Мезозой эрасы: динозаврлар дәуірі, Палеозой мен Ценозой арасындағы геологиялық кезең. Тектоникалық өзгерістер, жасыл үй эффектісі, жаппай жойылулар туралы біліңіз.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Фанерозой эонының екінші дәуірі: ~252–66 миллион жыл бұрын
Second era of the Phanerozoic Eon: ~252–66 million years ago
Мезозой дәуірі – Жердің геологиялық тарихының екінші соңғы дәуірі, шамамен 252 миллион жылдан бастап, триас, юра және креда кезеңдерін қамтиды. Оған динозаврлар сияқты гимноспермалар мен археозаврлардың басымдығы, ыстық парниктік климат және Пангея суперконтинентінің тектоникалық бөлінуі тән. Мезозой – күрделі тіршілік пайда болғаннан бергі үш дәуірдің ортасы: палеозой, мезозой және кайнозой. Бұл дәуір Жер тарихындағы ең ірі жаппай қырып жою оқиғасы – Пермь-триас кезеңінен кейін басталып, тағы бір жаппай қырып жою – креда-палеоген кезеңімен аяқталды. Креда-палеоген кезеңінің құрбандарына құс емес динозаврлар, птерозаврлар, мозазаврлар және плезиозаврлар кірді. Мезозой – маңызды тектоникалық, климаттық және эволюциялық белсенділіктің кезеңі болды. Пангея суперконтиненті жеке құрлықтарға бөліне бастады. Мезозой дәуірінің климаты әр түрлі болды, жылыну мен салқындау кезеңдері кезектесіп отырды. Дегенмен, жалпы алғанда, Жер бүгінгіге қарағанда ыстық болды. Динозаврлар алғаш рет триас дәуірінің ортасында пайда болып, кейін триас соңында немесе юра дәуірінің басында құрлықтағы басым омыртқалы жануарларға айналды. Олар осы позицияны шамамен 150 немесе 135 миллион жыл бойы, креда дәуірінің соңында жойылғанға дейін сақтап келді. Архаикалық құстар юра дәуірінде пайда болды, олар динозаврлардың тероподтар тобынан дамыды, ал нағыз тіссіз құстар креда дәуірінде пайда болды. Мезозой кезінде алғашқы сүтқоректілер де пайда болды, бірақ кайнозойға дейін олардың салмағы 15 кг-нан (33 фунт) аспады. Гүлді өсімдіктер креда дәуірінің басында пайда болып, дәуірдің соңына қарай тез әртараптанды, гинкгоалдар, цикадалар және беннеттиталдар сияқты қылқан жапырақтылар мен басқа да гимноспермаларды (сенсу лато) өсімдіктердің басым тобы ретінде ығыстырды.
The Mesozoic Era is the second to last era of Earth's geological history, lasting from about , comprising the Triassic, Jurassic and Cretaceous Periods. It is characterized by the dominance of gymnosperms and of archosaurian reptiles, such as the dinosaurs; a hot greenhouse climate; and the tectonic break up of Pangaea. The Mesozoic is the middle of the three eras since complex life evolved: the Paleozoic, the Mesozoic, and the Cenozoic. The era began in the wake of the Permian–Triassic extinction event, the largest mass extinction in Earth's history, and ended with the Cretaceous–Paleogene extinction event, another mass extinction whose victims included the non avian dinosaurs, pterosaurs, mosasaurs, and plesiosaurs. The Mesozoic was a time of significant tectonic, climatic, and evolutionary activity. The supercontinent Pangaea began to break apart into separate landmasses. The climate of the Mesozoic was varied, alternating between warming and cooling periods. Overall, however, the Earth was hotter than it is today. Dinosaurs first appeared in the Mid Triassic, and became the dominant terrestrial vertebrates in the Late Triassic or Early Jurassic, occupying this position for about 150 or 135 million years until their demise at the end of the Cretaceous. Archaic birds appeared in the Jurassic, having evolved from a branch of theropod dinosaurs, then true toothless birds appeared in the Cretaceous. The first mammals also appeared during the Mesozoic, but would remain small—less than 15 kg (33 lb)—until the Cenozoic. Flowering plants appeared in the Early Cretaceous and would rapidly diversify through the end of the era, replacing conifers and other gymnosperms (sensu lato), like ginkgoales, cycads and bennettitales as the dominant group of plants.
