Ардри қаласы: тарихы мен географиясы

Кіріспе

Солтүстік Ланнаркширдегі қала, Шотландия.

Эйрдри (/ɛər//d//r//i/; An t Àrd Ruigh) – Шотландияның Солтүстік Ланнаркширдегі қала. Ол теңіз деңгейінен 130 метр биіктіктегі платода, Глазгодан шығысқа қарай 19 шақырым жерде орналасқан. 2012 жылғы мәлімет бойынша, халқы 37 130 адамды құрады. Тарихи тұрғыдан Ланаркширдің бөлігі болған Эйрдри, бұрынғы Монклендс ауданындағы көршілес Коатбридж қаласымен бірге шамамен 90 000 тұрғыны бар біріккен аймақ құрайды.

Атауы

Эйдридің аты алғаш рет Шотландияның Ұлы мөрінің тізілімінде (лат. Registrum Magni Sigilii Regum Scotorum) 1373 жылы Ардре деп тіркелді. 1546 жылы ол Ардри болып, ал 1587 жылы Ардри деп аталды. 1630 жылы тізілімде Airdrie ретінде пайда болды. Аймақтың жер бедерін ескере отырып, атаудың ең мүмкін түсіндірмесі – гаэль тілінен алынған An Àrd Ruigh, яғни тегіс биіктік немесе жоғары жайылымдық жер. Тағы бір мүмкіндік – гаэль тілінен шыққан An Àrd Àirighe, яғни жаздық жайылым/қойшылардың қамалы. Үшінші мүмкіндік – гаэль тіліндегі Ard Reidh, яғни биік жазық. Тағы бір, гаэльдік емес нұсқа – бритондық, атап айтқанда кумбрик немесе Солтүстік Уэльс тіліндегі ard tref (ассимиляция процесі арқылы ardre болады), бұл Strathclyde Корольдігінің дәуіріне, гаэль немесе ағылшын тілінің бұл аймаққа таралуына дейін соққан биік шаруашылық немесе ферма дегенді білдіреді. Стирлингширдегі Эйртри қамалының да осылай шығу тегі болуы мүмкін.

Жерсеріктік ауылдар

Шапалхолл, Кальдербанк, Кальдеркрукс, Гартнесс, Гленмавис, Грингейрс, Лонгриггенд, Плейнс, Стэнд, Аппертон, Ньюхаус және Уотстон, көбінесе Эйрдридің серіктес елді мекендері деп есептеледі.

