Кіріспе

Сүтқоректілер түрі

Жағалау кенесі немесе Тынық мұхиты кенесі (Scapanus orarius) – Оңтүстік-Батыс Британдық Колумбиядан Солтүстік-Батыс Калифорнияға дейінгі Тынық мұхитының жағалауындағы ылғалды топырақты орманды және ашық жерлерде кездесетін орташа өлшемді Солтүстік Америка кенесі.

Таксономия

Екі түрше танылды: атау түрі, S. o. orarius, және Шеффердің жағалау құмырсқасы, S. o. schefferi. Атау түрінің бас сүйегі қысқарақ және жоғарғы жақ аймағы үлкендемеген.

Сипаттама

Жағалау тышқанының ұзындығы көбінесе 200 мм-ден кем, ал құйрығы оның жалпы ұзындығының төрттен бір бөлігін құрайды. Жүні біркелкі қара түсті. Бас сүйегі салыстырмалы түрде тар және ұзын, жас сүйек астындағы тіс қыры аз дамыған. Тістері тажсыз және тегіс араласқан.

Таралуы және мекендейтін ортасы

Жағалаулық түлкінің таралу аймағы үзілісті, Британдық Колумбияның батыс жағасынан, Канаданың Орегон және Вашингтон штаттарының батыс аймақтары арқылы, сондай-ақ Солтүстік Калифорнияның (жағалау аймақтары) кейбір бөліктерінде кездеседі. Жағалаулық түлкінің таралуының ең шеткі нүктесі Батыс-орталық Айдахоның кейбір аймақтарына дейін жетеді. Бұл түрдің өмір салты негізінен қазбалық, бірақ ол тек жер астындағы ортамен шектелмейді. Басқа түлкілер сияқты, ол, әсіресе жаз айларында, іздеу мақсатымен және жас түлкілердің таралуы үшін жер бетіне шыға алады. Ол егістік жерлерде, құмды төбелерде, шөптесі далаларда, шалфейлік бұталарда, жапырақты және қылқан жапырақты орманды аймақтарда (сары қарағай, Дуглас шыршасы, қарағай, гемолокс және секвоя) мекендей алады, бірақ олармен шектелмейді. Жағалаулық түлкілердің жер асты тоннельдеріндегі ауа оттегіге жеткіліксіз болуы мүмкін, бірақ тыныс алу процесінен пайда болатын көмірқышқыл газына қаныққан. Осы орталық шарттарға бейімделудің бір жолы – оттегі қорын сақтау үшін қанның көлемін арттыру. Тағы бір бейімделу – жағалаулық және шығыс түлкілерінде кездесетін, хлор иондарын байланыстыру қабілетін күшейтетін, түлкілердің тоннельдеріндегі салыстырмалы түрде төмен температураға төзімді гемоглобиннің өзгеруі.

Қорғау

Бұл түр IUCN ұйымымен «Қауіпсіз» санатына жатқызылған, себебі ол өте көптеп және әртүрлі орталарда таралған.