Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Далкит сарайы – Шотландияның Мидлотиан аймағындағы Далкит қаласында орналасқан шалғайдағы үй. 1642 жылдан 1914 жылға дейін Букклех герцогтарының резиденциясы болды және қазір Букклех Тірі мұра қорына тиесілі. Қазіргі сарай 1701–1711 жылдары ортағасырлық Далкейт қамалының орнында салынды, соңынан Далкейт үйі деп атала бастады.
Dalkeith Palace is a country house in Dalkeith, Midlothian, Scotland. It was the seat of the Dukes of Buccleuch from 1642 until 1914, and is owned by the Buccleuch Living Heritage Trust. The present palace was built 1701–1711 on the site of the medieval Dalkeith Castle, and was latterly renamed Dalkeith House.
Ортағасырлық қамал
Далкит қамалы Дalkeith қаласының солтүстік-шығысында орналасқан және 12 ғасырдан бастап Дalkeith иелері Грэм кланының меншігінде болған. 1341–1342 жылдары Джон де Грэм қайтыс болғаннан кейін, қамалы мен Дalkeith барониясы оның қарындасы Марджори арқылы Дуглас кланына өтті, ол сэр Уильям Дугласқа үйленген. Джеймс Дуглас Дalkeith 15 ғасырдың ортасында Мортон графы атанды. Қамал стратегиялық тұрғыдан маңызды жерде орналасқан, Солтүстік Эск өзенінің иілісінен жоғары, оны қорғау оңай болған. Дalkeith қаласының орталығына жақын жерде Джеймс Дуглас, 1-ші лорд Дalkeith, 1406 жылы Дуглас графтарының, лордтардың және рыцарьлардың жерленгені колледж шіркеуін салған. Король Джеймс IV-тің әйелі Маргарет Тюдор 1503 жылы Эдинбургке ресми түрде кірмес бұрын Мортон графының қонағы ретінде Дalkeith қамалында болды. 1543 жылы кардинал Битон Дalkeith қамалында тұтқынға алынды. Қамал 3 маусым 1548 жылы «Қатаң күйеу жібі» соғысы кезінде испан капитаны Педро де Гамбоамен бірге ағылшын сарбаздары Джеймс Уилфорд пен Томас Уиндхам басып алды. Шотландия королевасы Мария 1565 жылдың қазан айында Эдинбургтен Дalkeith қамалында бірнеше күн болу үшін атпен келді. 1574 жылдың маусымынан бастап 1548 жылғы қоршауда тұтқынға алынған регент Мортон қамалды кеңейтті. 1575 жылдың шілдесінде Редесуайр шабуылы кезінде тұтқындалған ағылшын шекара күзетшісі сэр Джон Форстер сарайда ұсталды. 1579 жылдың қазанында король Джеймс VI көп жасқа толғаннан кейін, Эдинбургте тойлар өткен соң Мортон жас патшаны Дalkeith қамалында құрметпен қарсы алды. Джеймс VI және Данияның Аннасы жиі қамалға қонақ болып тұратын. 1592 жылдың тамызында олар қамалға келгенде, Логидің тұтқыны Джон Вемисс патшайымның қызметшісі Маргарет Винстаррдың көмегімен олардың жатын бөлмесі арқылы қашып кетті. 1598 жылы патшалық жұмыс шебері Уильям Шоу Дalkeith қамалында королева үшін балалар бөлмесін дайындады, және Рождество қарсаңында принцесса Маргарет дүниеге келді. 1601 жылдың тамызында жас принц Чарльз қамалға келгенде қатты ауырып қалды, бірақ жазылып кетті. Мортонның 6-шы графы Уильям сыра қайнату орнын, қақпаларды және көпірді жөндеді. 1617 жылдың 11 маусымында король Джеймс VI сарайға келді. Эндрю Симсон сарайдың жерін мақтаған және Дalkeith әтешінің әнін сипаттаған латын поэмасын ұсынды. Шотландияның қазынашысы, Мортонның 7-ші графы Уильям 1633 жылы Шотландияға келген король Чарльз I-ді құрметпен қарсы алды. Король бұл жерді қатты ұнатып, оны сатып алып, аң аулау паркіне айналдыруды жоспарлады. 1637 жылы Чарльз Мортон лордынан қамал мен егіндікті сатып алуға шешім қабылдады. Патшаны қарсы алу үшін қамал қайтадан нығайтылып, күшейтілді. Басқа өзгерістермен қатар, Чарльз I қосымша көпір және қосымша қорғаныс құрылыстарын салды. Үш патшалық соғысы кезінде Чарльз I-ге Дalkeith сатып алуды аяқтау қиын болды, және қамал ақырында Мортон графына қайтарылды.