Ерте тарих

Эйдридің ежелгі Ардерит шайқасының орны екендігі туралы (Джордж Чалмерс, Каледония) мәлімдемелерді растайтын ешқандай дәлел жоқ. Шотландия королі Малкольм IV-нің қамқорлығымен цистерциан монахтары 1136 жылы Мелроузда аббатшылық құрды. Бес жылдан кейін Лотиандағы Ньюбатл абатханасында еншілес үй құрылды. 1160 жылы Малкольм Ньюбатл монахтарына Шотландияның орталық бөлігіндегі жерлерді берді. Бұл жерлер "Мункленд" (Ұлы мөрдің тіркелімі 1323 ж.) деп аталды. Малкольм Жарғысы Монклендтердегі жер атауларының ең көне құжаттамалық жазбасын құрайды. Хартиямен берілген жер көлемі географиялық және топографиялық ерекшеліктерге тікелей сілтеме жасау арқылы анық анықталады: Дунпелдр оң жақ шекарасымен, атап айтқанда Метерау және Майутпен және Кларнефинмен шығыста Дундуффпен. Dunpeldre атауы қазіргі Drumpellier атауында кездеседі, Metheraugh - Medrox; Mayeuth - Myvot және Clarnephin - North Calder Water - шіркеудің шығысындағы (ежелгі бритондық claur n afon - өзен жазығы дегенді білдіреді). Дундуффс қазіргі заманғы Black Hill-ге тікелей аударылды, ол жарғыда көрсетілгендей, приходтың шығыс шетінде орналасқан. Жарғыда Airdrie-ге ұқсайтын ештеңе айтылмаған, алайда Airdrie орналасқан жер. Қала тарихының өте маңызды аспектілерінің бірі Ньюбатл аббатшылығының цистерциан монахтары болды, сондықтан бұл аймақ Монкленд деп аталады. Монахтар шаруалар болған және олардың кейбір жер атаулары сақталған, мысалы, Райфилд және Уифлет (бидай алаптары). Олар қолданған жердің көп бөлігі бүгінде "Төрт арал" (Шотландияның төрт аралының атын алған тұрғын үйлер): Мулл, Айл, Айона және Люинг қазіргі Эйрдридің Петерсберн ауданында. Ньюбатл монахтарының бүкіл аймақта көптеген мекемелері болды, соның ішінде Дрампельедегі ферма, Коатбридж, Киппстегі сот үйі, Чапелхолл ауданындағы часовня және бірқатар жүгері диірмендері болды. Монахтар жол салуда да шебер болған. 12 ғасырда олар Шығыс Лотиандағы Ньюбатл жерлерімен байланысу үшін Эрдри мен Батгейт арқылы Эдинбургке Гласгоудан алғашқы жолды құрды. Эрдри тарихындағы маңызды оқиға - 1695 жылы Шотландия парламентіне арнайы Парламент актісі қабылданды, ол Эрдридің Роберт Гамильтонға "Эрдри" қаласында жылына төрт жәрмеңке және апта сайынғы базар өткізуге мүмкіндік берді. Бұл "фермерлік қаладан" гүлденген "базар қаласына" айналуға көмектесті. Алайда, Эйдри өзінің тоқу өнеркәсібі арқылы танымал болды. 1781 жылы Airdrie Weavers Society құрылды және қаладағы және оның айналасындағы он алты фермада зығыр өсірілді. XVIII ғасырдың соңғы онжылдығында көмір өндіру ісі қарқынды жүріп, отызға жуық көмірші жұмыс істеді. 19 ғасырдың басында тоқушылық өркендеп, 2500-ден астам халықтың едәуір бөлігін құрады. Оның көптеген тоқымашыларын, географиялық орналасуын және Наполеон соғыстары аяқталғаннан кейін жұмыссыз сарбаздардың көп санын ескере отырып, Эйрди 1820 жылғы Радикалдық соғысты қолдаудың негізгі орталығы болды. Халық санының жылдам өсуі жалғасты, 1821 жылы 4862 адам болды. Бұл уақытта салынған үйлердің саны күрт өсті және 1821 жылы Парламент актісі бойынша Эйрдри баронияның еркін және тәуелсіз бургы болды. XIX ғасырдың басында сайлауда жергілікті тұрғындар ғана емес, қала сыртындағы тұрғындар да дауыс беруге рұқсат етілгендіктен, дауыс беру өте қиын болды. 1821 жылы қала кеңесі бірінші рет сайланды және тамыз айына қарай ол бағалаушы, прокурорлық салық, полиция шебері және қала дауыстысын тағайындады. 