Кіріспе

Итальяндық америкалық ғалым (1922–1995)

Чезаре Эмилиани (8 желтоқсан 1922 – 20 шілде 1995) – итальяндық америкалық ғалым, геолог, микропалеонтолог және палеокеанографияның негізін қалаушы. Ол теңіз изотоптық кезеңдерінің уақыт шкаласын жасады, ол өзгерістерге қарамастан бүгінге дейін қолданылуда. Эмилиани соңғы жарты миллион жылға жуық уақыт ішіндегі мұз дәуірлерінің циклдық екенін анықтады, бұл Миланкович гипотезасын нығайтты және мұхиттар мен мұздану тарихы туралы түсініктерге революциялық өзгерістер енгізді. Ол сонымен қатар АҚШ Ұлттық ғылым қорына "LOCO" (ұзын түйіндіктер) жобасын ұсынды. Жоба сәтті аяқталды, мұхиттар тарихына қатысты дәлелдер ұсынды және теңіз түбінің таралуы және плиталар тектоникасы гипотезаларын тексеруге мүмкіндік берді. Чезаре Эмилианиге бұрын Кокколитусқа жатқызылған хакслеи таксонына орын берген Эмилиания туысының аты беріліп құрмет көрсетілді. 1983 жылы ол Швеция антропология және география қоғамының (SSAG) Вега медалімен, ал 1989 жылы Плейстоцен және Голоцен планктондық формаминифералары бойынша изотоптық зерттеулері үшін АҚШ Ұлттық ғылым академиясының Александр Агассиз медалімен марапатталды. Өмірінің соңғы жылдарында ол Голоцен күнтізбесі (HE) тұжырымдамасына негізделген күнтізбе реформасын ілгерілетуге көп күш салды, бұл BC–AD жыл санау жүйесіндегі 0 жылдың болмауынан туындаған айырмашылықты жоюға бағытталған.

Өмірбаян

Чезаре Эмилиани Италияның Болонья қаласында дүниеге келген. Оның ата-анасы Луиджи және Мария (Манфредини) Эмилиани еді. Эмилиани соғыстан кейінгі Италиядағы Болонья университетінде геологияны оқыды және 1945 жылы Болоньяда геология (микропалеонтология) мамандығы бойынша диплом алды. Бітіргеннен кейін 1946–1948 жылдары Флоренциядағы Società Idrocarburi Nazionali компаниясында микропалеонтолог ретінде жұмыс істеді. 1948 жылы оған Чикаго университетінің геология факультетінде Роллин Д. Солсбери стипендиясы ұсынылып, қабылданды, содан кейін 1950 жылы геология (изотоптық палеоклиматология) саласы бойынша докторлық диссертациясын қорғады. 1950–1956 жылдары Чикаго университетінің Энрико Ферми ядролық зерттеулер институтында Гарольд Урейдің геохимиялық зертханасында ғылыми қызметкер болып жұмыс істеді. 1957 жылы Чезаре Эмилиани Foraminifera (микроскопиялық протозоалар, олардың қалдықтары қазба жазбаларында көптеп кездеседі) зерттеді және әсіресе Плейстоцен дәуірінде болған үлкен климаттық өзгерістерге ерекше қызығушылық танытты. Ол мұхит түбін жабатын кең таралған шөгінділердегі осы кішкентай қабықшалар маңызды ақпарат сақтайды деп сенді. Сондықтан ол зерттеулері үшін терең теңіз шөгінділерінің өзегін алуға көмектесетін кемелері мен білікті персоналдары бар жұмыс орнын іздеді. Доктор Уолтон Смитпен болған әңгіме Чезареге Майами университетінің Теңіз ғылымдары институты, кейіннен Розенстиль теңіз, атмосфера және жер ғылымдары мектебі деп аталған осы орын зерттеулерін жүргізуге қолайлы екеніне көндірді, сол жылы ол осы жерге көшіп келді. 1967 жылы институттың геология және геофизика бөлімінің төрағасы болып тағайындалды. Сол кезде ол Майами университетінің негізгі кампусында Геологиялық ғылымдар кафедрасын ұйымдастырды және 1993 жылы зейнетке шыққанға дейін оның төрағасы қызметін атқарды. 1995 жылы Флорида штатының Палм-Бич-Гарденс қаласында қайтыс болды. Әріптестері оның естелігіне арналған құттықтау сөздер жазды.

Халықтық

Эмилиани, Сезар. (1992). Жер планетасы: Космология, геология және тіршілік пен қоршаған ортаның эволюциясы. Кембридж университетінің баспасы. (Жұмсақ мұқабалы басылым)
Эмилиани, Сезар. (1995). Ғылыми серік: Физикалық әлемді фактілер, сандар және формулалармен зерттеу (Уайли Популярлы ғылым) (2-ші басылым). Уайли. (Жұмсақ мұқабалы басылым)
Эмилиани, Сезар. (1993). Физикалық ғылымдар сөздігі. Оксфорд университетінің баспасы. (Жұмсақ мұқабалы басылым)

