Кіріспе
Құқықтық термин. "Қосылу" түсінігі қолданылу саласына қарай әртүрлі анықтамаларға ие. Мүліктік құқықта қосылу – еңбек ету арқылы немесе жаңа материалдар қосу арқылы мүліктің құндылығын арттыру жолымен мүліктік құқыққа ие болу тәсілі. Мысалы, өзен дельтасындағы жерге ие болған адам, өзен жағасындағы табиғи шөгінділер немесе адам жасаған топырақтардың нәтижесінде пайда болған қосымша жерге де ие болады. Сауда құқығында қосылуға басқа тауарлармен физикалық тұрде біріктірілген, бірақ бастапқы тауардың ерекшелігі жоғалмайтын тауарлар кіреді. Англияның ортақ құқығы бойынша, қосылған құн бастапқы мүліктің иесіне тиесілі. Мысалы, егер автомобиль сатып алушысына қосымша бөлшектер орнатылса немесе ескі бөлшектері ауыстырылса, бірақ сатып алушы кесте бойынша төлемдерді орындамаса және автомобиль қайтарылып алынса, сатып алушы жаңа бөлшектерге құқығын жояды, себебі олар автомобильдің бір бөлігіне айналған. Қазіргі ортақ құқықта, егер мүлік иесі жаман ниетпен қосылуға рұқсат берсе, құндылықты арттырушы зардап ақысын немесе мүлікке құқық ие болуға құқылы. Егер мүлік иесінің жеке мүлкіне (қолдағы мүлікке) құндылық қосылса және ол адам заңсыз кірген немесе жаман ниетпен әрекет еткен болса, мүлік иесі меншік құқығын сақтайды және заңсыз кірген адам еңбегі мен материалдарының құнын қайтаруға құқығы жоқ. Мүліктің иесі бастапқы материалдардың құны және одан туындаған залал үшін өтемақы талап ете алады. Сонымен қатар, мүліктің иесі реплевин (мүлікті қайтару) талап етуі мүмкін. Дегенмен, егер мүліктің сипаты қосылу арқылы өзгерген болса, мүлік иесінің құқығы өтемақымен шектелуі мүмкін. Мысалы, егер біреу асыл тас тауып, оның тасталып кеткеніне сеніп, оны кесіп, өнер туындысына енгізсе, шынайы иесі асыл тастың құнына ғана өтемақы ала алады, бірақ аяқталған өнер туындысын реплевин арқылы қайтаруға құқығы жоқ. Құқықтық шаралар мен заңның қолданылуы заңдық юрисдикцияға байланысты өзгеруі мүмкін.
Accession has different definitions depending upon its application. Accession in property law is a mode of acquiring property that involves the addition of value to the property through labour or the addition of new materials. For example, a person who owns a property on a river delta also takes ownership of any additional land that builds up along the riverbank due to natural deposits or man made deposits. In commercial law, accession includes goods that are physically united with other goods in such a manner that the identity of the original goods is not lost. In English common law, the added value belongs to the original property's owner. For example, if the buyer of a car has parts added or replaced and the buyer then fails to make scheduled payments and the car is repossessed, the buyer has no right to the new parts because they have become a part of the whole car. In modern common law, if the property owner allows the accession through bad faith, the adder of value is entitled to damages or title to the property. If the individual who adds value to the owner's chattel (personal property) is a trespasser or does so in bad faith, the owner retains title and the trespasser cannot recover labor or materials. The owner of the chattel may seek conversion damages for the value of the original materials plus any consequential damages. Alternatively, the owner may seek replevin (return of the chattel). However, the owner may be limited to damages if the property has changed its nature by accession. For example, if a finder discovers a gemstone and in good faith believes it to be abandoned and then cuts it and integrates it into a work of art, the true owner may be limited to recovery of damages for the value of the gemstone but not of the final art piece by way of replevin. The remedies and application of the law vary by legal jurisdiction.
Өсімдіктер мен тұқымдар
X өсімдіктері (implantatio) және тұқымдары (satio) тамыр жайғаннан кейін Y жеріне толығымен өтіп, енді қайтарылмайды, бірақ егер X заңды түрде иелік етсе, Y шығындарды өтеуге міндетті, себебі X, Y-дың меншік талабына (rei vindicatio) қарсы жаман ниетпен жасалған алаялықтан қорғану құқығына (exceptio dolus malus) ие болады.