Кіріспе

Эдинбургтің орталық бөлігіндегі төбе, Шотландия.

Калтон төбесі (Cnoc Coilltinn) – Шотландияның Эдинбург қаласының орталығында орналасқан төбе. Ол Принс-стриттің шығыс жағынан тысқары орналасқан және қаланың ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұра тізіміне кіреді. Төбеден және төбеге қарайтын көріністер жиі қаланың суреттері мен картиналарында қолданылады. Калтон төбесі – Шотландия үкіметінің штаб-пәтері, ол төбенің тік оңтүстік беткейіндегі Сент-Эндрю үйінде орналасқан. Шотландия Парламенті ғимараты, Холируд сарайы және Нельсон монументі сияқты басқа да маңызды ғимараттар осы төбеде орналасқан. Бұл аймақ Эдинбургтің Гринсайд және Аббихилл аудандарының арасында жатыр.

Этимология

1456 жылы Джеймс II Эдинбургқа жерді жарғы арқылы берді, онда Калтон төбесі "Крагингальт" деп аталады, бұл атау 1560 жылғы Лейттің қоршауының Петворт картасында ("Краг Ингальт" деп көрсетілген) пайда болады. Атаудың көне уэльс тілінен шыққан болуы мүмкін, яғни "төбедегі жартас" немесе "орманды беткей" деген мағынаны білдіреді. Атау бритт тіліндегі *Celdi (кішкентай тоғай немесе орман) және *in (жергіліктілік жөнінде) сөздерінен туындаған болуы мүмкін, сондықтан ол "кішкентай тоғайдың орны" дегенді білдіреді және гаэль тіліндегі "Coilltinn" сөзімен мағынасы бірдей. Оңтүстік Лит шіркеуінің жазбалары 1591 жылы "Калдтунды" шіркеу аудандарының бірі деп атайды, бірақ ауыл мен аймақ көбінесе "Крейгенд" деп аталады, бұл Ресталриг феодалдық барониясының батыс жағындағы жердің негізгі пішінін (жартастарды) көрсетеді, ал шығыс жағындағы ерекшелік – көл болғандықтан Лохенд атауы пайда болды. "Калдтун" атауы (кейде ағылшын тілінде "Салқын қала" деп аударылады) шамамен 1700 жылға дейін қолданыста болды, ал Калтон және Калтонхилл атаулары алғаш рет 1725 жылы Вестер Ресталриг Эдинбургқа сатылғанда пайда болды. Айнслидің Эдинбург карталары 1780 мен 1804 жылдар аралығында Калтоннан Калтонға жазылу ережесіндегі өзгерістерді тіркеген.

Тарих

Колтон төбесінде тарихи алдындағы қамал және тас карьерлері (шығыс жағындағы карьерлік шұңқырлар) болған болуы мүмкін. 1456 жылғы жарлығымен Джеймс II Эдинбург қауымына Калтон-Хилл мен Гринсайд арасындағы аңғар мен жазық жерді турнирлер, спорттық жарыстар және басқа да соғыс іс-қимылдарын өткізу үшін берді. Ережелердің қатаңдығы соншалық, аурухана қақпасынан қашуға немесе тіпті күн бату мен күн шығу аралығында қақпаны ашуға өлім жазасы, қақпаға орнатылған дарға асылу арқылы қолданылды. Монастырь Гринсайд қатарының солтүстік-шығыс жағында орналасқан болса керек, ал оның орны 1931 жылғы Ordnance Survey карталарында көрсетілген. 2009 жылдың шілдесінде Лейт Уокта жаңа трамвай жолын салу кезінде (Йорк Плейстен Лейтке дейінгі жоба тоқтатылып, кейін 2023 жылы аяқталды) табылған он қаңқа ауруханамен байланысты деп саналады. Калтон аймағы Ресталригтегі Логан отбасының меншігінде болған, бірақ Роберт Логанның өлімінен кейін 1609 жылы мемлекетке опасыздық жасады деген айыппен олардың жерлері тәркіленді. Ресталриг және Калтон жерлері, басқаша айтқанда, Шығыс және Батыс Ресталриг, Эльфинстон отбасына өтті. Сэр Джеймс Элфинстон 1604 жылы Балмерино лорды аталды, ал 1673 жылы Ресталриг және Калтон жерлері бірыңғай барония болып құрылды. 1725 жылы Калтон төбесінің батыс жағы бөлініп, Эдинбургтың корольдік қаласына сатылды. Шығыс жағы Heriot's Trust қайырымдылық қорына тиесілі болды. Ол Калтон төбесінің ең биік нүктесінде орналасқан.