Ғылыми

Эмилиани С (1954) Пелагикалық форминифералардың кейбір түрлерінің тереңдік мекендемелері оттегі изотоптарының арақатынасымен көрсетілген. American Journal of Science 252:149–158
Эмилиани С (1954) Тынық мұхитының төменгі суларының және полярлық беткі суларының температурасы Терциар кезеңінде. Science 119:853–855
Эмилиани С (1956) Экваторлық және субтропиктік Атлант мұхитының олигоцен және миоцен температурасы. Journal of Geology 64:281–288
Эмилиани С (1956) Тынық мұхиты суларының палеотемпературасы туралы. Science 123:460–461
Эмилиани С (1957) Теңіз ядроларының температурасы мен жасын талдау. Science 125:383–385
Эмилиани С (1961) Соңғы 75 миллион жыл ішінде жоғары ендіктердегі жер бетіндегі судың және ашық мұхит алабындағы аббиссальдық гадалдық судың температурасының төмендеуі. Deep Sea Research 8:144–147
Эмилиани С (1965) Континенттік жартастар және өтпелі қабықтың қарастырылуы. Science 147:145–148
Эмилиани С (1966) Изотоптық палеотемпературалар. Science 154: 851–857
Эмилиани С (1966) Кариб теңізі ядроларының P6304 8 және P6304 9 палеотемпературалық талдауы және соңғы 425,000 жылдағы жалпыланған температуралық қисық. Journal of Geology 74:109–124
Эмилиани С (1968) Плейстоцен дәуірі және адам эволюциясы. Current Anthropology 9:27–47
Эмилиани С (1969) Мұз аралық кезеңдер, теңіз деңгейінің жоғарылауы және Гренландия мұздарының эквинокстардың прецессиясымен бақылануы. Science 166:1503–1504
Эмилиани С (1969) Жаңа палеонтология. Micropaleontology 15:265–300
Эмилиани С (1970) Плейстоцен палеотемпературалары. Science 168:822–825
Эмилиани С (1971) Плейстоцендегі төменгі ендіктердегі климаттық циклдардың амплитудасы және мұздық мұздың изотоптық құрамы. In: Turekian KK (ред.) Кейінгі кайнозой мұздық дәуірлері. Нью-Хейвен, КТ: Йель университетінің баспасы, 183–197 бб.
Эмилиани С (1971) Пелагикалық форминифералардың тереңдіктегі тіршілік ету орындары және өсу сатылары. Science 173:1122–1124
Эмилиани С (1971) Плио-плейстоцен шекарасындағы палеотемператураның өзгеруі типтік бөлімде. Science 171:600–602
Эмилиани С (1978) Мұз дәуірлерінің себебі. Earth and Planetary Science Letters 37:347–354
Эмилиани С (1981) Жаңа жаһандық геология. In: Emiliani C (ред.) Теңіз литосферасы. The Sea (8-ші басылым). 7-том. Нью-Йорк: Wiley Interscience, 1687–738 бб.
Эмилиани С (1982) Жойылу эволюциясы. Journal of Theoretical Biology 97:13–33
Эмилиани С (1987) Физикалық ғылымдар сөздігі. Оксфорд: Oxford University Press
Эмилиани С (1988) Ғылыми серігі. Нью-Йорк: Wiley
Эмилиани С (1989) Жаңа геология немесе геологиялық ғылымдардың ғылым біліміндегі ескі рөлі. Journal of Geological Education 37:327–331
Эмилиани С (1991) Авогадро саны және моль: патшалық шатасу. Journal of Geological Education 39:31–33
Эмилиани С (1991) Planktic et al. Marine Micropaleontology 18:3
Эмилиани С (1991) Планктикалық/планктондық, нектикалық/нектоникалық, бентоникалық/бентоникалық. Journal of Paleontology 65:329
Эмилиани С, Эриксон DB (1991) Мұздық/мұздық аралық кезеңдегі төменгі ендіктердегі мұхит суының температуралық диапазоны. In: Taylor HP, O’Neil JR, Kaplan IR (ред.) Арнайы басылым: Тұрақты изотоптық геохимия: Сэмюэл Эпштейнге арналған құрмет. Пенсильвания: Geochemical Society, University Park, 223–228 бб.
Эмилиани С (1992) Ай – Меркурийдің бір бөлігі ретінде. Geologische Rundschau 81:791–794
Эмилиани С (1992) Жер планетасы: космология, геология және тіршілік пен қоршаған орта эволюциясы. Нью-Йорк: Cambridge University Press
Эмилиани С (1992) Плейстоцен палеотемпературалары. Science 257:1188–1189
Эмилиани С (1993) Миланкович теориясы расталды; талқылау. Nature 364:583
Эмилиани С (1993) Күнтізбелік реформа. Nature 366:716
Эмилиани С (1993) Құрып кету және вирустар. BioSystems 31:155–159
Эмилиани С (1993) Алясканың жер үсті омыртқалы жануарлар дүниесінің палеоэкологиялық әсері соңғы кредалық кезеңде жоғары палеоширектерде: Комментарий. Geology 21:1151–1152
Эмилиани С (1993) Теңіз түріндегі вирустық жойылу. Nature 366:217–218
Эмилиани С (1995) Атомдық масса бірлігін, Авогадро тұрақтысын және мольді қайта анықтау. Geochimica et Cosmochimica Acta 59:1205–1206
Эмилиани С (1995) Тропикалық палеотемпературалар: талқылау. Science 268:1264
Эмилиани С, Эдвардс Г (1953) Үшінші дәрежелі мұхит түбі температурасы. Nature 171:887–888
Эмилиани С, Эллиотт I (1995) Ватикан шатасуы. Nature 375:530
Эмилиани С, Эпштейн С (1953) Оңтүстік Калифорнияның төменгі плейстоценіндегі температураның өзгеруі. Journal of Geology 61:171–181
Эмилиани С, Гартнер С, Лидз Б (1972) Блейк платосындағы неогендік шөгінділер және Орталық Америка аралығының пайда болуы. Palaeogeography, Palaeoclimatology, Palaeoecology 11:1–10
Эмилиани С, Гартнер С, Лидз Б, Элдридж К, Элви ДК, Хуан ПК, Стипп Дж, Свонсон М (1975) Мексика шығанағының солтүстік-батыс бөлігіндегі с...