Dalkeith Castle was located to the north east of Dalkeith and dated from the 12th century when it was in the possession of the Clan Graham, Lords of Dalkeith. With the death of John de Graham in 1341–1342 the castle and the barony of Dalkeith passed to the Clan Douglas via his sister, Marjory, who was married to Sir William Douglas. James Douglas of Dalkeith became the Earl of Morton in the mid 15th century. The castle was strategically located in an easily defensible position above a bend in the River North Esk. Nearer the centre of Dalkeith, James Douglas, 1st Lord Dalkeith, endowed the collegiate church in 1406, where Douglas earls, lords, and knights were buried. Margaret Tudor, the bride of King James IV, stayed at Dalkeith Castle as the guest of the Earl of Morton before her formal entry to Edinburgh in 1503. In 1543, Cardinal Beaton was imprisoned in Dalkeith Castle. The castle was captured on 3 June 1548 during the war of the Rough Wooing by the English soldiers James Wilford and Thomas Wyndham, with the Spanish captain Pedro de Gamboa. Mary, Queen of Scots, rode from Edinburgh to stay a few days at Dalkeith in October 1565. From June 1574, Regent Morton, who had been captured at the siege of 1548, extended the castle. Sir John Forster, an English border warden captured at the Raid of the Redeswire, was held in the palace in July 1575. When King James VI reached his majority in October 1579, following celebrations in Edinburgh, Morton entertained the young king at Dalkeith Castle. James VI and Anne of Denmark frequently stayed at the castle. While they were in residence in August 1592, a prisoner John Wemyss of Logie escaped through their bedchamber, helped by the queen's servant, Margaret Vinstarr. In 1598 the royal master of work William Schaw prepared a nursery for the queen at Dalkeith Castle and Princess Margaret was born there on Christmas Eve. In August 1601 the infant Prince Charles was seriously ill while staying at the castle, but recovered. William, 6th Earl of Morton had the brewhouse, gates, and drawbridge repaired. James VI visited the palace on 11 June 1617. Andrew Simson presented a Latin poem celebrating the palace's grounds and describing the song of the Dalkeith nightingale. William, 7th Earl of Morton, Treasurer of Scotland, entertained King Charles I during his visit to Scotland in 1633. The king liked the place so much he considered buying the estate and turning it into a deer park. By 1637, Charles had decided to buy the castle and estate from Lord Morton. The castle was re fortified and strengthened in order to prepare it for the king. Among other alterations, Charles I built an additional drawbridge and extra defences. With the Wars of the Three Kingdoms, Charles I found it difficult to complete his purchase of Dalkeith, and the castle was eventually returned to the Earl of Morton.
Далкит сарайы
1642 жылы Далкейт қамалы Мортон графы Фрэнсис Скоттқа, Букклехтың 2-ші графына сатылды. Букключтың 2-ші графының қызы Анна 1663 жылы король Карл II-нің заңды емес ұлы Джеймс Монмут герцогіне үйленді және олар Монмут пен Букключ герцогтығы мен герцогинясы атанды. Герцог опасыздық үшін өлім жазасына кесілгеннен кейін, оның жесірі архитектор Джеймс Смиттен Голландиядағы Вильгельм Оранждың Хет-Лу сарайын жаңа Далкейт сарайының үлгісі ретінде пайдалануды сұрады. Смит пен оның туыстары Гилберт пен Джеймс 1702 жылдың наурыз айында Далкейт қамалындағы құрылыс жұмыстарына келісімшартқа қол қойды. Сол жылы Далкейт сарайының құрылысы басталды, Смит ескі қамалдың мұнара үйінің бір бөлігін жаңа құрылыстың батыс жағына енгізуге шешім қабылдады. Ескі мұнара қабырғаларының шекаралары бүгінге дейін сарайдың батыс фасадында көрініп тұр. 1704 жылы Уильям Уокер мен герцогиняның камералысы Бенджамин Робинсон сарайға жиһаз таңдау үшін шағын топпен Лондонға барды. Құрылыс қарқынды жүріп, 1705 жылдың соңында сарайдың негізгі бөлігінің шатыры жабылды. Лондондық мәрмәр кесуші Ричард Нил 1709 және 1711 жылдар аралығында сарайда тоғыз көмекшісімен бірге алпыс төрт апта өткізіп, Ұлы баспалдақтың басты баспалдағы мен қоршауын кескен. Бірнеше мәрмәр ошақтар орнатылды, сондай-ақ Нептун мен Галатеяның күрделі өрнектелген мәрмәр рельефі қойылды. Мәрмәрдің мұндай кең қолданылуы герцогиняның талғамына сай болды. Құрылыстың басым бөлігі 1711 жылы аяқталды. Сарай кешенін аяқтауға, ауланың айналасына (бұрын болмаған) тас бағаналары бар темір тор қою, көптеген гүлдер мен ағаштар отырғызу және саябақ арқылы үлкен даңғыл салу кірді. Далкейт саябағының өзінде әр түрлі ағаштар мен бақтар болды, кейінірек Солтүстік Эск өзенінің үстіндегі Монтегю көпірі, Далкейт консерваториясы және шөпті амфитеатр салынды. Соңғы есептеулер бойынша, Далкейт сарайының құрылысы герцогиняға барлығы 17,727 фунт стерлинг тұс келді. 