Кіріспе

Өсімдіктер туысы (кактустар)
Шлюмбергера туысы, оның ішінде әдетте Рождестволық кактус немесе Алғыс айту күні кактусы деп аталатын үй өсімдіктері.

Шлюмбергера – Бразилияның оңтүстік-шығысындағы жағалау тауларында кездесетін алтыдан тоғызға дейін түрі бар кактустардың кішкентай туысы. Бұл өсімдіктер көбінесе көлеңкелі және ылғалдылығы жоғары ортада ағаштарда немесе тастарда өседі және шөлде өсетін туыстастарынан сыртқы түрімен мүлдем өзгеше болуы мүмкін. Шлюмбергераның көптеген түрлерінің сабақтары жапырақ тәрізді жалақтарға ұқсайды, олар бір-біріне қосылған, ал гүлдер сабақтың буындары мен ұштарындағы ареолалардан пайда болады. Екі түрінің сабақтары цилиндрлі, басқа кактустарға ұқсас. Бұл кактустардың жалпы атаулары көбінесе олардың гүлдену маусымымен байланысты. Солтүстік жарты шарда оларды Рождестволық кактус, Алғыс айту күні кактусы, қызылша кактус және мерекелік кактус деп атайды. Бразилияда бұл туыс Flor de Maio (мамыр гүлі) деп аталады, бұл Оңтүстік жарты шарда гүлдену кезеңін көрсетеді. Көптеген танымал үй өсімдіктері – ақ, қызғылт, сары, қызғылт сары, қызыл немесе күлгін гүлдері бар Schlumbergera түрлерінің сорттары, емес, түрлері. Рхипсалидопсис туысына жататын Пасхалық кактус немесе Уитсан кактусы да мерекелік кактус деп аталады және қызыл, қызғылт сары, қызғылт және ақ гүлдерге ие. Рождестволық кактустың сорттары екі негізгі топқа бөлінеді:

Truncata тобында негізінен S. truncata түрінен алынған ерекшеліктері бар барлық сорттар кіреді: ұшы сүйір тісті сабақ сегменттері; гүлдер көлденең немесе көлденеңнен жоғары орналасқан, жоғарғы жағы төменгі жағынан (зигоморфты) өзгеше пішіндес; және сары тозаң. Олар әдетте Buckley тобының мүшелерінен ертерек гүлдейді және жалпы атаулар үнемі қолданылмаса да, Алғыс айту күні кактусы, қызылша кактус немесе тырнақ кактус деп ажыратуға болады. Buckley тобында S. russelliana-дан мұрагерлік белгілері анық көрінетін кем дегенде бірнеше ерекшеліктері бар барлық сорттар кіреді: дөңгелектелген, симметриялы тістері бар сабақ сегменттері; көлденеңнен төмен қарай иілген, көбінесе симметриялы (тәртіпті) гүлдер; және қызғылт тозаң. Олар әдетте Truncata тобының мүшелерінен кейінірек гүлдейді және Рождестволық кактус деп аталуы мүмкін.

Зиянкестер мен аурулар

Өсіру кезінде бұл өсімдіктер "көрінетін зиянкестер мен аурулардан ерекше бос" деп сипатталған. Екі маңызды жәндік зиянкесі – жас өркендердегі, бүршіктер мен гүлдердегі құтылар және топырақ астында шабуылдайтын тамыр құтылары. Сабақтар мен тамырлар саңырауқұлақтар мен оларға ұқсас организмдер тудырған аурулардың салдарынан шіруі мүмкін; мұнда Fusarium (саңырауқұлақ) түрлерінің инфекциялары, сондай-ақ Phytophthora және Pythium (екісі де су саңырауқұлақтары) кіреді. Жәндіктер шабуылдағанда немесе осы аурулар пайда болғанда мақұлданған химиялық өңдеулер қолданылуы мүмкін. Құтылар, тамыр құтылары және басқа да омыртқасыз жәндіктер вирустарды таратуы мүмкін. Симптомдар түрлеріне қарай өзгереді, бірақ әдетте өсімдіктің күшін жоғалту байқалады. S. truncata-дан Кактус вирусы X бөлініп алынған. Вирустық ауруларды емдеуге арналған шаралар жоқ; жұқтырған өсімдіктерді жою ұсынылады.