Кіріспе
АҚШ еңбек заңнамасындағы термин: Аділетсіз еңбек практикасы (АӘП) – жұмыс берушілер немесе кәсіподақтар тарапынан 1935 жылғы Ұлттық еңбек қатынастары заңына (49 Stat. 449) (сондай-ақ НЛРА және Нью-Йорк штатының сенаторы Роберт Ф. Вагнердің атымен Вагнер заңы деп белгілі) және басқа да заңнаманы бұзатын белгілі бір әрекеттерді білдіреді. Мұндай әрекеттерді Ұлттық еңбек қатынастары жөніндегі кеңес (NLRB) тергейді.
An unfair labor practice (ULP) in United States labor law refers to certain actions taken by employers or unions that violate the National Labor Relations Act of 1935 (49 Stat. 449) (also known as the NLRA and the Wagner Act after NY Senator Robert F. Wagner) and other legislation. Such acts are investigated by the National Labor Relations Board (NLRB).
Шағымды беру және келісімді жасау
Егер аймақ айыптаудың негізін тапса, жауапкердің заң бұзушылықтарын көрсететін ресми шағым береді. Заңға сәйкес, әділетсіз еңбек тәжірибесі туралы бастапқы шағым алты ай ішінде берілуі керек, бірақ шағым беруге қатысты мұндай мерзім шектеуі жоқ. Шағым кейбір жағдайларда әділетсіз еңбек тәжірибесі шағымында көрсетілмеген Заңның басқа да бұзушылықтарын қамту үшін өзгертілуі мүмкін. Аймақ шағымды беру туралы шешім қабылдағаннан кейін, бірақ оны іске асырмас бұрын, мәселені бейбіт жолмен шешуге әдетте қайтадан тырысады. Ол әділетсіз еңбек тәжірибесі шағымдарын бір жақты түрде, яғни шағым беруші тараптың келісімінсіз шеше алады. Басқарма ресми және бейресми келісімдерді ажыратады, яғни ресми бұйрық шығаруды талап ететіндер мен талап етпейтіндерді. Өңірлік директордың әділетсіз еңбек тәжірибесі шағымдарын шешуге наразы болған тарап ресми келісімді Кеңеске шағымдануы мүмкін, ол кез келген жағдайда кез келген ресми келісімді бекітуі керек, бірақ бейресми келісімді тек Бас кеңеске шағымдануы мүмкін. Егер жұмыс беруші келісімді бұзса немесе келісімнен кейін Заңның басқа да бұзушылықтарын жасаса, Басқарма бейресми келісімді жоққа шығарады. Ал Басқарма ресми келісімді басқа шешімдер сияқты, Апелляциялық сотқа оны орындау туралы бұйрық беру арқылы күшіне енгізе алады. Басқарма сондай-ақ басқа тараптан міндеттемелер алу үшін шағым беруші тараптың шағымын кері алуын қабылдайды. Алайда, Басқарма тараптардың келісімін қабылдауға немесе шағымды кері алуға міндетті емес.
Уақытша іс жүргізуді тоқтату туралы бұйрық
Егер Бас кеңесші шағымдануға негіз бар деп есептесе, онда ол Заңның 10(j) тармағына сәйкес федералды аудандық соттан қаулы шара алуға өтініш бере алады. Қаулы шара әдетте, шағым бойынша Басқарманың шешімін күтіп тұрғанда қолданыстағы жағдайды сақтау немесе қызметкерлерге өтелмейтін зиян келтірудің алдын алу үшін қажет болған кезде қолданылады. Кез келген қаулы шара NLRB шешім қабылдағаннан кейін тоқтатылады. Бас кеңесші шағымдағы айыптамалардың негізділігін дәлелдеуге міндетті емес, тек оның талаптарын қолдайтын бірқатар дәлелдері мен құқықтық тұжырымдамасы болуы жеткілікті. Дегенмен, Бас кеңесші шағымдар қаралып жатқан кезде көмек сұрау үшін бұл құқығын сирек пайдаланады, екіншілік бойкот істерінен басқа, онда Заң Бас кеңесшіге қаулы шара алуды міндеттейді.
