Кіріспе
Шоколад фонтаны – шоколадты фондюді ұсынуға арналған құрылғы. Көбінесе бұл құрылғы сатылы конус тәрізді болып келеді, биіктігі 60-120 см (2-4 фут) шамасында, жоғарғы бөлігінде тәж және төменгі жағында бассейн үстінде орналасқан қабаттардан тұрады. Бассейн шоколадты сұйық күйде ұстау үшін қыздырылады, содан кейін шоколад орталық цилиндрге тартылып, Архимед бұрандасы арқылы фонтанның жоғарғы бөлігіне тік көтеріледі. Одан қабаттар арқылы ағып, шоколадтан "көтеріліс" құрайтын нөсер пайда болады, оған жидектер немесе зефир сияқты тағамдарды мақтап салуға болады.
A chocolate fountain is a device for serving chocolate fondue. Typical examples resemble a stepped cone, standing 2–4 feet tall with a crown at the top and stacked tiers over a basin at the bottom. The basin is heated to keep the chocolate in a liquid state so it can be pulled into a center cylinder then vertically transported to the top of the fountain by an Archimedes screw. From there it flows over the tiers creating a chocolate "waterfall" in which food items like strawberries or marshmallows can be dipped.
Тарих
"Шоколадты фонтан машиналарын" Бен Брисман ойлап тапты және 1991 жылы Design & Realisation атты канадалық компания танымал етті. Design & Realisation компаниясы бұл фонтандарды 1990-шы жылдардың басында Чикагодағы Ұлттық мейрамханалар көрмесінде көрсеткенге дейін олар аса танымал болған жоқ. Джей Харлан (кәсіпкер және бұрынғы Marriott қонақжайлылық директоры) D & R компаниясымен бірлесіп, шоколад фонтаны идеясын АҚШ қонақ үй және курорт индустриясына енгізді. Джей Харланның компаниясы (Buffet Enhancements International) 2001 жылы D & R фонтанының таратуын АҚШ-та бастады. 2001 жылдан кейін көп ұзамай Buffet Enhancements D & R фонтанының идеясын көшіріп, жетілдіріп, өздерінің американдық өндірістің нұсқасын шығара бастады.
Түрлері
Шоколад фонтандары коммерциялық және жеке пайдалануға бөлінеді. Коммерциялық шоколад фонтандары бұрғылы (аугер) және сорғылы (помпа) жүйелерге жіктеледі. Коммерциялық шоколад фонтандарының биіктігі әдетте 20-дан 50 дюймға дейін жетеді және олар көбінесе тамақтандыру сияқты кәсіби ортада қолдануға арналған. Мұндай фонтандар тағамдық сапаға сай келетін тот баспайтын болаттан жасалғандықтан, өте берік болады. Модельге қарай, коммерциялық шоколад фонтандары 35 фунтқа дейін шоколад сыйыра алады. Бастапқыда шоколад фонтандары шоколадтан құралған көлденеңдерден тұратын көп қабаттардан жасалған. Бірақ қазіргі нарықтағы жаңа модельдерде "кесе" тәрізді дизайн бар, ол шоколадты кеседен кесеге құйып, дәстүрлі модельдерге қарағанда шоколадты тиімдірек пайдалануға және көп ақша үнемдеуге мүмкіндік береді. Үйде қолданылатын шоколад фонтандарының биіктігі 19 дюймға дейін жетеді. Олар көбінесе пластиктен жасалған, кейбір бөліктері тот баспайтын болаттан болуы мүмкін (толығымен тот баспайтын болаттан жасалғандары да бар) және әдетте ыдыс жуғыш машинада жууға жарамды. Үйде қолданылатын шоколад фонтандары әдетте 6 фунтқа дейін шоколад сыйыра алады.