1743 жылы Эдинбургтен келген сантехник Джон Скотт шатырды қорғасынмен жаңартты. Келесі жылдары шағын түзетулер енгізілді. Джон Адам 1762 жылы ғимараттың сыртын қайта жаңартты, ал Джеймс Плейфэр 1786 жылы шығыс фасадына төмен терезе қосты. Жалпы алғанда, сарай құмтастан салынған және оның негізгі кіреберісі оңтүстік жағында орналасқан, екі жағынан екі Коринф тәртібіндегі пилястралармен шектелген. Олардың үстінде тереңдігімен ерекшеленетін қаптамалы фронтон орнатылған. Далкейт сарайының жоспары сол кездегідей ерекше болды, себебі мемлекеттік бөлмелер бірінші қабатта орналасқан, бұл Ұлы асхананың мемлекеттік бөлмелердің бастапқы орнына орналасуына кедергі келтірді. Сондықтан Ұлы асхана бірінші қабатқа орналастырылды, ол маңызды шараларға әлі де жарамды және бірінші қабаттағы басқа бөлмеге кіріспе ретінде қызмет етті.
In 1642, Dalkeith Castle was sold by the Earl of Morton to Francis Scott, 2nd Earl of Buccleuch. The 2nd Earl of Buccleuch's daughter, Anne, married the James, Duke of Monmouth, eldest illegitimate son of King Charles II in 1663, and they became the Duke and Duchess of Monmouth and Buccleuch. After the Duke had been executed for treason, his widow asked architect James Smith to use William of Orange's palace of Het Loo in the Netherlands as a model for the new Dalkeith Palace. Smith and his cousins, Gilbert and James, signed the contract for mason work at Dalkeith Castle in March 1702. Construction of Dalkeith Palace began later that year, Smith deciding to incorporate a portion of the tower house of the old castle into the western side of the new structure. The outline of the old tower walls is still visible in the western facade of the palace today. In 1704, William Walker and Benjamin Robinson, the chamberlain of the Duchess, went to London with a small party to choose items of furniture for the palace. Construction was proceeding at a steady pace, and the main portion of the palace was roofed by the end of 1705. The London marble cutter Richard Neale spent sixty four weeks at the palace with nine assistants between 1709 and 1711, carving the main stairwell and screen of the Great Staircase. Several marble chimney pieces were installed, as well as an intricately carved marble bas relief of Neptune and Galatea. This internally extensive use of marble was very much the taste of the Duchess. The majority of construction was complete by 1711. Finishing touches on the palace complex included adding a wrought iron screen with freestone piers (no longer existing) around the forecourt, a great deal of planting, and the laying out of a great avenue through the park. Dalkeith Park itself was a large area of manicured trees and gardens which in later years would include the Montagu Bridge over the North Esk River and the Dalkeith Conservatory and a grassed amphitheatre. When the final calculations were made, it was determined that the construction of Dalkeith Palace had cost the Duchess a total of £stg.17,727. The plumber John Scott of Edinburgh re plated the roof in lead in 1743. Some minor additions were carried out in the following years. John Adam resurfaced the building in 1762 and James Playfair inserted a low window into the east facade in 1786. Overall, the palace is built of sandstone and has the main entrance on the south front, flanked on each side by two Corinthian order pilasters. These are surmounted by a bracketed pediment unusual for its depth. The layout of Dalkeith Palace was unusual for the time in that the state apartment was located on the ground floor, which prevented the Great Dining Room from being placed in its customary position at the start of the state apartment. As such, the Great Dining Room was placed on the first floor, still suitable for important occasions and also serving as an anteroom to another apartment on the first floor.
