Кіріспе

Гистероскопия – эндоскопия көмегімен жатыр қуысын қарап тексеру. Бұл жатыр ішіндегі ауруларды анықтауға және хирургиялық емдеу жасауға мүмкіндік береді (оперативтік гистероскопия).

Гистероскоп

Гистероскоп – оптикалық және жарық арналары немесе талшықтары бар эндоскоп. Ол жатыр қуысын кеңейту үшін ағын және шығу арнасын қамтамасыз ететін қабықшаға енгізіледі. Сонымен қатар, қайшы, қысқыш немесе биопсиялық аспаптарды енгізуге арналған операциялық арна да болуы мүмкін. Контактілік гистероскоп – кеңейту ортасын пайдаланбайтын гистероскоп.

Процедура

Гистероскопия ауруханаларда, хирургиялық орталықтарда және дәрігерлердің кабинеттерінде жасалады. Ең жақсысы эндометрий салыстырмалы түрде жұқа болған кезде, яғни етеккірден кейін жасау. Диагностикалық және қарапайым операциялық гистероскопияны тиісті пациенттерге кеңседе немесе клиникада жүргізуге болады. Жергілікті анестезия қолданылуы мүмкін. Аналгетиктер әрқашан қажет емес. Жатыр мойнының жоғарғы бөлігіне лидокаин инъекциясы арқылы парацервикалды блокада жасауға болады. Гистероскопиялық араласу жалпы анестезиямен (эндотрахеальді немесе ларингеальді маска) немесе бақыланатын анестезиямен (MAC) де жүзеге асырылуы мүмкін. Профилактикалық антибиотиктер қажет емес. Пациент процедура кезінде литотомиялық позицияда болады.

Жатыр мойнының кеңейуі

Қазіргі гистероскоптың диаметрі көбінесе жатыр мойнынан тікелей өтуге ыңғайлы болу үшін жеткілікті кішкентай. Бірақ әйелдердің бір бөлігіне енгізу алдында жатыр мойнының кеңейтілуі қажет болуы мүмкін. Жатыр мойнының кеңейтілуі диаметрі біртіндеп ұлғаятын дилататорлар тізбегі арқылы уақытша созу арқылы жасалуы мүмкін. Мизопростол жатыр мойнының кеңейтілуі үшін гистероскопия алдында қолданылғанда, тек етеккір кезеңіндегі әйелдерде процедураны оңайлатуға және қиындықтарсыз жасауға көмектеседі.

Орнату және тексеру

Гистероскоп пен қабығы вагинальды жолмен жатыр қуысына енгізіледі, қуыс газбен толтырылады және қарап тексеру жүргізіледі.

Инфуляциялық орта

Аналық қуыс – потенциалды қуыс, оны тексеру үшін кеңейту қажет. Осылайша, гистероскопия кезінде қуысты кеңейту үшін сұйықтық немесе CO2 газы енгізіледі. Таңдау процедураға, пациенттің жағдайына және дәрігердің қалауына байланысты. Сұйықтықтар диагностикалық және операциялық процедуралардың екеуі үшін де қолданылуы мүмкін. Дегенмен, CO2 газы процедура кезінде қан мен эндометрий қалдықтарын жоюға мүмкіндік бермейді, бұл бейнелеуді қиындатуы мүмкін. Газдық эмболия да асқыну ретінде туындауы мүмкін. Процедураның сәттілігі хирургтің көз алдындағы жоғары сапалы бейнеге толыққанды байланысты болғандықтан, CO2 газы кеңінен қолданылмайды. Электролиттік ерітінділерге физиологиялық сарысу және лактатты Рингер ерітіндісі жатады. Қазіргі ұсыныс – диагностикалық жағдайларда және механикалық, лазерлік немесе биполярлық энергия қолданылатын операциялық жағдайларда электролиттік сұйықтықтарды пайдалану. Олар электр тогын өткізетіндіктен, оларды монополярлық электрохирургиялық құралдармен қолдануға болмайды. Электролиттік емес сұйықтықтар электр өткізгіштігіне байланысты проблемаларды жояды, бірақ гипонатриемия қаупін арттырады. Бұл ерітінділерге глюкоза, глицин, декстран (Гискон), маннит, сорбит және маннит/сорбитол қоспасы (Пурисол) жатады. Су бұрын жиі қолданылатын, алайда 1990 жылға дейін сумен улану және гемолиз проблемалары оны қолдануды тоқтатты. Бұл әрбір кеңейту сұйықтығының өзіне тән физиологиялық өзгерістері бар, оларды таңдағанда ескеру қажет. Глюкозаға төзбеушілікпен ауыратын пациенттерге глюкозаға қарсы көрсетім қойылады. Сорбитол бауырда фруктозаға айналады және пациентте фруктозаның нашар сіңуі болса, оны қолдануға болмайды. Жоғары тұтқырлықтағы декстран да физиологиялық және механикалық асқынуларға әкелуі мүмкін. Ол құралдарда кристалданып, клапандар мен каналдарды бітеуі мүмкін. Қан ұю бұзылыстары және ересектердің тыныс жеткіліксіздігі синдромы (ARDS) туралы хабарламалар бар. Глицин аммиакқа айналады және қан-ми тосқаулын өтіп, алағайлау, құсу және комаға себеп болуы мүмкін. Монополярлық электрохирургиялық құралдарды қолданғанда глицин немесе сорбитолдың орнына 5% маннит қолдану керек. 5% маннит диуретик әсер етеді және гипотония мен қан айналымының тоқтауына да әкелуі мүмкін. Фруктозаның нашар сіңуі бар пациенттерде маннит/сорбитол қоспасынан (Пурисол) аулақ болу керек. Сұйықтықтарды қуысты кеңейту үшін қолданғанда, оның қолданылуын (кіру және шығу) мұқият бақылап отыру қажет, пациентте сұйықтық артық жүктелуіне және улануға жол бермеу үшін.

