Қоғамдық орталық Рапта: ежелгі Африка саудасының ізі
Rhapta
Қызығушылық тудыратын Rhapta – Шығыс Африкадағы ежелгі сауда орталығы. "Эритрей теңізінің айналымы" және Птолемейдің жазбаларында айтылады, орны әлі анықталмаған.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Көне базар
Ancient marketplace
Рхапта (Ῥάπτα және Ῥαπτά) – Оңтүстік-Шығыс Африка жағалауында орналасқан деген ескі сауда орталығы, бірінші рет біздің заманымыздың 1 ғасырында сипатталған. Оның нақты орналасқан жері анықталмаған, бірақ бірнеше мүмкін болатын жерлер бар. Ежелгі Эритрея теңізінің айналымында Рхапта “Азанияның соңғы сауда орталығы” деп сипатталған, ол Меноутия аралдарынан оңтүстікке қарай екі күндік сапарда (16-тарау). Айналымда қала мен порты Химияриттік патшалықтың Оңтүстік Арабияның қарауында болғандығы, әсіресе белгілі бір “Мафарит басшысы” басқарғандығы айтылады.
Rhapta (Ῥάπτα and Ῥαπτά) was an emporion said to be on the coast of Southeast Africa, first described in the 1st century CE. Its location has not been firmly identified, although there are a number of plausible candidate sites. The ancient Periplus of the Erythraean Sea described Rhapta as "the last emporion of Azania", two days' travel south of the Menouthias islands (Chapter 16). The Periplus also states that the city and port were ruled by South Arabian vassals of the Himyarite kingdom, particularly a certain “Mapharitic chieftain.”
Клавдий Птолемейдің сөзіне сүйенсек, Үнді саудасымен айналысқан Диоген атты саудагер Үндістаннан әдеттегі жолынан жаңылып, Африка жағалауымен 25 күн оңтүстікке сапар шеккеннен кейін, Меноутия аралының қарсысында Үнді мұхитына құятын, сол аттас өзенінің жанында орналасқан Рхаптаға келді. Диоген бұл өзеннің бастауы Ай тауларының жанында, ал Нил өзенінің бастауы да сол батпақтың жанында деп сипаттаған. Птолемей тағы бір грек капитаны, Теофилдің Африка мүйізінен Рхаптаға 20 күн сапармен келгенін айтады. Рхапта туралы Византиялық Стефан да айтқан.
According to Claudius Ptolemy, Diogenes, a merchant in the Indian trade, was blown off course from his usual route from India, and after travelling 25 days south along the coast of Africa arrived at Rhapta, located where the river of the same name enters the Indian Ocean opposite the island of Menouthias. Diogenes further describes this river as having its source near the Mountains of the Moon, near the swamp whence the Nile was said to also have its source. Ptolemy also mentions another Greek captain, called Theophilos, who took twenty days to travel from the Horn of Africa to Rhapta. Rhapta is also mentioned by Stephanus of Byzantium
Хантингфордтың пікірінше, Рхапта халқы банту тілінде сөйлемегені анық, себебі біздің заманымыздың 1 ғасырында банту тілділердің Шығыс Африка жағалауына жеткеніне әлі ерте болған. Бұл ғасырдың тұрғындарының қалдықтары Иракв, Горова, Алагва және Бурунги болуы мүмкін. Роланд Энтони Оливер грек-римдік дереккөздерде Рхапта халқының банту тегіне қатысты ешқандай мәлімет жоқ екенін айтады.
According to Huntingford, it is certain that the people of Rhapta did not speak a Bantu language, since the 1st century AD is too early for Bantu speakers to have reached the East African coast. It is possible that the survivors of the 1st century inhabitants are the Iraqw, Gorowa, Alagwa and Burungi. Roland Anthony Oliver states that there is no evidence where Greco Roman sources allude to the inhabitants of Rhapta being of Bantu origin.
Тауарлар
Раптада қандай тауарлар сатылғаны күмәнді. "Перипл" оның піл сүйегі мен тасбақа қабығының көзі болғанын ғана көрсетеді. Дж. Иннес Миллер Раптаның қазіргі Индонезия мен Жерорта теңізі айманындағы тұтынушылар арасындағы сауда жолындағы маңызды буын болғанын айтады. Миллер ежелгі авторлардың (мысалы, Геродот 3.111) қызанақ пен кассия қабығы Африкада жиналғанын мәлімдегенін, бірақ бұл түрлер соңғы уақытқа дейін тек Оңтүстік-Шығыс Азияда ғана табылғанын, бұл араласудың болғанын көрсететінін атап өтеді. Миллер Индонезия мен Шығыс Африка арасындағы жақсы құжатталған мәдени байланыстарға (мысалы, малагаси тілі малай тілімен туыс, екі халық та екі қанатты қайықтарды қолданады) назар салады. Ол содан кейін, монсондарды пайдалану бұрынғы ойларға қарағанда әлдеқайда ертерек басталғанын, саудагерлерге дәмдеуіштерді батысқа б.з.д. 2 мыңжылдықта әкелуге мүмкіндік бергенін болжайды. "Перипл" есебі де, кем дегенде Миллер теориясының бір бөлігі де дұрыс болуы мүмкін, себебі "Перипл" тасбақа қабығының бар екеніне назар аударады, ал басқа тауарлар туралы айтылмауы, басқа тауарлар саудаланбағанын көрсететін дәлел ретінде қарастырылмауы керек.
Which goods were traded at Rhapta is disputed. The Periplus only states that it was a source of ivory and tortoise shell. J. Innes Miller argues that Rhapta formed an important link in the trade route between what is now modern Indonesia and consumers in the Mediterranean region. Miller notes that ancient authorities (e. g. Herodotus 3.111) state that cinnamon and cassia bark were harvested in Africa, yet these species until recently were found only in Southeast Asia, which would hint at some conflation. Miller points to the well documented cultural links between Indonesia and East Africa (e. g., the Malagasy language is related to Malay, both people use double outrigger canoes). He then posits that the use of monsoons began far earlier than previously thought, allowing traders to bring their spices westward perhaps as early as the 2nd millennium BC. It is possible that both the account of the Periplus and at least part of Miller's theory are correct, for the Periplus focuses on the availability of tortoise shell, and its silence about other goods should not be taken as evidence that other goods were not traded.