Кіріспе

Канадалық антрополог Эдмунд Уэйд Дэвис (14 желтоқсан 1953 жылы туған) – канадалық мәдени антрополог, этноботаник, жазушы және фотограф. Дэвис 1985 жылы Хаитидегі зомбилер туралы жазылған, ең көп сатылған "Жылан мен жаңбыр" кітабы арқылы танымал болды. Қазіргі таңда Британдық Колумбия университетінде антропология профессоры және тәуекелге ұшыраған мәдениеттер мен экожүйелер саласындағы BC жетекші оқу орталығының профессоры қызметін атқарады.

Балалық шағы, отбасы, білім

Дэвис Канаданың Британ Колумбиясы провинциясының Батыс Ванкувер қаласында туған. Ол антропология және биология салаларындағы бакалавр дәрежелеріне ие және Гарвард университетінен этноботаника ғылымдарының докторы ғылымын қорғады.

Мансап

Дэвис – этнограф, жазушы, фотограф және кинооператор. Ол лицензияланған өзен саяхаттарын ұйымдастырушы, сонымен қатар ұлттық саябақ күзетшісі және орман шаруашылығы инженері болып жұмыс істеген.

Антропология және этноботаника

Ол негізінен Гарвард ботаникалық мұражайы арқылы Амазонка мен Анд тауларында өсімдіктерді зерттеуші ретінде үш жыл өткізді, Латын Америкасының сегіз еліндегі он бес түпкілікті топтардың арасында өмір сүріп, шамамен 6000 ботаникалық жинақ жасады. Дэвис National Geographic, Newsweek, Premiere, Outside, Omni, Harpers, Fortune, Men's Journal, Condé Nast Traveler, Natural History, Scientific American, National Geographic Traveler, The New York Times, Wall Street Journal, Washington Post, The Globe and Mail, Rolling Stone және көптеген басқа да халықаралық басылымдар үшін жазған. Дэвис Халықаралық табиғатты сақтау фотографтары лигасының мүшесі. Дэвис 2000 жылдан 2013 жылға дейін Ұлттық географиялық қоғамның экспедициялық зерттеушісі болды. Дэвистің 2012 жылы жарық көрген "Into the Silence: The Great War, Mallory and the Conquest of Everest" кітабы Бейли Гиффорд жүлдесін (бұрынғы Самюэл Джонсон жүлдесі) жеңіп алды. Оның шығармасы 1922, 1923 және 1924 жылдарғы үш Эверест экспедициясын, Ұлы соғыстың көлеңкесінде, Джордж Маллори тұлғасы арқылы байланыстырады, «шашыраңқы, әдемі Адонис және Блумсберидің сүйіктісі Маллоридің тағдыры елді қызықтыратын» делінген Джон Кидің "Литературный обзор" журналындағы мақаласында.

Фотография

Оның фотосуреттері шамамен 20 кітапта және 80-нен астам журналда, газетте жарияланған, оның ішінде National Geographic, Time, GEO, People, Men's Journal, Outside және National Geographic Adventure сияқты басылымдар бар. Олар Халықаралық фотосурет орталығында (ICP), Марша Раллс галереясында (Вашингтон, округ Колумбия), Біріккен Ұлттар Ұйымында (2004 жылғы Cultures on the Edge көрмесі), Гарвард университетінің Карпентер орталығында және Утама орталығында (Куала-Лумпур, Малайзия) көрмеге қойылды. Оның кейбір суреттері АҚШ Мемлекеттік департаментінің Африка және Латын Америка бюроларының тұрақты коллекциясына енген. Дэвис "The Lost Amazon: The Photographic Journey of Richard Evans Schultes" кітабының әрі авторларының бірі, ол алғаш рет Ұлттық табиғи тарих мұражайында, Смитсонов институтында көрсетілді және қазір Латын Америкасы бойынша гастрольдік сапарда. Дэвистің фотосуреттерінің алғашқы жинағы, Light at the Edge of the World, 2001 жылы National Geographic Books, Bloomsbury және Douglas & McIntyre баспаларында жарық көрді. 2013 жылы Douglas & McIntyre баспасымен екінші жинақты жариялау туралы келісімшартқа қол қойылды.

Консультациялық жұмыс

Нью-Йорк ботаникалық бағының Экономикалық ботаника институтының құрметті ғылыми қызметкері, ол Линнеев қоғамының мүшесі, Explorer's Club клубының мүшесі, Корольдік географиялық қоғамның мүшесі және Корольдік канаддық географиялық қоғамның мүшесі. Дэвис Дэвид Судзуки қорының негіздеушілер кеңесінің мүшесі болды және Канаданың өнер мекемесі Банф орталығының кеңесінде алты жыл қызмет етті. 2009 жылдан бері ол Амазонканың биологиялық әртүрлілігін сақтау миссиясын жүзеге асыратын Амазонканы қорғау қауымдастығының директорлар кеңесінде қызмет етеді. 2009 жылы ол Канаданың ең беделді қоғамдық интеллектуалдық форумы – CBC Massey Lectures-де баяндама жасады. Ол Hunt Consolidated, PLNG халықаралық консультативтік кеңесінің мүшесі, сондай-ақ Nissan және TBWA компаниялары демеушілік еткен, нөлдік эмиссия көліктерін қолдауға бағытталған үш жылдық Journey to Zero науқанына қатысты.

