Кіріспе

Сулы опоссум (Chironectes minimus), жергілікті жерлерде япок (/jæ/pɒ/k/) деп те аталады, Didelphidae тұқымдасына жататын сүтқоректі жануар. Ол Chironectes туысының жалғыз тірі өкілі. Бұл жартылай сулық жаратылыс Мексикадан бастап Орталық және Оңтүстік Америка арқылы Аргентинаға дейінгі тұщы су өзендері мен көлдерінде кездеседі және тірі сүтқоректілердің арасында ең суға бейімделгені болып табылады (лутрин опоссумы да жартылай сулық өмір салтын ұстанады). Бұған қоса, екі жынысының да қалтасы бар жалғыз тірі сүтқоректі ол. Тасмания жолбарысы деп белгілі тайлацин де осы қасиетке ие болған, бірақ қазір жойылып кеткен. Сулы опоссум жағалаудағы қуыстарда мекендейді, күн батқаннан кейін жүзуге шығып, балық, шаяндар және басқа да су жануарларын іздейді, оларды жағалауда жейді.

Атаудың шығу тегі

Сулы оппозиумның жергілікті атауы "япок", шамасы, француз Гвианасындағы Ояпок өзенінің атынан шыққан.

Сыртқы келбеті

Сулы опоссум – ұзын денелі, ұзын құйрықты шағын опоссум. Жүні қара және күлгін түсті мраморлы өрнекпен келген, ал тұмсығы, көз жолағы және басы қара түсті. Құлақтарына дейін, дөңгелек және жалаңаш құлақтарының алдында ақ жолақ жүреді. Әр көздің үстінде, сондай-ақ, қыл түйіндерінде сезімтал бет қылдары мен мисықтары бар. Сулы опоссумның құйрығы түкті, түбі қара, ал ұшы сары немесе ақ түсті. Сулы опоссумның артқы аяқтары қанатты, ал алдыңғы аяқтары ("қолдары") қанатты емес. Алдыңғы аяқтарымен олжаны сезіп, ұстай алады, ал денесі құйрығы мен қанатты артқы аяқтарының көмегімен суда жылжиды. Басқа диделфидтерден айырмашылығы, сулы опоссумда клоака жоқ.

Суда өмір сүруге бейімделу

Сулы оппозиумның сулы өмір салтына бейімделудің бірнеше қасиеті бар. Оның қысқа, тығыз түктері су өткізбейді. Кең артқы аяқтарында қанаттары бар, олар су арқылы жылдам қозғалу үшін қолданылады, кезек-кезек соққылармен қозғалады. Олар симметриялы болып келеді, бұл күшті қанаттардың екі жағына тең бөледі; осылайша сулы оппозиумның суда қозғалысының тиімділігі артады. Сулы оппозиумның ұзын құйрығы да жүзуге көмектеседі. Ол сүтқоректі жануар және су жануары болғандықтан, суда жүзгенде балаларын қорғау үшін қалыптасқан. Бұлшық еттердің берік сақинасы қапты (құйрық жағына ашылады) су өткізбейтін етеді, сондықтан анасы толығымен суға батқанда да балалары құрғақ болып қалады. Бразилияның Сан-Паулу қаласында Хиронекттердің голоцендік субкөміртекті фрагменттері табылды. Сонымен қатар, Бразилияның Минас-Жерайс штатындағы кейінгі плейстоценнің жаңа үңгір шөгінділерінен, сондай-ақ Аргентинаның Энтре-Риос провинциясындағы кейінгі плиоценнен тасбақа үлгілері табылды.