Кіріспе

Каламансиг муниципалитеті, ресми атауы Каламансиг муниципалитеті (Jawi: ايڠد نو كلمانسيݢ) – Филиппиннің Сұлтан-Кударат провинциясындағы 1-сыныпты муниципалитет. 2020 жылғы халық санауы бойынша, халқы 50 900 адамды құрайды. Халықтың негізгі күнкөріс көзі – егіншілік және балық аулау. Муниципалитеттің теңіз мекендемесінде теңіз жануарлары мен өсімдіктерінің алуан түрлері бар, олардың ең маңыздысы – әлемдегі ең ірі кеме құрттары (tamilok). Бұл түр тек осы аймақта ғана кездеседі және әлемнің басқа еш жерінде табылмайды, бұл Каламансигті маңызды биоәртүрлілік аймағына айналдырады. Бұрын жергілікті тұрғындар аулаған алып тамилоктар қазір муниципалитет тарапынан, әсіресе бұрын оларды аулаған адамдардың күшті бақылауында қорғалады, себебі зерттеулер осы түрдің аймақтың биоәртүрлілігіндегі маңыздылығын растады. Ең жақын кіру нүктесі – Котабато қаласындағы Котабато әуежайы. Қалаға толықтай цементтелген Упи-Лебак ұлттық тас жолы арқылы оңай жетіп баруға болады. Каламансигке тікелей қатынайтын қолайлы және қауіпсіз қоғамдық көліктер NCCC Mall Davao, General Santos Public Terminal, Cotabato City Lebak Kalamansig Terminal және Tacurong City Public Terminal-де қолжетімді.

Этимология

Филиппиннің көптеген муниципалитеттері сияқты, Каламансигтің де аты түрлі аңыздармен байланысты. Бұл жердің ең алғашқы тұрғындары болған манобо тайпасы арасында кең таралған халықтық әңгімеде, атаудың "Куламан су ваег" деген сөз тіркесінен шыққандығы айтылады, ол сөзбе-сөз "Судағы Куламан" деп аударылады. Құламанның XVII ғасырдағы аңғардың белгілі сұлтаны болғандығы жеткізіледі. Аңызға сүйенсек, бұл жерге ұзақ ашаршылық келгенде, отбасын жақсы көретін және оларды асырап-қамтамасыз ететін сұлтан жалғыз өзі манобо тайпасының негізгі тағамы – манасты жинауға шыққан. Үйіне қайтар жолда сұлтан тамыр жемістерін өзенде жууға бел буған, бірақ күрт және күшті өзен ағыны оны аяғынан шалыстырып, төменге қарай сүйреп әкеткен, нәтижесінде суға батып кеткен. Кейін оның денесі өзен бойынан табылып, осы оқиғадан "Куламан са иг" ("Судағы Куламан") деген сөз туған. Атау "Каламансиг" деп өзгеріп, кейін ресми атауға айналған. Осы манобо тайпасының басшысының құрметіне ол табылған өзенге оның аты берілген, ал кейін бүкіл жоғарғы аңғар "Куламан" деп аталған. Бұл барангай қазір Сенатор Ниной Акино муниципалитетінің құрамына кіреді.

Тарих

Каламансиг қаласының қазіргі үкімет орталығы бұрын Лебак муниципалитеті болған. Лебактан (қазіргі Каламансиг) бөлінуге жасалған алғашқы әрекет 1947 жылғы 18 тамызда №82 жарлыққа сәйкес Киамба муниципалды округінің құрамында болды, ал Салама (қазіргі Лебак) Динайг округінің құрамында болды. 1948 жылғы 31 желтоқсанда олар Лебак муниципалитетінің біртұтас тәуелсіз муниципалитеті ретінде қайта біріктірілді. Үкімет 1951 жылғы 12 сәуірде Саламаға көшірілді. Он жыл өткен соң, 1961 жылғы 29 желтоқсанда Карлос П. Гарсия қол қойған №459 жарлық арқылы Каламансиг муниципалитеті Лебак және Палимбанг муниципалитеттерінің бірқатар барангайларынан ресми түрде құрылды. Лебактан бөлінген 20 барангай және сайто бар: Лун, Питас, Дансалан, Педтегенан, Маду, Порт Лебак, Ленек, Санта-Клара, Себайор, Налилидан, Босавон, Калубкуб, III лагерь, Порал, Лимулан, Симсиман, Кадис және Типудос. Палимбангтан алынған 8 барангай және сайто: Сангай, Мат, Данаван, Парил, Бабанкао, Басиаван, Нарра және Солтүстік Куламан. Каламансиг 1973 жылғы 22 қарашада президент Фердинанд Маркостың №341 президенттік жарлығымен Котабато провинциясынан Сұлтан Кударат провинциясына көшірілді. Каламансиг 1976 жылғы Моро шығанағындағы қатты жер сілкінісінің эпицентрінен бірнеше шақырым қашықтықта орналасқан. 2004 жылы жергілікті тұрғындар муниципалитеттің су айдынында алып кеме құрттарын тапты. 2017 жылы жергілікті және халықаралық ғалымдар кеме құрттарын ресми түрде зерттеді. Зерттеулер Каламансиг тамилогының kuphus polythalamia екенін және оның әлемдегі ең ірі түрі екенін растады. Осы зерттеулердің нәтижесінде Каламансиг жойылып бара жатқан түрлердің алғашқы және жалғыз тұрақты табиғи мекені болып табылады.

География

Каламансиг – Сұлтан Кудараттың батысында орналасқан жағалау муниципалитеті. Лимулан өзені – Каламансигтің ең ұзын өзені, жалпы ұзындығы .