Гаитидегі жұмысты сынға алу

1983 жылы Дэвис алғаш рет тетродотоксин (ТТХ) улануы Гаити зомбилерінің пайда болуын түсіндіре алады деген гипотезасын ұсынды. Бұл идея даулы болды және оның 1985 жылғы кітабы («Жылан және жаңбыр») осы талапты кеңінен сипаттап, ғылыми қателіктерге толы деп сынға түсті. Сұрақ туындайтыны – «зомбилерді» жасайтын Бокорлар немесе Каплаталар (шамандар мен діни қызметкерлер) «зомбилерді» көп жылдар бойы дәрілік эйфорияда ұстай ала ма? Гаитидегі зерттеулерінің бір бөлігі ретінде Дэвис жақында жерленген баланың мәйітін эксгумациялауға тапсырыс берді. (Өлі адамның тіндері Бокорлар мен Каплаталардың зомбилер жасау үшін қолданатын «зомби ұнтағының» құрамына кіретіні айтылады.) Бұл этикалық норманы бұзу деп сынға алынды. Дэвистің зомби жобасына қатысты ғылыми сын «зомби ұнтағының» химиялық құрамы туралы мәлімдемелерге бағытталды. 1986 жылы бірнеше сарапшы «зомби ұнтағының» үлгілерін ТТХ деңгейіне талдады. Олар «Дэвис талдауға берген «зомби ұнтағының» үлгілерінде тетродотоксиннің мардымсыз іздері ғана табылды» және «бұқаралық ақпарат құралдарында кеңінен таралған тетродотоксин зомбилеу процесінің бастапқы себебі деген пікірдің фактілік негізі жоқ екенін қорытуға болады» деп хабарлады. Кейін Дэвистің тұжырымын басқа ғалымдар қосымша талдаулар жасап қорғады, бірақ бұл нәтижелер бастапқы күмәнданғандар тарапынан нашар әдістеме мен техникалық қателіктер үшін сынға түсті. «Зомби ұнтағында» ТТХ-ның маңызды мөлшерде болуы туралы мәселеден бөлек, «тетродотоксин зомбилеуі» концепциясы физиологиялық тұрғыдан тікелей күмәндалды. 2018 жылдың 13 сәуірінде Дэвиске Колумбия президенті Хуан Мануэль Сантос Колумбия азаматтығын берді.

Фото кітаптар

Дэвис, Уэйд, Иан Маккензи және Шейн Кеннеди (1995), Таңғы көшпелілер: Борнео жаңбырлы орманының Пэнан тайпасы. Осборн, Грэм (суреттер) және Уэйд Дэвис (мәтін) (1998), Жаңбырлы орман: Тынық мұхитының солтүстік-батысының ежелгі әлемі, Уайт Ривер Джанкшн, Вермонт, Челси Грин баспасы. Дэвис, Уэйд (2004), Жоғалған Амазония: Ричард Эванс Шультестің фотосурет саяхаты, Хроника кітаптары (Эндрю Вейлдің алғы сөзі).

Бас редактор ретінде

Дэвис, Уэйд және К. Дэвид Харрисон (2008) "Дүниежүзі халықтарының кітабы: Мәдениеттер туралы нұсқаулық", National Geographic, (2-ші басылым).

Видео

Жерге бағыт (1991). Дискавери арнасы үшін Cinetel Productions. 13 бөлімдік экологиялық мәселелер туралы деректі фильм. Дэвис жүргізуші және қосымша жазушы болды. "Масканың рухы" (1992). Gryphon Productions өндірген. 1992 жыл. Дэвис жүргізуші және қосымша жазушы болды. 1 сағаттық деректі фильм. "Ұмытылған жердің зарлы айқасы" (1993). Жаңа Гвинеядағы Батыс Папуаның Мои халқы туралы 1 сағаттық деректі фильм. Дэвис баяндаушы/қосымша жазушы болды. "The Explorer" Өмірі мен заманы (2002). Канадалық телерадиокорпорациясы (CBC) өндірген, Monarch Films DVD шығарды. 1 сағаттық өмірбаяндық деректі фильм. "Ұлы каньон: қауіптің астындағы өзен" (2008). 3D IMAX, MacGillivray Freeman Films. Дэвис басты кейіпкер болды. Пейоттан ЛСД-ге дейін: Психоделикалық саяхат (2008). Gryphon Productions компаниясымен бірлесіп түсірілген. Нью-Мексико, Оахака және Эквадордың жазық аймақтарында түсірілді. Тарих арнасы үшін Дэвистің "Бір өзен" (1996) және "Жоғалған Амазонка" (2004) кітаптары негізінде екі сағаттық арнайы бағдарлама. DVD қолжетімді, A&E телеарнасы. Дэвис жүргізуші/қосымша жазушы/қосымша продюсер болды. Әлем шетіндегі жарық: Ақыл ғылымы (2007). Эндрю Грегг режиссерлік еткен, Дэвис пен Эндрю Грегг National Geographic үшін өндірген. Анаконданың жолы (2019). Алессандро Ангуло Брандестини режиссерлік еткен деректі фильмде Дэвис Колумбияға антрополог Мартин фон Хилдебрандпен бірге Ричард Эванс Шультестің ізімен саяхаттайды.

Медиа

Дэвистің "Гаити зомбилері" туралы зерттеулері "Science Channel" телеарнасының "Қараңғы заттар: бұрмаланған, бірақ шындық" атты эпизодында зерттелді. Дэвистің "Гаити зомбилері" туралы зерттеулері CUNY TV-нің "Science Goes to the Movies" эпизодында еске алынды. Дэвистің "Гаити зомбилері" туралы зерттеулері "X-Files" телесериалының "Fresh Bones" эпизодында, 2-ші маусымның 15-ші бөлімінде сілтеме жасалды.