабындағы оның бейнесіне келіспегендіктен фильмге қатысудан бас тартты. Фильмнің тұңғыш көрсетілімі 2010 жылғы 8 қазанда Ванкуверде өткен Халықаралық кинофестивальде болды. Жеромның 1964 жылғы Токио жазғы Олимпиадасында 100 метрлік жүгіруде алған қола медалі Кон Ичикаваның "Токио Олимпиадасы" (1965) деректі фильмінде бейнеленген. Жеромның (басқа спортшылармен бірге) жарысқа дайындалуының баяу кадрлары 26 минутта басталады, ал жарыс толық жылдамдықпен көрсетіледі.