Кіріспе

Америкалық дін қызметкері Джеймс Эдвин Койл (23 наурыз 1873 – 11 тамыз 1921) – Алабама штатының Бирмингем қаласында Ку-клукс-клан мүшесімен аралас неке қиюы үшін өлтірілген католик дін қызметкері.

Өмірбаян

Джеймс Койл Ұлыбритания мен Ирландияның Біріккен Корольдігінде, қазіргі Ирландиядағы Роскоммон графтығының Драм қаласында Оуэн Койл мен оның әйелі Маргарет Дурни отбасында дүниеге келді. Ол Лимериктегі Мунгрет колледжінде және Римдегі Солтүстік Америкалық Папалық колледжінде білім алды, 1896 жылдың 30 мамырында 23 жасында дін қызметкеріне бекітілді. Сол жылы ол тағы бір дін қызметкері, әке Майкл Генримен бірге Мобилге (Алабама штаты) кемемен сапар шекті және епископ Эдвард Патрик Алленнің басшылығымен қызмет етті. Ол Макгилл ұлдар институтында оқытушы, кейін ректор болды. 1904 жылы епископ Аллен Койлды Патрик О'Райлиден кейін Бирмингемдегі Сент-Пол шіркеуінің (кейіннен собор) пасторы қызметіне тағайындады. Ата Койл Алабама штатының Бирмингем қаласындағы 635 кеңесінің Колумб рыцарларының капелланы болды.

Өлтіру

1921 жылы 11 тамызда Әке Койл Сент-Пол шіркеуінің алдындағы қысқасынан Э. Р. Стивенсон атқан, ол Оңтүстік методист епископтық шіркеуінің пасторы және Ку-клукс-клан мүшесі еді. Көптеген куәгерлер болды. Бұл қылмыс, Койл Стивенсонның қызы Рут пен Пуэрто-Рикалық Педро Гассманның құпия некесін өткізгеннен кейін бірнеше сағат өткен соң орын алды. Гассман бес жыл бұрын Стивенсонның үйінде жұмыс істеген кезде Рутпен танысқан. Гассман сондай-ақ Стивенсоннің шаштаразының тұрақты тұтынушысы болған. Рут некеге тұрудан бірнеше ай бұрын католик дініне ауысқан. Әке Койл Бірмингемдегі Элмвуд зиратына жерленді.

Сот және соңынан

Стивенсонға әке Койлді өлтіргені үшін айып тағылды. Ку-Клукс-Клан қорғау шығындарын төледі; бес адвокаттың төртеуі Клан мүшелері болды. Іс Алабама штатының судьясы Уильям Э. Форттың сот залына жүктелді, ол Клан мүшесі еді. Болашақ Жоғарғы Сот судьясы және болашақ Клан мүшесі Хьюго Блэк де қорғаушы адвокаттардың бірі болды. Қорғау тобы ерекше қадам ретінде «күнәлі емес және ақыл-естің жоқтығына байланысты кінәлі емес» деген екі жақты айғақ берді, бұл атудың өзін-өзі қорғау мақсатында жасалғанын және ату кезінде Стивенсонның «уақытша ақыл-естің жоқтығынан» зардап шеккенін көрсетеді. Стивенсон бір қазының дауысымен ақталды. Стивенсонның адвокаттарының бірі прокурордың Гассманның «мақтан тұтатын кастильдік тегінен» айтқан сөзіне жауап ретінде «ол көп жол жүріп төмен түскенін» айтты. Әке Койлдің кісі өлтірушісіне қатысты сот процесінің нәтижесі католиктерге қатты әсер етті, олар көп жылдар бойы Кланның зорлық-зомбылығының құрбаны болды. Дегенмен, 1941 жылға қарай Бірмингемдегі католик жазушысы былай деп жазды: «Әке Койлдің өлімі Алабамадағы католиктерге қарсы сезімнің шыңы болды. Соттан кейін, бұрын соқырлық пен бейжайлыққа батып кеткен ақылды адамдардың арасында үлкен жиреншік пайда болды, сондықтан Ку-Клукс-Клан және олар сияқтылар халық арасында бірте-бірте беделін жоғалта бастады».

Мұра

2012 жылдың 22 ақпанында Біріккен методист шіркеуінің Солтүстік Алабама конференциясының епископы Уильям Х. Уилимон Бирмингемдегі Хайлендс Біріккен методист шіркеуінде кешірім мен татуласу қызметін өткізді. 2021 жылдың 11 тамызында Койлдің қанымен құйрылған 100 жылдығына арналған еске алу миссасы Санкт-Полс соборында өтті.

Халықтық ақпарат құралдарында

2010 жылы Койлдің шөбересі Пэт Шайн "Алабамадағы крест" атты деректі фильм жасады. 2021 жылы Койлдің шөбере қызы Шила Киллиан "Ірі нәрсе" деген кітап жазып басылымға шығарды, онда оның әпкесі Марселла Койлдың өмірі мен бауырласымен арақатынасы, сондай-ақ олардың айналағы әлеммен байланысы туралы айтылады.