Морс аралы: Данияның Ютландия түбегіндегі Limfjorden бұғазында орналасқан 367 км² аймақты, 20,373 халқы бар, геологиялық ерекшеліктері мен молер саздарымен танымал.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Солтүстік Ютландиядағы арал, Дания
Island in North Jutland, Denmark
Морс немесе Морсө (екіншісі ресмирек) – Данияның Ютландия түбегіндегі Лимфьорден деп аталатын шалқа судың ішіндегі арал. Оның ауданы 367,3 км² және 2019 жылдың 1 қаңтарына қарай халқы 20 373 адамды құрады. Аралдың бас қаласы Нюкёбинг Морс деп аталады. Геологиялық тұрғыдан Морс ерекше. Жанындағы Фур аралы сияқты, ол жергілікті түрде «молер» (мо сазы) деп аталатын диатомит кендерімен белгілі.
Mors or Morsø (the latter more formal) is an island in the shallow sound called Limfjorden within Denmark's Jutland peninsula. It has an area of 367.3 km2 and as of 1 January 2019, it had a population of 20,373. The main town on the island is called Nykøbing Mors. Geologically Mors is unique. Like the neighbouring island of Fur, it is known for its deposits of diatomite, locally known as 'moler' (mo clay).
Еспехс гүлдер паркі
Солтүстік елдердегі ең үлкен гүл паркі – Джесперхус, Никёбингтің оңтүстік-батысындағы Легинд Бьергеде орналасқан. Паркте кактустар, пальмалар, әртүрлі розалар және көптеген басқа да түрлі-түсті гүлдер сияқты кең ауқымды өсімдіктер өседі. Паркте сондай-ақ көбелектерді қорғау қорығы, аквариум, құс қорасы, террариум және жасыру орталығы да бар.
The largest flower park in the Nordic countries, Jesperhus, is situated in Legind Bjerge to the south west of Nykøbing. The park contains wide range of plants, including cacti, palms, a variety of roses and a lot of other colourful flowers. The park also has a butterfly reserve, aquarium, aviary, terrarium and hatching center.
Мұражайдың фоссильді және моглийлік нысандары
Солтүстік Морс аймағында орналасқан Fosil og Molermuseet мұражайы Даниядағы молердің (диатомит) қазбаларының ең ірі коллекциясына ие. Мұражай молер геологиясы, аралдың табиғи тарихы және Дания халқының молермен байланысы, соның ішінде оның өндірістік қасиеттері туралы баяндайды. Қазбалардың арасында Морс аймағындағы Фур формациясында табылған құстардың, балықтардың, тасбақалардың, өсімдіктердің және жәндіктердің іздері бар.
The Fossil and Mo clay Museum (Fossil og Molermuseet), located in northern Mors, boasts the largest collection of moler (diatomite) fossils in Denmark and tells the story of moler geology, the natural history of the island, and the relationship between the Danish people and moler including its manufacturing properties. The fossils include imprints of birds, fish, turtles, plants and insects found in the Fur Formation on Mors.
Ханклит
Ханклит аралдың солтүстік жағалауында орналасқан және әдемі жар және туристерді қызықтыратын орын. Жардың биіктігі шамамен 60 метрге жетеді және онда бірнеше молер кен орындары бар. Көптеген адамдар жардан өсімдіктер мен жануарлардың қазба қалдықтарын іздейді, ал жақын жердегі Салгерхёй төбелерінен парапланерлер ұшып шығады.
Hanklit is situated on the northern coast of the island and is a beautiful cliff face and tourist attraction. The cliff is c. 60 metres high and has several moler deposits. Several people search the cliff face for plant and animal fossils and there are also paragliders who use the nearby hills of Salgerhøj for takeoff.
Қабықшалы балықтар
Морс моллюскалар өнеркәсібімен, атап айтқанда, мидия және устрица балық аулау және аквакультурасымен танымал. Дания Техникалық университетінің құрамындағы Даниялық моллюскалар орталығы (Dansk Skaldyrcenter) теңіз ғылымдарын және аквакультураны зерттеу және насихаттау орталығы болып табылады. Даниялық моллюскалар фестивалі жыл сайын маусым айында Нюкёбинг Морста өтіп, моллюскалар өнеркәсібі мен Лимфьорден дәстүрлерін тойлайды.
Mors is known for its shellfish industries; specifically mussel and oyster fisheries and aquaculture. The Danish Shellfish Center (Dansk Skaldyrcenter), part of the Technical University of Denmark, is a research and dissemination center for marine science and aquaculture. The Danish Shellfish Festival takes place in Nykøbing Mors every year in June, celebrating the shellfish industries and Limfjorden traditions.
Көлік
Морс аралына Саллингтен Саллингсунд көпірі арқылы (Мос қаласының оңтүстік-шығысынан) және Тиден Вильсунд көпірі арқылы (аралдың солтүстік-батысынан) көпір байланысы бар. Бұл екі көпірден өзге, Морс аралының оңтүстік-батысынан және аралдың солтүстігінен Тиге паром қатынасы да бар. Сонымен қатар, ICAO коды EKNM болатын "Morsø" деп аталатын шағын әуежай бар.
There is a bridge link to the island from Salling via the Sallingsund Bridge on the southeastern side of Mors, and another from Thy via the Vilsund Bridge on the northwestern side of the island. In addition to these two bridges, there are also ferry links to Thy from southwest Mors and from the north of the island. There is also a small airfield called "Morsø" with ICAO EKNM.
Тарих
1441 жылғы Ютландия шаруаларының көтерілісі кезінде Дания королі Кристофер Бавариялық, Солтүстік Ютландиядағы Сент-Жорген төбесіне жақын Хасби-холдағы көтерілісшілер лагеріне жақындап, лагерден шығып үйіне кеткендерге көтеріліс үшін жаза талмайтынын жеткізді. Морс аралынан және Тистедтен келген ерлер кетіп қалды, олар кейіннен қорқақтар мен сатқындар деп аталды.
During the Jutland Peasant rebellion of 1441, Christopher of Bavaria, King of Denmark, approached the rebel camp at Husby Hole near St Jørgen's Hill in northern Jutland and sent word that anyone who left the camp and went home would not be punished for rebellion. The men from the island of Mors as well as those from Thisted left, for which they were afterwards called cowards and traitors.