3 гинея төлеген кез келген адамға дауыс беруге рұқсат етілді; Джон Маккейдің 10 жасқа толмаған болса да, дауыс бергені туралы дерек бар. 1824 жылы бастапқыда Александр Бэрд жобалаған және қазір "қала сағаты" деп аталатын жергілікті көрнекі ғимарат - Эйрдри қала үйін салу туралы шешім қабылданды. 1832 жылы қала үйі осы жылдың холера ауруының басталуына байланысты аурухана ретінде пайдаланылды. 1862 жылы Airdrie және Bathgate Junction Railway Эдинбургке тікелей байланыс жасады, Airdrie South станциясы Глазго пойыздарының бастау нүктесін қамтамасыз етті. Тамыз айында "Халық кітапханалары туралы" 1853 жылғы заң қабылданды, ал қарашада Эйдри қоғамдық кітапханасы Шотландияда бірінші болып құрылды. Халық саны мен өнеркәсіптің күрт өсуі сумен қамтамасыз етудің қажеттілігін арттырды. 1800 жылдардың ортасына дейін аймақтағы ағын сулардан тамақтанатын түрлі құдықтар орнатылды. Бұл бұлақтар көптеген үйлерге жеке құдықтармен қамтамасыз етуге қызмет етті. 1846 жылы Airdrie және Coatbridge Water Company компаниясы (Forth and Clyde Canal Company компаниясымен бірге) Роугриггтегі су қоймасын салу үшін құрылды. 1828 жылы "Аирдри әдеби альбомы" газеті жарық көрді. Бірнеше жергілікті газеттер осы кезде пайда бола бастады, атап айтқанда 1855 жылы жарық көрген Airdrie & Coatbridge Advertiser газеті, ол бүгінгі күнге дейін ең танымал жергілікті газет болып табылады. Түрме 1859 жылы заңдастырылды және 51 ұясы болды. Эйрдри жұмысшылар клубы 1869 жылы құрылды. Сонымен қатар осы кезде футбол және крикет танымал спорт түрлері ретінде пайда бола бастады. Футбол қағидаларын бекітуден кейін 1878 жылы Excelsior деген жергілікті команда құрылды, ол кейіннен Airdrieonians деп аталды. Қала аумағында ат жарысы өтетін шаралар да өткізілді (1851–1870), бірақ бұл жер жаңадан құрылған Эйрдри гольф клубының гольф алаңына айналды. Білім беру мәселесінде мектептердің жетіспеуіне байланысты ауыр тығырық болды, сондықтан үш жаңа мектеп кеңесі құрылды. 1830-шы жылдардың басында шамамен 800 оқушы болды, ал қалада шамамен 7000 тұрғын болды. Мектептерде әдетте оқу ақысы алынды, олар өздерін-өздері қаржыландыруға тиіс деген сенім болды, 1889 жылғы Парламент актісі мектептердегі кейбір кішкентай сыныптарды осы жүктемеден босатты. Эйрдри академиясы 1849 жылы салынды және 1919 жылы барлық мектеп кеңестері таратылды, ал Ланаркшир білім беру органы Ланаркширдегі білім беруге жауапкершілікті өз мойнына алды. Эйрдри қоғамдық обсерваториясы, Ұлыбританиядағы төрт қоғамдық обсерваторияның бірі (ең ескі және ең кішкентай) – барлығы Шотландияда, 1896 жылы алғашқы кітапхана ғимаратында құрылды және қазіргі ғимаратта Airdrie Astronomical Association шотландиялық ғарыш және астрономия қоғамы және тіркелген қайырымдылық ұйымымен басқарылады. Ғасырдың басында аймақта әртүрлі шоулар танымал бола бастады және 1911 жылы Грэм көшесіндегі Pavilion салынды, ол бастапқыда музыкалық зал ретінде пайдаланылды, содан кейін кино көрсетілімдерін көрсетуге көшті. Өкінішке орай, ол 1917 жылы өрттен қирады, бірақ 1919 жылы қайта салынды және 1970 жылы жабылды. Broomknoll көшесіндегі New Cinema 1920 жылы ашылды, бірақ ол да кейін жабылды. Қала ірі шараларға лайықты орынға ие болған жоқ, сондықтан 1912 жылы сэр Джон Уилсон қала залы ашылды (сэр Джон Уилсоннан 10 000 фунт стерлинг сомасында ұсыныс түскеннен кейін). 9 шілде 1918 жылы Стэнригг шахта апатында он тоғыз шахтер қаза болды. Шахта батпақты жерде орналасқан және ауыр жаңбырдан қаныққаннан кейін құлап кетті.