Естілу және шешім
Егер шағым берілгеннен кейін дау шешілмесе, іс NLRB әкімшілік құқық төрешісінің қарауына жіберіледі. Аймақтық директор сот отырысына дейін кез келген тарапқа куәлік шақыру қағаздарын беруге құқылы; ал Әкімшілік құқық төрешісі бұл құқықты сот отырысы басталғаннан кейін иеленеді. Сот отырысы федералды соттағы іс қарау кезінде қолданылатын дәлелдеу ережелерімен жүргізіледі. Бас кеңесші осы іс бойынша прокурор болып табылады. Шағым беру туралы шешімді қабылдауға тек Бас кеңесші ғана құқылы, сондай-ақ қандай айыптауларды қарау керектігін анықтауға да оның айрықша құқығы бар. Дегенмен, мүдделі тараптар осы іске қатысып, Бас кеңесші келтірген айыптауларды растау үшін куәліктер ұсынуға, сондай-ақ Бас кеңесші ұсынғаннан өзгеше теорияларды немесе түзету шараларын ұсынуға құқылы. Әкімшілік құқық төрешісі ұсынымдық шешім шығарады, ол NLRB-ға шағым түсірілмесе, күшіне енеді. Әкімшілік құқық төрешісінің сенімділік туралы шешімдеріне Басқарма көбінесе үлкен мән береді, бірақ олар Басқарма үшін міндетті емес. Басқарма да Әкімшілік құқық төрешісінің заңға қатысты пікірін өз пікірімен ауыстыруға құқылы және өзінің бұрынғы шешімдерін жиі өзгертеді.
Соттың тексеруі
NLRB шешімінен зардап шеккен тарап апелляциялық сотқа шағым беру арқылы оны қайта қарауды сұрай алады. Заң тараптарға өз ісін қай сотта қарау керектігін таңдауға кең мүмкіндік береді: іс тыңдалған округтік сот, Колумбия округінің апелляциялық соты немесе шағымданушылардың бірі тұратын немесе қызмет ететін кез келген округ. NLRB өзінің саясаты бойынша, шағымдарды тек іс тыңдалған округте ғана қарауға бағынады. NLRB шешімдері өздігінен орындалмайды: өзінің қаулыларын орындауға мәжбүрлеу үшін сот арқылы күшіне енгізуді талап етуі керек. Апелляциялық сот Басқарманың шешімін, оның нақты дәлелдерге негізделгенін және заңды дұрыс түсінгенін анықтау үшін қарастырады. Теориялық тұрғыдан соттар NLRB-нің Заңды түсіндіруіне құрмет көрсетуге міндетті болғамен, олар әрқашан осылай істемейді. Егер Басқарма қателік жасады деп сенімді болса, сот NLRB-ге өз шешімін қайта қарауға немесе оны толығымен өзгертуге бұйыра алады. Сот, егер ол NLRB-нің дискрециялық өкілеттігін теріс пайдаланғанын санаса, Басқарманың әрекеттерін де кері қайтара алады, әсіресе қолданылатын шараларды таңдау кезінде. Кез келген зардап шеккен тарап Апелляциялық соттың шешімін қайта қарау үшін Жоғарғы Сотқа да жүгіне алады. Алайда, Жоғарғы Соттың мұндай қарауы дискрециялық сипатта және көбінесе қабылданбайды.
Қалыптылық
Егер Апелляциялық сот Алқаның бұйрығын күшіне енгірсе, іс аймаққа қайтарылады, ол жауапкердің талаптарға сәйкестігін қадағалайды. Егер Алқаның бұйрығы еңбекақысын өндіріп беруді талап етсе, аймақ еңбекақысының сомасы бойынша дауларды шеше алмаған жағдайда өндіріп алу шараларын бастайды. Бұл өндіріп алу шаралары да Әкімшілік сот алдында, аймақ ұсынған өндіріп алу ережелеріне сүйене отырып жүргізіледі. Осы шараларда, шағымның мәні бойынша бұрынғы іс жүргізудегідей бірдей процессуалдық құқықтар қолданылады.