Польша-Совет соғысындағы Костюшко эскадрильясы

Кіріспе

Польшаның 7-ші әуе эскадрильясы (7. Eskadra Lotnicza), көбінесе Костюшко эскадрильясы деп аталады, 1919-1921 жылдардағы Польша-Совет соғысы кезінде Польша әуе күштерінің бір бөлімі болды. 1918 жылдың соңында құрылған, ол 1919 жылдың соңында АҚШ еріктілерінен қайта құрылды. Бұл соғыстағы ең белсенді польшалық эскадрильялардың бірі еді.

Пайдалану тарихы

Бірлік Польша тәуелсіздігін қайта алған кезде, 1918 жылдың 7 қарашасында Краковта 3-ші әуе эскадрильясы ретінде құрылды. Ол негізінен Аустро-Венгрия әскерлері қалдырған бомбалаушы және барлау ұшақтарын пайдаланды. 1918 жылдың 25 қарашасында Львовқа (қазіргі Львов) көшірілді, онда 1919 жылдың маусымына дейін Польша-Украина соғысында белсенді қатысты. 1918 жылдың 21 желтоқсанында поляк әуе бөлімдерінің атаулары біріктірілгеннен кейін оның атауы 7-ші әуе эскадрильясы болып өзгертілді. Эскадрильяға 1919 жылдың сәуірінен бастап Стефан Стец басшылық етті. Ұшқыштардың арасында Бірінші дүниежүзілік соғыстағы аңызға айналған Мичислав Гарштка және Гарвард түлегі Эдмунд Пайк Грейвс болды. Ұшақтардың саны өзгеріп отырды, 1919 жылдың мамырында 3 Fokker D. VIII (E. V) истребителі, 3 Hansa Brandenburg C. I барлау ұшағы және 1 LVG C. V эскадрильяда болды. 1919 жылдың маусымында эскадрилья истребительлік бөлімге айналдырылды, ал қыркүйекте резервке алынды. 1919 жылдың қазан айында Людомил Райски командир болды. 1919 жылдың соңында сегіз америкалық ерікті, оның ішінде майор Седрик Фаунтлерой мен капитан Мерьян К. Купер Франциядан Польшаға келді, онда 1919 жылдың қыркүйегінде олар ресми түрде Тадеуш Костюшконың есімімен аталатын Костюшко эскадрильясы (поляк-американдық батырдың құрметіне) құрылған еді, ал майор Фаунтлерой оның қолбасшысы болды. Польшаға жеткеннен кейін Костюшко эскадрильясының мүшелері 7-ші эскадрильяға қосылды. Келесі апталарда тағы да көптеген ұшқыштар келді, барлығы 21 америкалық ұшқыш, сондай-ақ Людвик Идзиковский сияқты бірнеше поляк ұшқыштары қызмет етті, ал жердегі экипаждың барлығы поляктардан тұрды. 1919 жылдың қарашасында майор Фаунтлерой басшылыққа келді және 1919 жылдың 31 желтоқсанында эскадрилья Костюшко эскадрильясы деп аталды. Осы уақытта Польша әуе күштері қайта ұйымдастырылды. Көптеген еріктілер мүмкіндігінше тезірек майданға жіберуді сұрағанмен, поляк жоғарғы командасы поляк шабуылын ескере отырып, олардың орналасуын кейінге шегерді. Костюшко эскадрильясы ұшақтарды фронттың қозғалысымен бірге тасымалдауға мүмкіндік беретін арнайы жасалған теміржол вагондары бар теміржол пойзын ұшақ базасы ретінде пайдаланған алғашқы әуе эскадрильясы болды. Пойзға эскадрильяның операциялық штабы, ұшақтарға қажет бөлшектер мен жөндеу шеберханалары және тұрғын үйлер де кірді. Костюшко эскадрильясы алғаш рет 1920 жылдың сәуірінде Киев шабуылында қолданылды, Львовтан Полоннеге қайта орналасты. Оның ұшақтары Albatros D. III (Oef) истребительдері, Ansaldo A.1 Balilla ұшақтарымен толықтырылды. Әуеде қарсыластар болмағандықтан, негізгі міндеттер барлау және жердегі нысандарға шабуыл жасау болды. Эскадрильяның көптеген ұшулары Семен Буденныйдың Бірінші атты әскеріне қарсы бағытталды. Эскадрилья төмен биіктікте автоматтан ату тактикасын жасады. Польшалық құрлықтағы командирлер Костюшко эскадрильясының үлесін жоғары бағалады. 13-ші жаяу әскер дивизиясының генералы Пучуки бір есепте былай деп жазды: "Америкалық ұшқыштар шаршағанмен, табандылықпен күресуде. Соңғы шабуыл кезінде олардың командирі жаудың қатарына артынан шабуыл жасап, олардың үстіне пулеметтен оқ жаудырды. Америкалық ұшқыштардың көмегі болмаса, біздің жағдайымыз қиын болар еді". Мерьян Купер атып түсірілді, бірақ аман қалды. Буденный капитан Купердің басына жарты миллион рубль сыйлық белгілеген еді, бірақ оны казактар ұстаған кезде, ол оларды өзінің қарапайым солдат екеніне көндірді. Бірнеше айдан кейін ол Мәскеу маңындағы әскери тұтқын лагерінен Латвияға қашып кетті. 1920 жылдың тамызында Костюшко эскадрильясы Львовты қорғауға қатысты, ал Варшава шайқасынан кейін Буденныйдың атты әскерін жеңген Комаров шайқасына қатысты. Ең белсенді күндер 16 және 17 тамыз болды, онда эскадрилья 5 жарақат алмаған ұшқышқа дейін қысқартылды және әр күні 18 жердегі шабуыл миссиясын орындады. Польша-Совет соғысынан кейін 1925 жылы 7-ші Костюшко эскадрильясы 121-ші истребитель эскадрильясы болып қайта ұйымдастырылды, кейіннен әрқайсысы "Костюшко" атауын алып, 111-ші истребитель эскадрильясы болып қайта аталды. 111-ші эскадрилья Польшаға шабуыл кезінде соғысты. Түпнұсқа Костюшко эскадрильясының ең танымал мұрагері, әлдебір Екінші дүниежүзілік соғыстағы No. 303 "Костюшко" поляк истребитель эскадрильясы (Варшавский им. Tadeusza Kościuszki) болуы мүмкін, ол Ұлыбритания шайқасындағы ең табысты истребитель эскадрильясы болды.