18-19 ғасырлар
Букклехтың 5-ші герцогы 1831 жылы кең ауқымды қайта құруды қарастырды, ал Уильям Берн Якобин стиліндегі іске аспаған жобаларды жасады. Шағын өзгерістер енгізілді, сонымен қатар герцогтың палаташысы үшін жаңа үй мен кеңселерді қоса, төңіректегі иелікті жақсарту жұмыстары жүргізілді, және Уильям Берн мен Дэвид Брайс 5-ші герцог үшін жеке капел ретінде Сент-Мария шіркеуін салды. Шіркеуде Шотландиядағы сумен жұмыс істейтін екі ғана органның бірі орналасқан. Ағылшын және шотланд тарихынан белгілі бірнеше тұлғалар өткен ғасырларда сарайда қонақ болған. Бонни Принс Чарли 1745 жылы Далкитте екі түн демалды, ал король Георг IV 1822 жылы Эдинбургке келген кезде, нашар күйде болған Холирудхаус сарайынан бұл жерді таңдап ұйықтады, сондай-ақ 1842 жылы королева Виктория да осында болды. Далкит сарайына Эдуард VII 1899 және 1903 жылдары, Джордж V 1907 және 1910 жылдары сапар жасады. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде 1-ші поляк бронедивизиясының құрамындағы 3-ші Фландрия атқыштар бригадасының поляк әскерлері 1942 жылдан бастап Далкейт сарайының үшінші қабатында орналасты. Осы әскерлер салған граффити 2008 жылға дейін сарайдың үшінші қабатындағы қабырға қағазында сақталған.
The 5th Duke of Buccleuch considered extensive rebuilding in 1831 and William Burn produced unexecuted designs in Jacobean style. More minor alterations were carried out, together with improvements to the surrounding estate including a new house and offices for the Duke's Chamberlain, and the construction, for the 5th Duke, of St Mary's Church as a private chapel by William Burn and David Bryce. The church contains one of only two water powered organs in Scotland. Several well known figures from English and Scottish history have been guests at the palace in the intervening centuries. Bonnie Prince Charlie stayed two nights at Dalkeith in 1745, King George IV slept here during his visit to Edinburgh in 1822, in preference to the Palace of Holyroodhouse which was in a poor state, as did Queen Victoria in 1842. Dalkeith Palace was also visited by Edward VII in 1899 and 1903, and George V in 1907 and 1910. During World War II, Polish troops of the 3rd Flanders Rifle Brigade, part of the 1st Polish Armoured Division, were quartered on the third floor of Dalkeith Palace from 1942 onwards. Graffiti drawn by these troops is still visible on the third floor wallpaper of the palace as of 2008.
Кейінгі тарихы
1914 жылдан бері Далкейт сарайында Баклеух отбасы тұрмады, ал 1920 жылы сарайдың бақшалары мен жылыжайлары базарша ретінде жалға берілді. 1970-ші жылдары мен 1980-ші жылдардың басында Далкейт сарайы International Computers Ltd. (ICL) компьютер фирмасының ғылыми-зерттеу және әзірлеу кеңсесі ретінде пайдаланылды, ол сарайды 1983 жылға дейін жалға алды. 1985 жылдан бастап ол Висконсин университеті жүйесіне шетелде оқу бағдарламасы үшін жалға берілді. Сарайда бір семестрде шамамен 60-80 студент тұрды, олар сонымен қатар Ұлыбритания және АҚШ оқытушыларынан дәріс алды. Университет және Buccleuch Living Heritage Trust 2020 жылдың шілдесінде жалға алу мерзімінің 2021 жылдың қаңтарында аяқталатынын хабарлады.
Dalkeith Palace has not been lived in by the Buccleuch family since 1914, and in 1920 the palace gardens and glasshouses were let as market gardens. In the 1970s and early 1980s, Dalkeith Palace was used as a research and development office by the computer firm International Computers Ltd. (ICL), which leased the palace until 1983. From 1985 it was leased to the University of Wisconsin system for a study abroad programme. Approximately 60–80 students a semester lived in the palace, where they also took classes from UK and US faculty members. The University and Buccleuch Living Heritage Trust announced in July 2020 that the lease would end in January 2021.