Слобожанщина – тарихи аймақ, Украина мен Ресейде орналасқан. 17-18 ғасырларда қалыптасқан, салықтан босатылған шаруалар мекендеген «свобода» аталымынан шыққан.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Украина мен Ресейдің тарихи аймағы
Historical region in Ukraine and Russia
Слобідська Україна (Слобідська Україна; Слободская Украина), жергілікті жерде Слобожанщина (Слобожанщина, ; Слобожанщина, ) деп белгілі, Украинаның солтүстік-шығысы мен Ресейдің оңтүстік-батысында орналасқан тарихи аймақ. Ол 17 және 18 ғасырларда Ресей патшалығының оңтүстік-батыс шекарасында дамып, гүлденді. 1765 жылы Слобода Украина генерал-губернаторлығына айналдырылды.
Sloboda Ukraine (Слобідська Україна; Слободская Украина), also known locally as Slobozhanshchyna (Слобожанщина, ; Слобожанщина, ), is a historical region in northeastern Ukraine and southwestern Russia. It developed and flourished in the 17th and 18th centuries on the southwestern frontier of the Tsardom of Russia. In 1765, it was converted into the Sloboda Ukraine Governorate.
Этимология
Оның атауы салық міндеттемелерінен босатылған отарлаушы елді мекенді білдіретін "sloboda" терминінен және "Украина" сөзінің бастапқы мағынасындағы "шекаралық аймақ" дегеннен шыққан. Орыс, украин және батыс тарихшылары, мысалы, Орест Субтельний, Пол Магочи, Омелян Прицак, Михайло Грушевский, Иван Огиенко, Петро Толочко және басқалар Украина сөзінің этимологиясын осылай қарастырады. Бұл пікірді "Украина энциклопедиясы" мен "Украина этимологиялық сөздігі" де қолдайды.
Its name derives from the term sloboda for a colonial settlement free of tax obligations, and the word ukraine in its original sense of 'borderland'. The etymology of the word Ukraine is seen this way among Russian, Ukrainian, and Western historians such as Orest Subtelny, Paul Magocsi, Omeljan Pritsak, Mykhailo Hrushevskyi, Ivan Ohiyenko, Petro Tolochko, and others. It is supported by the Encyclopedia of Ukraine and the Ukrainian Etymological Dictionary.
Географиялық аумағы
Тарихи Слобода Украинасының аумағы қазіргі Украинаның Харьков облысының (толығымен), Сумы, Донецк және Луганск облыстарының бір бөлігімен, сондай-ақ Ресейдің Белгород, Курск және Воронеж облыстарының бір бөлігімен сәйкес келеді.
The territory of historic Sloboda Ukraine corresponds to the part of the present day Ukrainian oblast (province) of Kharkiv (in its entirety), and parts of the Sumy, Donetsk, and Luhansk Oblasts, as well as parts of the Belgorod, Kursk, and Voronezh Oblasts of Russia.
Тарих
Ресей бұл аумақты 16 ғасырда Мәскеу-Литва соғыстары кезінде Ұлы Литва Герцогтігіне қарсы жасаған жорықтарының нәтижесінде бақылауға алды. 16-17 ғасырлардағы орыс және украин деректеріне сәйкес, аймақ бастапқыда Ресей мемлекетінің құрамында болған, және оның қорғаныс мақсатында қоныстандырылуына ықпал еткен. Ол алғаш рет 16 ғасырдың бірінші жартысында орыстармен қоныстандырылды және татар шабуылдарына қарсы қорғаныс желісінің бір бөлігіне айналды. 1620-1630 жылдардағы отарлаудың екінші толқыны украиндық казак полктерінен құралды, оларға татарлардан аумақты қорғауға көмектесу үшін осы жерге қоныстануға рұқсат берілді. Слобода Украинаға келген казактар Ресей патшаларының және олардың әскери канцеляриясының билігінде болды және Ресей әскери қызметіне тіркелді. Ресей Валуйки, Короча, Воронеж және Козлов қалаларына көптеген украиндық босқындарды қоныстандырды. Қырым татарлары мен Ноғай татарлары дәстүрлі түрде Ресей шекарасындағы, Севериядан оңтүстікке қарай орналасқан, сирек қоныстанған Дала аймағын пайдаланып, Муравский жолы мен Изюм жолы бойындағы Ресей аумақтарына жыл сайынғы шабуылдар жасады. 1591 жылы татар шабуылы Мәскеу аймағына жетіп, Ресей үкіметін жаңа бекіністер салуға мәжбүр етті, оның ішінде 1593 жылы Белгород пен Оскол, 1592 жылы Елец, 1595 жылы Кроми, 1597 жылы Курск және 1600 жылы Царев Борисов пен Валуйки. Царев Борисов, I Борис патшаның құрметіне аталған, Слобода Украинадағы ең көне елді мекен болды. Осы шабуылдар кезінде Рязань және Ока өзенінің бойындағы аймақтар ең көп зардап шекті. Ресейдің қазіргі Слобода Украина және Орта Волга аймағына қарай кеңеюімен қақтығыс күшейді. 1580-1640 жылдар аралығында Слобода Украинада Белгород қорғаныс желісі салынды, ол бірнеше бекіністер, орлар мен қамалдарды қамтыды, бұл аймаққа қауіпсіздік қамтамасыз етті. Бірнеше ресей-қырым соғыстарынан кейін орыс монархтары татар шабуылдарына қарсы шекара күзетшілері ретінде қызмет еткен казактардың аймақты қоныстандыруын ынталандыра бастады. Казақтардан басқа, қоныс аударушылардың арасында 1667 жылы Андрусово шартымен бөлінген оң және сол жақ Украинаның шаруалары мен қала тұрғындары болды. Sloboda Украина атауы "свобода", яғни "бостандық" деген мағына беретін славян сөзінен шыққан, сонымен қатар осы типтегі елді мекеннің атауы. Патша Sloboda-дағы қоныс аударушыларды белгілі бір мерзімге салық төлеу міндетінен босатты, бұл иммигранттар үшін өте тартымды болды. 18 ғасырдың соңына қарай Слобода Украинада 523 Sloboda елді мекенін қоныс аударушылар мекендеді. 