Кіріспе
1998 жылғы Джеймс Алан Гарднердің романы "Жауапкершілік сағаты" – 1998 жылы жарық көрген канадалық жазушы Джеймс Алан Гарднердің ғылыми фантастикалық романы. Роман Гарднердің "Халықтар лигасының" болашақ ғаламында өрбиді және Тобер Ковтың шағын, оқшауланған ауылында оқиғасы қозғалады. Апокалипсистен кейінгі Жерде орналасқан Тобер Ков XVII ғасырғы балықшылар ауылына ұқсайды, бірақ бір ерекшелігі бар: жыл сайын 21 жасқа дейінгі барлық адам жынысын ауыстырады. Жиырма бір жасқа келгенде ауыл тұрғындары өмір бойына еркек, әйел немесе екеуі де әрмафродит (нейтр) болуға "бел буады". "Жауапкершілік сағаты" басты кейіпкердің бел буу сағатына дейінгі күнді суреттейді. Тобер Ков қоғамы гендерге негізделген. Құрылымы жағынан дуалистік – матриарх және патриарх бар, екеуі де қоғамда тең, бірақ әртүрлі билікке ие. Патриарх қалалық кеңестің және әскери күштердің басшысы, сондай-ақ қаланың полиция қызметін де басқарады. Матриарх қаланың денсаулық сақтау жүйесін басқарады, бұл қазіргі медицина жоқ қоғамда өте маңызды рөл. Ауылдағы жұмыстар көбінесе гендерлік белгіге байланысты: ерлер – жауынгерлер, балықшылар, ағаш шеберлері, т.б., ал әйелдер – тігіншілер, қолөнершілер, тамақ дайындаушылар, т.б. Сондықтан Тобер Ковта жынысты таңдау – өмірді таңдаумен бірдей. Кітап бойына басты кейіпкер сырттан келген адамдардың қоятын бірқатар сұрақтарға, оған ақымақтық көрінетін сұрақтарға жауап береді. "Қай жыныс жақсы?" деген сұраққа басты кейіпкер әр адам үшін жауаптың әртүрлі екенін түсіндіреді. Әрине, егер еркек болу жақсы болса, немесе керісінше, Тобер Ков халқы бір жақты болар еді. Олай болмағандықтан, екі жыныстың да артықшылықтары мен кемшіліктері тең деп айтуға болады. Әрине, Тобер Ковтан келген адаммен қарым-қатынас жасау әрқашан жақсырақ болды, себебі олар екі жыныстың да не қалайтынын біледі. Тобер Ковтың діні де гендерге байланысты. Тұрғындар құдайлар өз қаласының халқына жынысын таңдау құрметін сыйлағандығына және жыл сайын құдайлар балаларын жинап, жыныстарын өзгертетіндігіне сенеді. Жыл сайын қалаға түсетін "құдайлар" стильдік ұшақтар екені тұрғындарды алаңдатпайды. Олар құдайлар өздерінің құралдары ретінде көптеген құралдарды қолданады деп сендіреді. Тобер Ков апокалипсистен кейінгі Жерде орналасқан. Жер апокалипсистен кейінгі планета, себебі "Халықтар лигасы" адамзатқа басқа сезімтал тіршілік иелерін өлтірмеуге уәде бергеніне жауап ретінде технологиялық прогресс ұсынғанда, Жер халқының көп бөлігі оны қабылдап, планетаны тастап кетті. Лиганың ұсынысын қабылдамаған немесе қабылдай алмағандар қалды. Жер халқы кеткен кезде планета хаосқа ұшырады. Кітап оқиғасы осы үлкен көштен кейін 400 жыл өткен соң орын алады, ал кейбір технологиялар әлі де бар, бірақ көпшілігі қираған. Тобер Ков – галактикадағы бірегей, шағын, ауылдық және технологиялық жағынан дамылмаған қала. Жерді супер озық технологиямен Шабыт Иелері басқарады. Бұзылмайтын қарулармен қаруланған және галактиканың ең соңғы құрылғыларына қол жеткізген Шабыт Иелері Жерде толық бақылауды ұстап тұрады. Олар Жерде заң мен тәртіпті сақтау үшін Лигамен тапсырылған және ірі қақтығыстардың алдын алумен қанағаттанады. Олар көбінесе жергілікті істерге араласпайды және, Тобер Ков тұрғындарының білуінше, ешбір Шабыт Иесі Тобер Ковқа келген емес. Романның сюжеті көбінесе жынысты ауыстыру рәсімін бақылау үшін Ғылым Шабыт Иесінің Тобер Ковқа келуімен байланысты.