There is no evidence to support the claim (George Chalmers, Caledonia) that Airdrie is the site of the ancient battle of Arderyth. Under the patronage of King Malcolm IV of Scotland Cistercian monks established an abbey at Melrose in 1136. Five years later a daughter house was founded at Newbattle Abbey in Lothian. In 1160, Malcolm granted lands in central Scotland to the monks of Newbattle. These became known as the "Munklands" (Register of the Great Seal 1323). Malcolm's Charter constitutes the oldest documentary record of place names in the Monklands. The area of land granted by the Charter is clearly defined by direct reference to geographical and topographical features thus: Dunpeldre by its right boundaries, namely with Metheraugh and Mayeuth and Clarnephin as far as Dunduffes in the east. The name Dunpeldre is found in the modern name Drumpellier, Metheraugh is Medrox; Mayeuth is Myvot and Clarnephin refers to the North Calder Water in the east of the parish (from old Brittonic name claur n afon meaning plain of the river). Dunduffes has become directly translated into the modern Black Hill which, as the Charter states, lies at the eastern extremity of the parish. The Charter does not mention anything resembling Airdrie, although this is where Airdrie is located. One very important aspect of the town's history was the Cistercian monks of Newbattle Abbey, which is why the area is called the Monklands. The monks were farmers and some of their place names survive, e. g., Ryefield and Whifflet (the wheat flats). Much of the land they used is known today as 'The Four Isles' (a housing estate named after four Scottish islands): Mull, Islay, Iona and Luing in the Petersburn area of modern Airdrie. The monks of Newbattle had numerous establishments throughout the area including a farm grange at Drumpellier, Coatbridge, a court house at Kipps, a chapel in the area of Chapelhall and a number of corn mills. The Monks were also expert in the construction of roads. In the 12th century, they established the original Glasgow to Edinburgh road via Airdrie and Bathgate, to link up with their lands in Newbattle in East Lothian. A significant event in Airdrie's history was the 1695 passing of a special Act of Parliament in the Scottish Parliament allowing Robert Hamilton of Airdrie to hold four fairs yearly and a weekly market in the town of 'Airdry'. This helped develop Airdrie from a 'farm town' into a thriving 'market town'. However, Airdrie really came to prominence through its weaving industry. Airdrie Weavers Society was founded in 1781 and flax was being grown in sixteen farms in and around the burgh. In the last decade of the eighteenth century, coal mining was in progress and around thirty colliers were employed. Weaving continued to flourish making up a substantial part of the population of over 2,500 around the turn of the 19th century. Given its large number of weavers, its geographic location and a large number of unemployed soldiers following the end of the Napoleonic Wars, Airdrie became a major centre of support for the Radical War of 1820. The rapid pace of population growth continued and by 1821 there were 4,862 inhabitants. At this time, the number of houses being built increased dramatically and in 1821, by a private Act of Parliament, Airdrie became a free and independent Burgh of Barony. Voting in the early part of the nineteenth century was rather hit or miss as not only locals but residents outside the burgh were allowed to vote. In 1821, the first election of a town council took place and by August it had appointed an assessor, procurator fiscal, master of police and a town crier. Anyone who had paid their 3 guineas was allowed to vote; there is even a record of a John Mackay voting despite being under 10 years old. In 1824, it was decided to build the Airdrie Town House, originally designed by Alexander Baird and now a local landmark known as the 'town clock'. In 1832, the Town House was used as a hospital due to the cholera outbreak of this year. By 1862, the Airdrie and Bathgate Junction Railway provided a direct link to Edinburgh with Airdrie South Station providing the starting point for trains to Glasgow. In August the Public Libraries Act (Scotland) 1853 was passed, and in November Airdrie Public Library became the first in Scotland. The dramatic rise in population and industry prompted the need for more accessible water supplies. Until the mid 1800s, various wells were put in place feeding from surrounding streams in the area. These served to provide many houses with private wells. By 1846 Airdrie and Coatbridge Water Company was founded to construct (along with Forth and Clyde Canal Company) the reservoir at Roughrigg. Journalism in Airdrie began with "The Airdrie Literary Album" in 1828. Several local newspapers began appearing around this time notably the Airdrie & Coatbridge Advertiser in 1855, which is still the most popular local paper today. The prison was legalised in 1859 and had 51 cells. Airdrie Working Men's Club was established in 1869. Also around this time, football and cricket began to emerge as popular sports. Following the codification of association football rules a local team called Excelsior was formed in 1878 which would later be renamed Airdrieonians. Horse race meetings were also held in the town (1851–1870) but this land became the golf course for the newly formed Airdrie Golf Club in 1877. Education posed a major problem with severe overcrowding in the few schools available, therefore three new school boards were established. In the early 1830s there were about 800 pupils while the town had about 7,000 residents. Fees were routinely charged within the schools with the belief they should be self supporting until an act of Parliament of 1889 relieved some of the infant classes in schools of this burden. Airdrie Academy was built in 1849 and by 1919 all school boards were dissolved and Lanarkshire Education Authority took over responsibility for education throughout Lanarkshire. Airdrie Public Observatory, one of only four public observatories in the UK (second oldest and smallest) – all in Scotland, was founded in the first library building in 1896, and is still operated in the present building by the Airdrie Astronomical Association a Scottish astronautic and astronomy society and registered charity. By the turn of the century variety shows were becoming popular in the area and by 1911 the Pavilion in Graham Street was built which after initially being used as a music hall started showing cinematographic pictures. Unfortunately it was destroyed by fire in 1917 but was rebuilt in 1919 and finally closed in 1970. The New Cinema was opened in 1920 in Broomknoll Street but it too has since closed. The town had no suitable venue for larger functions so in 1912 the Sir John Wilson Town Hall was opened (following an offer of £10,000 from Sir John Wilson). On 9 July 1918 nineteen miners died in the Stanrigg Pit Disaster. The pit was situated in boggy land and collapsed after being saturated by heavy rainfall.