1650 жылдан 1765 жылға дейін Слобода Украина деп аталатын аумақ, оңтүстіктегі Запорожье әскері және шығыстағы Дон әскері сияқты, казак әскери салтына сәйкес ұйымдастырылды. Көшірілген казактар Слобода казактары деп аталды. Слобода казактарының бес полк ауданы (полк) болды, олар олардың тұрақты орналасқан қалаларының атымен аталды және сотник аудандарына (сотни) бөлінді. Аймақтық орталықтарға Острогожск, Харьков, Охтирка, Сумы және Изыум кірді, ал Слобода Украинаның казак астанасы 1743 жылға дейін Сумыда орналасқан. 1753 жылдан 1764 жылға дейін оңтүстікте Славян Сербиясының императорлық аумағы болды. Екатерина II билігі 1765 жылғы 28 шілдедегі жарлығымен Слобожанщина полктерін таратып, казактардың жеңілдіктерін жойды. Санкт-Петербург полк басқармасын ресейлік гусар полктерімен алмастырды. Украина КСР аймақтың бір бөлігін бірнеше рет қайта ұйымдастырып, 1932 жылы қазіргі Харьков облысының шекарасын белгіледі. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде 1941 жылдан 1943 жылға дейін аймақты нацистік Германия басып алды. Ресейдің Украинаны басып алуы кезінде аймақта бірнеше шайқастар болды, оның ішінде Харьков, Тростянец, Сумы, Охтырка, Лебедин, Изыум және Бахмут қалаларындағы шайқастар.
Russia gained control over the territory as a result of conquests against the Grand Duchy of Lithuania during the Muscovite–Lithuanian Wars in the 16th century. According to Russian and Ukrainian sources of the 16th–17th centuries, the region was initially part of the Russian state, which encouraged the settlement of this territory for defensive purposes. It was first colonized by the Russians in the first half of the 16th century and became part of a defense line used against Tatar raids. A second wave of colonization occurred in the 1620s to 1630s, largely in the form of Ukrainian Cossack regiments, who were allowed to settle there to help protect the territory against the Tatars. The Cossacks who arrived in Sloboda Ukraine were under the sovereignty of Russian tsars and their military chancellery, and were registered in Russian military service. Russia also resettled many of the Ukrainian refugees at Valuyki, Korocha, Voronezh, and as far as Kozlov. Crimean Tatars and Nogai Tatars traditionally utilized the sparsely inhabited area of the Wild Fields on the border of Russia, immediately south of Severia, to launch annual raids into Russian territories along the Muravsky Trail and Izyum Trail. In 1591, a Tatar raid reached the Moscow region, compelling the Russian government to construct new forts, including Belgorod and Oskol in 1593, Yelets in 1592, Kromy in 1595, Kursk in 1597, and Tsarev Borisov and Valuyki in 1600. Tsarev Borisov, named after Tsar Boris I, was the oldest settlement in Sloboda Ukraine. During those raids, regions near Ryazan and along the Oka River suffered the most. The conflict intensified with Russian territorial expansion south and east into the lands of modern Sloboda Ukraine and the mid Volga River. Sometime between the 1580s and 1640s, the Belgorod Defense Line was constructed in Sloboda Ukraine, featuring several fortifications, moats, and forts, providing security to the region. After several Russo Crimean Wars, Russian monarchs began to encourage the settlement of the area by Cossacks, who served as a sort of frontier guard force against Tatar raids. Apart from the Cossacks, the settlers included peasants and townspeople from right bank and left bank Ukraine, divided by the Treaty of Andrusovo in 1667. The name Sloboda Ukraine derives from the word sloboda, a Slavic term meaning "freedom" (or "liberty"), and also the name of a type of settlement. The tsar would free the settlers of a sloboda from the obligation of paying taxes and fees for a certain period, which proved very enticing for immigrants. By the end of the 18th century, settlers occupied 523 Slobodan settlements in Sloboda Ukraine. From 1650 to 1765, the territory referred to as Sloboda Ukraine became increasingly organized according to Cossack military custom, similar to that of the Zaporozhian Host (to the south) and Don Host (to the east). The relocated Cossacks became known as Sloboda Cossacks. There were five regimental districts (polky) of Sloboda Cossacks, named after the towns of their sustained deployment and subdivided into company districts (sotni). Regional centers included Ostrogozhsk, Kharkiv, Okhtyrka, Sumy, and Izyum, while the Sloboda Ukraine Cossack capital was located in Sumy until 1743. From 1753 to 1764, the imperial territory of Slavo Serbia existed to the south. The administration of Catherine the Great disbanded the regiments of Slobozhanshchina and abolished Cossack privileges by the decree of July 28, 1765. Saint Petersburg replaced the regimental administrations with Russian hussar regiments, The Ukrainian SSR reorganized its part of the region several times before establishing the borders of present day Kharkiv Oblast in 1932. During World War II, the region was occupied by Nazi Germany from 1941 to 1943. During the Russian invasion of Ukraine, several battles were fought in the region, including battles fought in Kharkiv, Trostianets, Sumy, Okhtyrka, Lebedyn, Izium, and Bakhmut.