Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Француз миссионері, зерттеуші және ботаник (1834–1895)
French missionary, explorer and botanist (1834–1895)
Пьер Жан Мари Делавей (28 желтоқсан 1834 – 31 желтоқсан 1895) – француз миссионері, зерттеуші және ботаник. Ол, мүмкін, қазіргі Юньнань провинциясының Үш параллель өзендерінің қорғалатын аймағындағы жерді зерттеген алғашқы батыстық саяхатшы болған. Делавей 1834 жылы Жоғарғы Савойядағы Ле-Гетс қаласында дүниеге келген. Париждің шетелдік миссияларының (Missions Etrangères de Paris) миссионері ретінде 1867 жылы Қытайға жіберілді, алдымен Гуандуңда қызмет етті, содан кейін солтүстік-батыс Юньнаньға көшті. 1881 жылы Францияда, қызметтік міндеттерінен демалыс алғанда, Делавей 1870 жылдары Қытайда соңғы жинау экспедициясын өткізген табиғатты зерттеуші және әріптес миссионер Пьер Арман Давидпен кездесті. Давид Делавейді жинау жұмыстарын жалғастырып, Париж табиғат тарихы мұражайына үлгілер жіберуге ынталандырды. 1888 жылы ол жұқпалы обаға шалдықты; ол аурудың алғашқы шабуылынан аман қалды, бірақ толыққанды қалпына келмеді. Алайда бұл оның саяхаттарын тоқтатпады, соңында ол емделу үшін Гонконгқа барды және жол бойы өсімдіктер жинады. Гонконгта ол қазіргі аумақтың символы – Гонконг орхидея ағашын (Bauhinia × blakeana) ашты. 1891 жылы одан да күшті ем қажет екені анық болды, сондықтан Делавей толық сауығу үмітімен Францияға оралды. Ол ұзаққа кетпеді, 1893 жылы Қытайға оралып, жинауларын жалғастырды, бұрыннан бар жинағына тағы 1550 өсімдік қосты, бірақ 1895 жылы ол ауруына жеңіліп, 61 жасында Юньнань провинциясында қайтыс болды.
Père Jean Marie Delavay (28 December 1834 – 31 December 1895) was a French missionary, explorer and botanist. He was perhaps the first Western explorer of the region which is now encompassed by the Three Parallel Rivers of Yunnan Protected Areas. Delavay was born in Les Gets, Haute Savoie, in 1834. As a missionary for Missions Etrangères de Paris (Foreign Missions of Paris) he was sent to China in 1867, serving first in Guangdong, then moving to north western Yunnan. While in France in 1881, on a break from his duties, Delavay met the natural history collector and fellow missionary Père Armand David, who had made his final collecting expedition in China in the 1870s. David encouraged Delavay to continue his collecting work and send specimens to the Paris Museum of Natural History. In 1888 he contracted bubonic plague; he survived the initial onslaught of the disease, but never fully recovered. This did not stop his explorations, however, eventually he travelled to Hong Kong to recuperate, collecting plants all the way. It was while in Hong Kong that he discovered what is now the territories emblem, the Hong Kong orchid tree Bauhinia × blakeana. By 1891 it was clear that a more drastic cure was needed, so Delavay returned to France in hopes of gaining a full recovery. Unable to stay away, he returned to China in 1893 and continued his collections, adding another 1550 plants to his already impressive total, but in 1895 he finally succumbed to his illness, and died in Yunnan province aged 61.
Мұра
Делавей жақын өсімдіктер жинаушы болды, ол Францияға 200 000-нан астам гербарий үлгілерін жіберді, олардан көптеген жаңа туыстар мен 1500-ден астам жаңа түрлер сипатталды, олардың көпшілігін Париждің Ұлттық табиғат тарихы мұражайының Адриен Рене Франше жазды. 1899 жылдан 1890 жылға дейін Франше Делавейдің Юньнаньдағы Қытайдан жинаған өсімдіктерінен "Plantae Delavayanae" атты еңбегін жариялады, онда Делавей ашқан көптеген өсімдіктердің арасынан 142 жаңа өсімдік атауы жарияланды.
Delavay was an avid plant collector, sending over 200,000 herbarium specimens back to France, from which numerous new genera and over 1,500 new species were described, many by Adrien René Franchet of the Paris Muséum national d'Histoire naturelle. From 1899 to 1890, Franchet released" Plantae Delavayanae: Plants from China collected in Yunnan by Father Delavay", which published 142 original plant names among the many discovered by Delavay.
Епоним
Делавей бірнеше өсімдік атауында еске алынады, оның ішінде Делавейдің шыршысы (Abies delavayi), Делавейдің магнолиясы (Magnolia delavayi) және Делавейдің пішенісі (Paeonia delavayi).
Delavay is commemorated in the names of several plants, including Delavay's Fir Abies delavayi, Delavay's Magnolia Magnolia delavayi and Delavay's Peony Paeonia delavayi.