Шоколад
Ерітілген шоколад өте сезімтал, сондықтан тұтқырлығы жоғары какао майы бар жақсы кувертюр шоколады, ағынының тұрақты болуын қамтамасыз ету үшін көбінесе қолданылады. Егер шоколадтың какао майының мөлшері тым аз болса, тұтқырлығын төмендету үшін қоспа қосу қажет. (Осы үшін көбінесе өсімдік майы қолданылады.) Бірақ тіпті кувертюр шоколады да – егер ол арнайы шоколад фонтандары үшін жасалмаса – тегіс ағып тұруы үшін қоспа қажет болуы мүмкін. Осы себепті, өсімдік майын қосу қажеттігін болдырмау үшін, шоколад фонтандарына арналған шоколадты пайдалану ұсынылады, себебі май шоколадқа жабысқақ, кедір-бұдыр дәм мен текстура береді. Көптеген шоколад фонтандары шоколадты тікелей ыдыста еріте алмайды, сондықтан шоколадты микротолқынды пеште немесе су ваннасында ерітіп, содан кейін фонтанға құяды. Үйдегі шоколад фонтандарының сұйықтық динамикасы ерекше қиындық тудырады (ол Ньютон емес сұйықтық деп аталады), себебі гравитациялық күштер тұтқыр күштерден әлдеқайда төмен; бұл шағын шоколад фонтандарына өсімдік майының үлкен мөлшері қажет екенін білдіреді. Сыртқы түрі мен дәмі арасында таңдау жасауға тура келеді: егер мінсіз тегіс ағыннан бас тартсаңыз, майсыз шоколадты қолдануға болады. Кувертюр шоколадына арзан балама ретінде шоколад хошқыш сироп, сонымен қатар "шоколадты қаптама" қолданылады. Шоколадты қаптама бұрыннан сұйық күйде болады және кувертюр шоколадынан әлдеқайда арзан, бірақ кейбір талғампаз жандар қосымша шығынға қарамастан, бельгиялық кувертюр шоколадын артық көреді. Тағы бір балама – 70% какао шоколад сияқты қара шоколадты пайдалану. Онда қанттың мөлшері аз, сондықтан ол жабыспайды; оны одан әрі сұйыту үшін аздап ыстық су қосуға болады.
Халықтың көбейе түсуі
Бастапқыда нарық толығымен коммерциялық болды, шоколадты фонтандардың құны жоғары болды және оларды күтіп ұстауға көп еңбек қажет болды. Шоколадты фонтандардың танымалдығы тұтынушылардың бөлшек сауда деңгейінде сұранысқа ие болды, себебі тамақтану шараларында коммерциялық үлгілерді көрген адамдар өздеріне фонтан сатып алу туралы ойлады. 2004 жылдың соңында Hellmann Group тобы жеке пайдалануға арналған Nostalgia шоколад фонтанының сатылымын бастады. Бұл бөлшек сауда нарығына кеңейту сұраныстың күрт өсуіне әкелді. Соның салдарынан, тамақтану индустриясы шараларда шоколадты фонтандарға деген сұраныстың артуын байқады. Шоколадқа қосымша дәм беру үшін мүк, апельсин және капучино сияқты хош иіс майлары жасалды. Аспаздар ақ шоколадқа әртүрлі мерекелер мен шараларға сәйкес тағамдық бояулар қоса бастады. Аспаздар мен үй иелері фонтаннан жақсы ағып шығатын түрлі фондю рецепттерін жасады; ең танымал рецепттердің ішінде карамель, ірімшік, клен сиропы, ранч соусы және барбекю соусы болды. Шоколадты фонтандарды басқа түрдегі фондю үшін қолдану кең таралғандықтан, оларды "фондю фонтаны" деп те атауға басталды. Бүгінде коммерциялық шоколадты фонтандар жоғары деңгейдегі гала-кештерде, тойларда және қонақтарға қызмет көрсетілетін кештерде жиі кездеседі, ал үйге арналған шоколадты фонтандар көбінесе туған күн тойларында және достармен кездесулерде қолданылады. Жаңа үлгілер көбінесе бірнеше шоколад дәмдерін және дәстүрлі қабатты үлгілердің орнына «стакан» тәрізді дизайнды қамтиды. Бұл үлгілер жаңа тұтынушылардың тілегін қанағаттандыру, қажетті шоколад мөлшерін азайту және шоколадты ысырап етуді азайту мақсатында жасалған. Невада штатының Парадайз қаласындағы Bellagio казиносындағы Jean Philippe Patisserie-де әлемдегі ең биік шоколад фонтаны орналасқан.