1920 жылдан бастап

Бірінші дүниежүзілік соғыс аяқталғанда, Эйдри көптеген қаза болғандықтан қиын жағдайға түсті. Жергілікті жердегі жұмыссыздық 30%-ға жетті. Бірнеше жылдар бойы бір жерден екінші жерге көшіп-қонып жүргеннен кейін, 1895 жылы Эйдриде Андерсон көшесінде алғашқы мақсатты түрде салынған кітапхана ашылды. Бірақ, ол 1925 жылы қазіргі Эйдри кітапханасының ғимараты салынғанға дейін 30 жыл ғана жұмыс істеді. Қаладағы жағдай Екінші дүниежүзілік соғыстан әлдеқайда кейін ғана жақсара бастады, бірақ 1949 жылы қалаға «Бутс» фармацевтикалық компаниясы және «Баннер Текстильс» ЖШС тартылды (олардың бірігіп 1200 адамды жұмысқа алды). Осының нәтижесінде, жаңа компаниялар Эйдриді бизнес үшін мүмкіндік ретінде қарастыра бастады және 1958 жылы «Пай» компаниясы ашылып, 1000-нан астам адамды жұмысқа алды. Осы кезеңде өнеркәсіптік аймақтар да кеңінен дамыды (Ньюхаус, Чапелхолл және Браунсберн). Эйдри өнер орталығы 1967 жылы бұрынғы Эйдри кітапханасының ғимаратында ашылды және концерттер мен қойылымдар үшін танымал орын болды, бірақ 2012 жылы Солтүстік Ланкаркшир кеңесі оны жапты. 1964 және 1991 жылдар аралығында қалада ядролық шабуыл болған жағдайда пайдаланылатын Корольдік бақылау корпусының бақылау бункері орналасқан. Бүгінде оның ізі қалмаған. 1970 жылдары Монклендс ауруханасы ашылды, ол Эйдри Хаус иелігіндегі ескі аурухананың орнын басты. 1993 жылы Эйдри Ұлттық Модты қабылдады.

Спорт

Аңшылық Аирдри – көлдері мен су қоймаларының болуына байланысты Орталық белдеуден келген балықшылар үшін танымал орын. Олардың ішінде: Хиллэнд көлінде орналасқан Airdrie & District Angling Club. Жеңіл атлетика Airdrie Harriers – Солтүстік Ланнаркширдің жеңіл атлетика клубтарының бірі. Футбол Қаланың басты футбол клубы – Шотландия чемпионатында ойнайтын Airdrieonians F. C., олар Excelsior стадионында орналасқан. Олар 2002 жылдың мамыр айында таратылған түпнұсқа Airdrieonians клубының орнына құрылды. Гольф Аирдри гольф клубы 1877 жылы құрылған. Бұл – тығыз жолдары және жақсы қорғалған жасыл алаңдары бар, орманды парктік 69 парлы (par) ойын алаңы. Автоспорт Monklands Sporting Car Club өз жарыстарын Аирдриден шамамен 5 миль шығысқа қарай орналасқан Forrestburn Hillclimb трассасында өткізеді. Регби Airdrie қаласы Waysiders RFC деп аталатын регби командасына үйі болды. Бұл команда бірігіп, қазіргі уақытта Coatbridge қаласының Langloan ауданындағы Drumpellier RFC клубының дәстүрлі алаңында ойнайтын Waysiders Drumpellier RFC құрылды. Тежеу (Парус спорты) Monklands Sailing Club Кальдеркруикс маңындағы Хиллэнд көлінде орналасқан. Теннис Springwells Lawn Tennis Club. Tennis Scotland бөлімдері, Шотландияның батыс және LTA округтерінің мүшесі.

Басқару

Эрдри бірнеше деңгейдегі сайланған билікпен өкілдік етіледі. Солтүстік Ланкаркшир кеңесі, Эрдридің бірыңғай жергілікті билігі, Мазервеллде орналасқан және жергілікті басқаруға жауапты атқарушы, шешім қабылдау және заң шығару органы болып табылады. Шотландия Парламенті білім беру, денсаулық сақтау және әділет сияқты өкілеттік берілген мәселелерге жауапты, ал Ұлыбритания Парламенті шешімін күтетін мәселелермен айналысады.

Шотландия Парламенті

Шотландия Парламенті үшін Эйрдри, Эйрдри және Шотс сайлау округінің бір бөлігі болып табылады. Бұл, сол аттас Ұлыбритания Парламенті сайлау округінің шекараларынан сәл өзгеше. Қазіргі уақытта Эйрдри және Шотс сайлау округының Шотландия Парламентінің депутаты (MSP) Нил Грей (Шотландия Ұлттық партиясы) болып табылады, ол бұл орынды 2021 жылы жеңіп алды. Сонымен қатар, Эйрдри Орталық Шотландия сайлау аймағынан тағайындалған жеті өңірлік MSP-мен де өкілдік етіледі.