Ғимараттар мен құрылыстар

Ескі Калтон зираты Калтон төбесіндегі алғашқы маңызды құрылыс болып табылады және төбенің оңтүстік-батыс жағында орналасқан. 1841 жылы сол жерде қайтыс болды. Шотландияның ұлттық ақыны Бернс бірнеше жыл бойы Клариндаға көптеген өлеңдер жіберіп, осы әдемі, үйленген әйелді баурап алуға тырысты (деген сенім бар), бірақ бұл әрекеттері сәтсіз аяқталды. Калтон төбесінде жасықтыққа толы Калтон түрмесі орналасқан, ал Регент террасасында АҚШ консулдығы орналасқан. Оның кішкентай ұлы, Генри, Шамбор графы, 1832 жылы отбасы Австрияға кеткенде қатты қайғырды, себебі ол Шотландияға жақын болған. 2001 жылы АҚШ консулдығының қауіпсіздігіне байланысты Регент террасасының батыс бөлігі көлік қозғалысы үшін жабылды. Плейфэр төбедегі монументальді құрылыстардың көптеген авторларының бірі, ең танымалдарының бірі – Шотландияның ұлттық монументі.

Саяси белгі

Бірнеше жыл бойы Корольдік орта мектеп болашақ Шотландия Ассамблеясының орны ретінде, кейіннен Шотландия Парламентінің мүмкін орны ретінде қарастырылса, Калтон-Хилл Шотландияның дербестігі үшін тұрақты күзет орны болды. Алайда, сол кездегі Шотландияның мемлекеттік хатшысы Дональд Дьюар бұл жерді "ұлтшылдық белгі" деп есептеді, ал жақын орналасқан Сент-Эндрюс үйі ғимараттарын (сол кезде Шотландияның мемлекеттік хатшысының және бұрынғы Шотландия кеңсесінің орны) "нацистік" және "Дрезден" еске түсіретіндей көрінеді. Бұл орын 2004 жылдың қазан айында болашақ шотланд республикасының талаптарын баяндаған Калтон-Хилл декларациясының қабылдануына да арналды.

Оқиғалар

Калтон-Хилл жыл бойы көптеген шаралардың өтетін орны болып табылады. Олардың ең ірісі – жыл сайын 30 сәуірде өткізілетін Белтайн от фестивалі, оған 12 000-нан астам адам қатысады. Дюсшера индуист фестивалі де әр жылдың қазан айының басында Калтон төбесінде өтеді, ал Самхуинн от фестивалі қазан айының соңында ұйымдастырылады. Калтон-Хилл «Sunshine on Leith» (Дейви мен Ивонн «Misty Blue» әнін орындаған), «Death Defying Acts» (Худини) және «Greyfriars Bobby» (қаланың панорамалық көрінісі) сияқты фильмдерге түсірілім алаңы ретінде қолданылған.

Заңсыз іс-әрекеттер

Колтон-Хилл полиция мен жергілікті БАҚ-тың қызығушылығын тудырды. Аймақтың еркектер арасындағы жыныстық қатынас пен проституцияға, сондай-ақ есірткі қолдану мен жасөспірімдердің ішімдік ішуге қолайлы орын ретінде танымал болуына байланысты даулар туды. Қалалық кеңесші Дэвид Беккет бұл орынның "әдетте Эдинбургте гомосексуалдық жыныстық қатынас үшін баратын жер ретінде белгілі" екенін айтты. 2000 жылы осы жерде еркектер тобының зорлауы болды, ал екі жылдан кейін бір ер адамды туристерге көлік конусымен жыныстық қатынас жасап жатқанын көрсетуге шақырғаны үшін ұсталды. 2008 жылы Blacks Outdoor Retail дүкенінің қызметкері, төбеде шатыр құрған жұбайларға бір ер адам оларға "әдепсіз" және тиіссіз ұсыныс жасағанын айтқаннан кейін, аймақта кемпинг жасауға кеңес бермеді. Колтон-Хиллде гомосексуалдарға және гомосексуал деп күдіктенген адамдарға шабуылдар жасалған.

Калтон-Хиллдің достары

Колтон-Хиллдің достары – жергілікті еріктілерден құралған топ, олар парктің ресурстарын басқаруға және күтіп ұстауға көмектеседі. Бұл топ 2023 жылы құрылған.