The unit was formed when Poland regained independence, on 7 November 1918 in Kraków, as the 3rd Air Escadrille, utilizing mostly bomber and reconnaissance aircraft left by Austro Hungarian forces. On 25 November 1918 it was moved to Lwów (current Lviv), where it took active part in fighting of the Polish Ukrainian War until June 1919. On 21 December 1918, after unification of Polish air units' names, its name was changed to the 7th Air Escadrille. It was commanded by Jerzy Boreysza, from April 1919 by Stefan Stec. Among pilots was World War I Ace Mieczysław Garsztka and Harvard graduate Edmund Pike Graves. Number of aircraft was variable, in May 1919 it possessed 3 fighters Fokker D. VIII (E. V), 3 reconnaissance Hansa Brandenburg C. I and 1 LVG C. V. In June 1919 the escadrille was converted into fighter unit, then in September it was withdrawn into reserve. In October 1919 the commander became Ludomił Rayski. In late 1919 eight American volunteers, including Major Cedric Fauntleroy and Captain Merian C. Cooper, arrived in Poland from France where in September 1919 they had been officially named the Kościuszko Squadron (after the Polish American hero Tadeusz Kościuszko) with Major Fauntleroy as its commander. After reaching Poland the men from Kościuszko Squadron joined the 7th Squadron. More pilots arrived during the following weeks in all, there served 21 American pilots, along with several Polish pilots, including Ludwik Idzikowski, the ground crew was all Polish. In November 1919 Major Fauntleroy took the command and on 31 December 1919 the escadrille took the name Kościuszko Squadron. Meanwhile, the Polish Air Force underwent reorganization. Even though most volunteers asked to be sent to the frontlines as soon as possible, the Polish high command delayed their deployment in view of the coming Polish offensive. The Kościuszko Squadron was the first air squadron to use a railway train as a mobile flying base with specially designed railroad cars that could transport their aircraft as the front moved and developed. The train also included the squadron's operational headquarters, aircraft spares and repair workshops and living quarters. The Kościuszko Squadron was first used in the Kiev offensive in April 1920, rebasing from Lwów to Połonne. Its aircraft were Albatros D. III (Oef) fighters, supplemented by Ansaldo A.1 Balilla. Since there were no air encounters, primary missions became reconnaissance and ground attack. Most of the Squadron's flights were directed against Semyon Budionny's First Cavalry Army. The Squadron developed a tactic of low altitude machine gun strafing runs. Polish land commanders highly valued the contribution of the Kościuszko Squadron. General Puchucki of the 13th Infantry Division wrote in a report: "The American pilots, though exhausted, fight tenaciously. During the last offensive, their commander attacked enemy formations from the rear, raining machine gun bullets down on their heads. Without the American pilots' help, we would long ago have been done for." Merian Cooper was shot down but survived. Budionny had put half a million rubles on Captain Cooper's head, but when he was caught by the Cossacks he managed to convince them that he was a corporal. A few months later he escaped from a POW camp near Moscow to Latvia. In August 1920 the Kościuszko Squadron took part in the defense of Lwów, and after the Battle of Warsaw it participated in the Battle of Komarów which crippled Budionny's cavalry. Most active days were August 16 and 17, when Escadrille, reduced to 5 uninjured pilots, fulfilled 18 ground attack missions each day. After the Polish Soviet War, in 1925 the 7th Kościuszko Squadron was reorganized as the 121st Fighter Squadron, eventually renamed as the Polish 111th Fighter Escadrille, each bearing the "Kościuszko" eponym. The 111th Squadron fought in the Invasion of Poland. Perhaps the most famous successor to the original Kościuszko Squadron would be the World War II No. 303 "Kościuszko" Polish Fighter Squadron (Warszawski im. Tadeusza Kościuszki), the most successful fighter squadron in the Battle of Britain.

Эскадрильяның статистикасы

1920 жылы Костюшко эскадрильясы 400-ден астам жауынгерлік ұшу жасады. Полковник Седрик Э. Фаунтлерой және подполковник Мериан К. Купер Польшаның ең жоғары әскери наградасын алды: Virtuti Militari. Virtuti Militari орденімен марапатталған Костюшко эскадрильясының басқа өкілдері: майор Джордж М. Кроуфорд, капитан Эдвард С. Корси, капитан Владислав Конопка, аға лейтенант Эллиот У. Чесс, аға лейтенант Карл Х. Кларк, аға лейтенант Е. Х. Нобл, аға лейтенант Х. С. Рорисон, аға лейтенант К. О. Шрузбери, аға лейтенант Джержи А. Вебер және кіші лейтенант А. Сенковский. Мичислав Гарщкаға Virtuti Militari ордені қаза болғаннан кейін берілуі тиіс еді.