Интервенциялық рәсімдер

Егер аномалиялар табылса, хирургиялық операцияны жүргізу үшін арнайы құралдар жатыр қуысына кіруіне мүмкіндік беретін арнасы бар операциялық гистероскоп қолданылады. Көбінесе эндометрийді абляциялау, субмукоздық фиброидтарды резекциялау және эндометрий полиптемиясы сияқты процедуралар жасалады. Гистероскопия жатырдың ішкі бетіне Nd:YAG лазермен емдеу үшін де қолданылған. Тіндерді алып тастау әдістеріне қазіргі кезде электр коагуляциясы арқылы биполярлық тізбек резекциясы және морцелляция кіреді.

Асқынулар

Гистероскоптың өзі немесе оның операциялық құралдарының бірі жатыр қабырғасын тесіп өткенде жатыр перфорациясы болуы мүмкін. Бұл қан кетуге және басқа органдардың зақымдануына алып келуі мүмкін. Егер перфорация кезінде ішек сияқты басқа органдар зақымданса, нәтижесінде пайда болатын перитонит өлімге әкелуі мүмкін. Сонымен қатар, жатыр мойнының жарылуы, жатыр ішіндегі инфекция (әсіресе ұзақ процедураларда), электр және лазерлік жарақаттар, сондай-ақ кеңейту ортасынан туындайтын асқынулар кездесуі мүмкін. Көлемдік ортаны (инсуфляция) қолдану, эмболияға немесе электролиттік тепе-теңдіктің бұзылуынан сұйықтық артығына байланысты қауыр және тіпті өлімге әкелуі мүмкін. Диагностикалық және операциялық гистероскопияның жалпы асқыну көрсеткіші 2% құрайды, ал ескі әдістерді қолданғанда ауыр асқынулар жағдайлардың 1% - ден аз бөлігінде кездеседі.

Қатты ауырсыну

Англия парламентінің мүшесі Лин Браун (Вест Хэм, Лейборист партиясы), анестезиясыз, шыдамсыз ауырсыну тудыратын амбулаторлық гистероскопия жасауға мәжбүр болған сайлау округінің тұрғындары атынан Ұлыбритания Парламентінде екі рет сөз сөйледі. Лин Браун Англия бойынша әйелдерді амбулаторлық гистероскопияны аяқтау үшін медбикелер күштеп ұстап тұрған көптеген жағдайларды келтіреді, соның салдарынан қауіпсіз бақылаудағы седация немесе жалпы анестезияның қымбаттығынан қашуға тырысады. 2018 жылдың жазында NHS пациенттеріне ауыр амбулаторлық гистероскопия кезіндегі ауырсынудың қауіптері туралы толыққанды ақпарат беру және жергілікті анестезия, седация, эпидуральды немесе жалпы анестезияны алдын ала таңдау мүмкіндігін беру үшін петиция басталды. "Жеткіліксіз ауырсынуды басумен барбариялық NHS гистероскопиясын тоқтату". Ол Денсаулық сақтау министрінен мыналарды қамтамасыз етуді сұрайды:

Барлық NHS гистероскопистері ауырсыну медицинасы бойынша жоғары деңгейде оқытылған болуы керек. Барлық гистероскопия пациенттеріне процедурадан бұрын толық жазбаша ақпарат берілуі керек, онда қауіп-қатерлер мен пайдалары тізімделген, сондай-ақ жергілікті анестезияның ауырсынуды күшейтуі мүмкін екендігі және жатыр мойнының кеңеюі, жатырдың кеңеюі және биопсия кезіндегі қатты ауырсынуға тиімсіз болуы мүмкін екендігі түсіндірілуі керек. Барлық гистероскопиялық қызметтер жеткілікті қаржыландырылуы керек, сонда пациенттер процедурадан бұрын анестезиясыз/жергілікті анестезиямен/қауіпсіз бақылаумен седациямен/эпидуральды/жалпы анестезиямен емделуді таңдауға мүмкіндік алады. Амбулаторлық жағдайда гистероскопияны жоғары көрсеткішпен, анестезиологсыз жүзеге асыратын NHS трасттарына қаржылық ынталандыру беретін "Үздік тәжірибе тарифі" жойылуы керек.