Еуропалық Парламент

Брекситке дейін ол Шотландияның Еуропарламенттік сайлау округінің құрамында болды.

Жергілікті билік

1975 жылға дейін Эйдридің өз қалалық кеңесі болды. 1975-1996 жылдар аралығында Эйдри Монклендс аудандық кеңесінің басқаруында болды, ол Стратклайд аймақтық кеңесімен бірлесіп жұмыс істеді. Монклендс аудандық кеңесінің кеңсесі Коатбридж қалалық ғимаратында орналасқан еді. Көптеген Эйдри тұрғындары MDC-нің іс-әрекеттеріне наразы болды және «Монклендсгейт» деп белгілі болған ірі саяси жанжал кеңестің беделін күрт түсірді. 1996 жылдан бастап ол бірыңғай Солтүстік Ланаркшир кеңесінің құзырында болды. Солтүстік Ланаркширде көптеген кеңесшілер бар; қазіргі таңда кеңес Лейбористтік фракцияның бақылауында және кеңестің төрағасы – Эйдри Орталық округінен сайланған кеңесші Джим Лог.

Полиция

Эйдридегі полиция қызметін Шотландия полициясы жүзеге асырады. Эйдри Коатбридж аймақтық басқару құрамына кіреді, және аймақтық басқарушысы – бас инспектор Кенни МакЛеод. Эйдри сондай-ақ NA (немесе Monklands) кіші бөлімшесінің құрамына кіреді, бұл кіші бөлімшеге Коатбридж және оны қоршаған аудан да кіреді. Эйдриде бір полиция бөлімі бар, ол тәулік бойы жұмыс істейді.

Шериф соты

Airdrie Sheriff Court аймақ үшін азаматтық даулар мен қылмыстық істерді қамтитын, толыққанды жергілікті сот қызметін ұсынады. Ол Шотландия сот жүйесінің басқаруында және Оңтүстік Стратклайд, Дамфрис және Галлоуэй шерифтігінің бір бөлігі болып табылады, оны Шериф басқарады.

Басқа

Шотландиядағы қылмыстық істерді қудалауға жауапты Корольдік кеңсесі мен прокуратура қызметі, қалада соттың тікелей қарсысында орналасқан кеңсесіне ие.

Шолу

Тарих бөлімінде көрсетілгендей, Эйрдридің тоқыма, көмір өндіру және ауыр өнеркәсіп сияқты дәстүрлі экономикалық салалары жойылды. Гленфлаглер дистиллериясы қазір жабық болғанымен, қала виски өнеркәсібімен тығыз байланысын сақтап тұр. Эйрдриде Crimpy Crisps фабрикасы да орналасқан болатын. Глазго және басқа да саудалық немесе өнеркәсіптік аймақтарға жақындығын ескеретін болсақ, Эйрдриді қазір шағын қала деп санауға болады. Шындығында, соңғы жылдары Эйрдриде тұрғын үй салу қарқынды жүріп жатыр, құрылысшылар Boots (2004 жылы жабылған) сияқты түрлі зауыттардың жабылуынан кейін пайда болған бос жатқан жерлерді дамытуда. Дегенмен, қала маңызды экономикалық қызметін сақтап тұр.

Белгілі жұмыс берушілер

Albert Bartlett & Sons, Ұлыбританияда түйіртек көкөністерді жеткізуші компания. Бартлетт ағайындары, 52 жастағы Алан мен 44 жастағы Ронни, The Sunday Times Rich List 2008 тізімінде Шотландиядағы 63-ші және Ұлыбританиядағы 969-шы ең бай адамдар ретінде тіркелді, олардың күйі 80 миллион фунт стерлингке бағаланған. Inver House Distillers Limited компаниясының штаб-пәтері мен қоймасы Эйрдри қаласында орналасқан. Өнімдеріне Old Pulteney, Balblair, Heather Cream және Coldstream Gin кіреді.

Сауда-саттық объектілері

Қалада екі сауда аймағы бар, Браунсберн өнеркәсіптік аймағы және Оспери сауда алаңы.

Денсаулық сақтау

Эйдриде Монклендс аудандық бас ауруханасы орналасқан, онда тәулік бойы жұмыс істейтін жедел жәрдем және шұғыл көмек бөлімі бар. Монклендс ауруханасының жанында Мэггидің Ланаркшир орталығы орналасқан, ол Мэггидің орталықтары қатерлі ісікпен күресушілерге көмек көрсететін қайырымдылық қорының бір бөлігі.