Кіріспе

Британдық пианист

Соломон Катнер (9 тамыз 1902 – 2 ақпан 1988) – Соломон деген атпен танымал британдық пианист.

Өмірбаян

Соломон Катнер 1902 жылы Лондонның Ист-Эндінде дүниеге келді. Ол неміс және поляк еврейлерінен тараған тігіншілердің жетінші баласы еді. Ол жеті жасында талантымен көзге түскен бала дарыны болды, формальды білім алмаған күйінде отбасылық фортепианода 1812 жылғы увертюраның өзіндік өңдеуін орындады. Бірінші концерттерін 1912 жылы он жасында берді, жасөспірім шағында концерттік өнерден қанағаттанды, кейін ересек күнінде қайтадан сахнаға оралды. 1929 жылы жазбалар жасауды бастады. Бала кезінде оны Клара Шуманмен оқыған мұғалімі Матильда Вернмен бірге тұруға жіберді. Содан кейін Парижде Лазар Левиден сабақ алды. Ол өзінің айрықша есімін қалыптастырғаннан кейін, әсіресе Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін, соғыс кезінде және соғыстан кейін АҚШ және Австралияда көптеген сүйікті концерттер беріп, шетелде кеңінен гастрольдеді. 1939 жылы Нью-Йорк әлемдік көрмесінде Артур Блисстің B-flat тоналындағы фортепиано концертінің тұңғыш орындауын жасады, сол кезде оның оң қолы паралич болды. Ол ешқашан жазба жасаған да, концерт берген де емес, бірақ тағы 32 жыл өмір сүрді. Оның Моцарт, Шуман және Брамс шығармаларының жазбалары да жоғары бағаланады; оның Дебюсси, Бах және Шуберт жазбалары да құрметпен еске алынады. 1946 жылы Британ империясы орденінің командирі (CBE) атағымен марапатталды. 1988 жылы Лондонда 85 жасында дүние салды. Брайан Кримптің «Соло: Соломонның өмірбаяны» атты өмірбаяны 1994 жылы APR баспасынан, ал 2008 жылы Трэвис және Эмери баспасынан қайта басылды. Соломонның алғашқы жазбалары 1929 жылы ағылшын Columbia лейблі үшін жасалды. Кейін HMV үшін жазды. Оның көптеген жазбалары компакт-дискіде EMI/Warner арқылы немесе Testament лейбліне лицензия бойынша шықты. AllMusic сайтындағы Брюс Эдер 1956 жылғы инсульт алғанға дейін Соломонның бірнеше туындыларын стерео форматында жаздырғанын, бірақ стерео немесе моно форматта болсын, оның жазбаларының барлығын тыңдауға тұрарлық екенін жазды. Ол Соломонның ойнауының айқындығы, дыбыстық әдемілігі және қиялы жазу техникасының кемшіліктерін басып өтеді деді. Ол Бетховеннің «Ай сәулесі» сонатасын Соломонның поэтикалық лирикасымен және табиғи, күшсіз құштарлығымен орындауының ерекше екенін қосты.