Кіріспе
Депрессия туралы гипотеза. Депрессиялық реализм – Лорен Алой және Лин Ивонн Абрамсон ұсынған гипотеза. Депрессиялық реализм, бұл теріс көзқарас әлемді одан да дәл бағалауды көрсететінін, сондай-ақ депрессияға шалдықпаған адамдардың бағалаулары оң көзқарасқа ие екенін айтады.
Depressive realism is the hypothesis developed by Lauren Alloy and Lyn Yvonne Abramson depressive realism argues not only that this negativity may reflect a more accurate appraisal of the world but also that non depressed individuals' appraisals are positively biased.
Дәлелдік
Қатысушылардан батырманы басып, шамның жануын немесе жалмауын өздері бақылай алатындай сезімдерін бағалау сұралғанда, депрессияға шалдыққан адамдар депрессияға шалдықпаған адамдарға қарағанда бақылау деңгейін дәл бағалады. Егер қатысушылар бірнеше тапсырманы орындауға, әр тапсырмадан кейін нәтижелері туралы кері байланыс алуға және барлық тапсырманы аяқтағаннан кейін жалпы өнімділіктерін бағалауға шақырылса, депрессияға шалдыққан адамдар депрессияға шалдықпаған адамдарға қарағанда өздерін дәл бағалауға бейім болды. Тапсырманы орындағаннан кейін дереу және кейіннен өнімділіктерін бағау сұралғанда, депрессияға шалдыққан адамдар уақыт өте келе де дәл баға берді. Функционалдық магниттік-резонанстық томография зерттеуінде депрессияға шалдыққан пациенттердің оң және теріс әлеуметтік оқиғалардың себептерін анықтаудағы дәлдігі, өзіне жағдай жасауға бейімділік танытқан депрессияға шалдықпаған қатысушыларға қарағанда жоғары болды. Бұл айырмашылық фронтотемпоральді желінің әртүрлі активтенуінде көрінді: депрессияға шалдықпаған пациенттерде өзіне пайдасы жоқ себептерді анықтауда жоғары активтену, ал депрессияға шалдыққан пациенттерде өзіне пайдасы бар себептерді анықтауда, сондай-ақ депрессияға шалдыққан пациенттер өзіне пайдасы бар себептерді анықтаған кезде дорсомедиалдық префронтальді қабықтың бастапқы аймағы мен лимбикалық аймақтардың байланысының әлсіреуі байқалды.
Дәлелдерге қарсы
Өздерінің және басқалардың өнімділігін бағау сұралғанда, депрессияға шалынбаған адамдар өздерін бағалағанда оң көзқарас танытты, бірақ басқаларды бағалағанда ешқандай көзқарас танытпады. Ал депрессияға шалынған адамдар өздерін бағалағанда көзқарас танытпады, бірақ басқаларды бағалағанда оң көзқарас танытты. Қатысушылардың ойларын қоғамдық және жеке ортада бағалау кезінде, депрессияға шалынбаған адамдардың ойлары қоғамдық ортада жеке ортаға қарағанда көбірек оптимистік болды, ал депрессияға шалынған адамдардың ойлары жұрт алдында азырақ оптимистік болды. Орындалған тапсырмадан бірден кейін және кейін уақыт өткен соң өнімділігін бағау сұралғанда, депрессияға шалынған адамдар тапсырмадан бірден кейін өзін бағалағанда дұрысрақ болды, бірақ уақыт өткен соң көбірек теріс баға берді, ал депрессияға шалынбаған адамдар бірден де, уақыт өткен соң да оң баға берді. Бір зерттеуде депрессияға шалынған адамдар нақты өмірде өз болжамдарында депрессияға шалынбаған әріптестеріне қарағанда аз дұрыс және көбірек сенімді екені көрсетілді. Қатысушылардың себептерді дұрыс анықтау қабілеті депрессиялық белгілердің болуы мен ауырлығына қарағанда, олардың жалпы себептерді анықтау стиліне көбірек байланысты болуы мүмкін.
Дәлелдің сын-пікірлері
Кейбіреулер дәлелдер толыққанды қорытындылы емес екенін айтады, себебі шындық стандарты жоқ, диагноздар күмәнді және нәтижелер нақты өмірге қатысты болмауы мүмкін. Көптеген зерттеулер депрессиялық белгілерді өздігінен хабарлауға сүйенгендіктен, ал өздігінен хабарлаудың бұрмаланған болуы белгілі, сондықтан осы зерттеулердегі депрессия диагнозы дұрыс болмауы мүмкін, демек, басқа объективті өлшемдерді пайдалану қажет. Осы зерттеулердің көпшілігі нақты өмірдегі жағдайларды толық бейнелемейтін әдістерді қолданғандықтан, депрессивті реализм гипотезасының сыртқы жарамдылығы күмәнді.