Commitment Hour is a science fiction novel by Canadian writer James Alan Gardner, published in 1998. The novel is set in Gardner's "League of Peoples's" futuristic universe, and plays out in the small, isolated village of Tober Cove. Set on post apocalyptic Earth, Tober Cove most resembles a rural, seventeenth century fishing village, with one exception: every year, everyone below the age of 21 changes gender. At the age of twenty one, the people of the village must "commit" to being male, female or both in the form of a Hermaphrodite (a 'Neut'), forever. Commitment Hour follows the day leading up to the main character's hour of commitment. Tober Cove's society revolves around gender. Dualistic in structure, there is a matriarch and a patriarch, both of whom command equal but different power within the community. The patriarch is the head of the city council and the military, which also serves as the town's police force. The matriarch runs the town's health services, a vital role in a society without modern medicine. Tasks within the community are largely gender determined: men are warriors, fishermen, carpenters etc. and women are seamstresses, craft makers, food preparers etc. Thus, in Tober Cove, choosing a gender is akin to choosing a life. Throughout the book, the main character addresses some of the more obvious questions, and to him more silly questions people from outside the Cove ask. When asked 'which sex is better,' the main character explains that the answer varies from person to person. Of course, if being male was better, or vice versa, the population of Tober Cove would be overwhelmingly one sided. Since it wasn't, you could say that both sexes had equal advantages and disadvantages. Of course, making love to someone from Tober Cove was always better, since they knew what felt good for both sexes. Tober Cove's religion also revolves around gender. The residents believe that the gods granted the people of their town the special privilege of choosing their sex, and that every year the gods come to collect their children and change their genders. The fact that the "gods" that descended into the town's harbor every year are stylized planes doesn't bother the residents. They simply believed that the gods used many devices as their instruments. Tober Cove exists in a post apocalyptic Earth. Earth is post apocalyptic in the sense that, when the "League of Peoples" offered humanity technological advance in exchange for the promise never to kill other sentient creatures, most of the population of Earth accepted and left the planet. Those who remained were those who wouldn't, or couldn't accept the League's offer. As Earth's population departed, the planet descended into chaos. The book takes place about 400 years after this great exodus, and while some technology still exists, most has fallen in ruin. Tober Cove is a small, rural, technologically undeveloped town that is unique in the galaxy. Spark Lords rule Earth with super advanced technology. Clad in indestructible armor, with access to the galaxy's latest gadgetry, Spark Lords maintain absolute control over Earth. Charged by the League with maintaining law and order on Earth, they content themselves with preventing major conflicts. They generally stay out of local affairs, and, to the knowledge of Cove residents, no Spark Lord has ever visited Tober Cove. Much of the plot of the novel is driven by the arrival in Tober Cove of the Science Spark Lord to observe the gender changing ceremony.
Қабылдау
Тор.com сайтында Джо Уолтон романның ең жақсы тұсы – Фуллиннің дауысы екенін айтты, оны ол «сенімді, жақын тұрған бірінші тұлға» деп сипаттады; сондай-ақ, ең қызықтысы – Фуллиннің «құдайлар, сиқыр, ырым-жырымдар мен тыйымдарға толы, технологиясы аз дамыған фантастикалық әлемде өмір сүріп жатқанына сенуі екенін» айтты, бірақ оқырманға оқиға барысында бұл посттехнологиялық, тіпті пост-сингулярлық қоғам екені анық көрінеді, – деп атап өтті және Тобер Ков мәдениеті «өте күрделі» және «өте канадалық» екенін баса көрсетті. SF Site сайтының Донна МакМахон оны «керемет, көңілді, қызықты және жақсы жазылған» деп санады, бірақ «өте қатаң гендерлік рөлдері бар қоғамда, әр адамға толық еркіндік берілсе де, жыныстар арақатынасы 50/50 болуы мүмкін емес» және Гарднер «балықшылар ауылында ешқашан тұрмағандықтан, балық ішегінің иісімен тұрған ауылдық шаруашылықтың сезімін бере алмады» деп сынға алды. Керісінше, Quill and Quire журналында Кроуфорд Килиан оны Урсула К. Легуиннің «Қараңғылықтың сол қолы» кітабымен салыстырып, Фуллинді «1990-жылдардағы қала маңындағы Американы еске түсіретін қарапайым тілмен сөйлейтін стереотиптік кейіпкер» деп бағалады, ал Тобер Ков қоғамын «қарапайым және сенімсіз» деп санады; Publishers Weekly де Гарднердің «Ле Гуиннің антропологиялық фантастикасының нәзіктігінен мүлдем құралатынын» айтып, оны «ақылға сыймас» және «керемет емес» деп сипаттады.