Кіріспе

Голландиялық әскери офицер

Йоаннес Бенедикт ван Хейтс (3 ақпан 1851 – 11 шілде 1924) – голландиялық әскери офицер, ол 1904 жылы Голландиялық Шығыс Үндістанның генерал-губернаторы болып тағайындалды, бұл оның ұзақ Аче соғысын аяқтауынан кейін көп жылдар өткен соң болды.

Ерте өмір және білім

Жоанн Бенедикт ван Хьюц 1851 жылдың 3 ақпанында Нидерландының Коеворден қаласында дүниеге келген. Ол Жоанн Франсис ван Хьюц пен Мария Люсилла Кокеннің екінші ұлы болған. Оның әкесі де, әкесінің әкесі де артиллерия офицерлері болған. Ван Хьюц қиын мінезді және сөйлеуге жақын оқушы еді, ол Бредада оқыды. Оның отбасы оны Бредадағы Корольдік әскери академияға жіберуге шамасы келмеді, сондықтан ол 1867 жылдан 1872 жылға дейін Кампендегі нұсқаулық батальонына барып оқыды. Ислам ғалымы Кристиан Снук Хургронджемен бірге ван Хьюц Ачех аристократиясы мен діни уламалар арасындағы шиеленісті пайдаланып, ачехтықтардың қарсылығын әлсіретуге жетістікке жетті. Ол сондай-ақ ачех билеуші топтарының қолдауын алды және көтерілісшілерді олардың ауылдық бекіністерінен оқшаулады. Ачех ақсақалының кеңесі бойынша ол Голландияның Шығыс Индия армиясының тактикасын өзгертіп, шағын, жылдам әрекет ететін күштерді енгізді, олар ачехтық партизандық тактикасына қарсы тиімді болды. Ван Хьюц полковник Готфрид Коенрад Эрнст ван Даленге қалған қарсылықты жою міндетін тапсырды. Ван Дален бірнеше ауылды қиратты, кем дегенде 2900 ачехты өлтірді, олардың ішінде 1150 әйел мен бала болды. Голландтықтардың жоғалғандары 26 адамды құрады, ал ван Дален шенді жоғарылатты. 1903 жылға қарай ван Хьюцтің тактикасы Сұлтан Мұхаммед Дауд, Туанку Раджа Кеумала, Туанку Махмуд және Тэуку Панглима Полем Муда Перкаса сияқты бірнеше зайырлы ачех қарсылық көшбасшыларын отарлық билікке бағынуға көндірді. Қарсылықтың зайырлы элементтерін жеңгеннен кейін, 1903 жылы Ачех голландтықтар тарапынан ресми түрде бейбіттендірілді деп жарияланды. Алайда, уламалардың қарсылығы 1913 жылға дейін жалғасты. Ван Хьюцтің адъютанты – болашақ голланд премьер-министрі Хендрикус Колин болды. Нидерландыда ван Хьюц батыр ретінде есептелді, оған "Ачехті бейбіттендіруші" деген лақап берілді және 1904 жылы генерал-губернатор лауазымына тағайындалды. Оның күш-жігері голланд қоғамы мен үкіметінде империализмді қолдауды күшейтті және империализмге қарсы күштердің беделін әлсіретті.

Еуропаға оралу

Ван Хёц 1909 жылы Амстердамға көшіп келді. 1919 жылы әйелі қайтыс болған соң, ол Буссумға көшіп өтті. 1922 жылдан бастап Швейцарияның Монтрё және Италияның Мерано қалаларында тұрды. 1924 жылдың 11 шілдесінде 73 жасында Монтрёде қайтыс болды. 1929 жылдың 9 маусымында Амстердамда қайта жерленді.

Ескерткіш

1920-1930 жылдары Ван Хьюцқа арналған ескерткіштер Нидерланды мен Голландиялық Шығыс Үндістанның ірі қалаларында, оның ішінде Амстердам, Банда Ачех және Батавияда (кейін Джакарта) орнатылды. 1935 жылғы 15 маусымда Оңтүстік Амстердамдағы (Амстердам Зюйд) Ван Хьюц ескерткіші Вильгельмина патшайымының қатысуымен ашылды. Ескерткіш 1965 жылдан 2004 жылға дейінгі әртүрлі наразылықтар кезінде бірнеше рет зардап шекті және бұзылды. Амстердам муниципалитеті 2004 жылы оның атауын және мақсатын өзгертті. Ескерткіш қазір Голландиялық Шығыс Үндістан – Нидерланд ескерткіші (Monument Indië Nederland) деп белгілі, және ван Хьюцқа қатысты барлық сілтемелер алынып тасталды. Жакартадағы ескерткіш архитектор Вильгельм Маринус Дудок және мүсінші Хендрик ван ден Эйнде тарапынан жобаланды және 1932 жылы ашылды. 1935 жылы голланд фашистік НСБ партиясының басшысы Антон Муссерт Джакартаға сапар шегіп, Ван Хьюц құрметіне гүл шоғын қойды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін ескерткіш тәуелсіздік талаптарымен жазылған жарнамалармен жабылды және 1953 жылы бұзылды. Оның туған жері Коэвордендегі басты қалалық саябақ пен басты көше әлі де Ван Хьюц паркі және Ван Хьюцсингл деп аталады.

Ван-Хутц полкі

1949 жылы голландиялықтардың тәуелсіз Индонезиядан кетуінен кейін Голландия армиясының ван Хьюц полкі, бұрынғы Голланд Ост-Индиясының отарлық армиясы болған КНИЛ-дің дәстүрлерін сақтау мақсатымен құрылды, ол Аче соғысын жүргізген.