Атау беру
"Жерігушілер дәуірі" деген сөз тіркесін 19 ғасырдағы палеонтолог Гидеон Мантелл енгізді, ол оны Игуанодон, Мегалозавр, Плезиозавр және Птеродактиль сияқты диапсидтер басым болған дәуір деп қарады. Қазіргі атау 1840 жылы британдық геолог Джон Филлипс (1800–1874) ұсынған. "Мезозой" сөзбе-сөз "орта өмір" дегенді білдіреді, ол грек тіліндегі мезо (μεσο "арасында") префиксі мен зоон (ζῷον "жануар, тірі организм") сөзінен туындаған. Осылайша, Мезозой дәуірі кайнозой және палеозой ("ескі өмір") дәуірлерімен, сондай-ақ протерозой ("алдыңғы өмір") эонымен салыстырылады. Мезозой дәуірі бастапқыда "бірінші" (Палеозой) дәуірінен кейін және үшінші дәуірден бұрын "екінші" дәуір ретінде сипатталған.
The phrase "Age of Reptiles" was introduced by the 19th century paleontologist Gideon Mantell who viewed it as dominated by diapsids such as Iguanodon, Megalosaurus, Plesiosaurus, and Pterodactylus. The current name was proposed in 1840 by the British geologist John Phillips (1800–1874). "Mesozoic" literally means 'middle life', deriving from the Greek prefix meso (μεσο 'between') and zōon (ζῷον 'animal, living being'). In this way, the Mesozoic is comparable to the Cenozoic and Paleozoic ('old life') Eras as well as the Proterozoic ('earlier life') Eon. The Mesozoic Era was originally described as the "secondary" era, following the "primary" (Paleozoic), and preceding the Tertiary.
Триас дәуірі
Триас шамамен 252 миллион жылдан 201 миллион жылға дейін, юра кезеңінен бұрынғы кезең болды. Бұл кезең Пермь-Триас және Триас-Юра жойылу оқиғаларының арасындағы "үлкен бес" жойылудың бірі болып табылады және ол үш негізгі дәуірге бөлінеді: ерте, орта және кейінгі Триас. Ерте Триас, шамамен 252-247 миллион жыл бұрын, Пангея суперконтинентінің ішкі аймақтарында шөлдер басым болды. Жердегі тіршіліктің 95%-ы жойылғаннан кейін, құрлықтағы ең көп таралған омыртқалылар листрозаврлар, лабиринтодонттар, эупаркерия және Пермь жойылуынан аман қалған көптеген жаратылыстар болды. Темноспондильдер ерте Триас кезеңінде ең жоғары түрлерге ие болды. Орта Триас, 247-237 миллион жыл бұрын, Пангеяның ыдырауының басталуымен және Тетис мұхитының ашылуымен сипатталды. Экожүйелер Пермь жойылуынан қалпына келді. Алгалар, губкалар, кораллдар және қабықтылылар жаңарып, иктиозаврлар және нотозаврлар сияқты жаңа су жорғалаушылары пайда болды. Құрлықта қарағай ормандары гүлденді, масалар және жеміс шыбындары сияқты жәндіктердің тобы да көбейді. Жорғалаушылар іріле бастады, алғашқы крокодилдер мен динозаврлар пайда болды, бұл бұрынғыда тұщы су әлемін билеген ірі қосмекенділермен және құрлықтағы сүтқоректілерге ұқсас жорғалаушылармен бәсекелестікке әкелді. Орта Триастың гүлденуінен кейін, 237-201 миллион жыл бұрын, кейінгі Триас кезеңінде жиі ыстық толқындар мен орташа жауын-шашын (жылына 10-20 дюйм) болды. Соңғы жылыну құрлықта динозаврлардың эволюциялық дамуына ықпал етті, континенттер бір-бірінен бөліне бастады (Ньясазавр 243-210 миллион жыл бұрын, шамамен 235-30 миллион жыл бұрын, олардың кейбіреулері сауроподоморфтарға, тероподтарға және герреразавридтерге бөлінді), сондай-ақ алғашқы птерозаврлар пайда болды. Кейінгі Триас кезеңінде дамыған цинодонттардың кейбіреулері алғашқы сүтқоректілерге (Mammaliaformes) жол ашты. Алайда, осы климаттық өзгерістер Триас-Юра жойылу оқиғасына әкелді, онда көптеген археозаврлар (птерозаврлар, динозаврлар және крокодиломорфтарды қоспағанда), көптеген синапсидтер және барлық дерлік ірі қосмекенділер, сондай-ақ теңіз тіршілігінің 34%-ы жойылды, бұл Жердегі төртінші жаппай жойылу оқиғасы болды. Себебі әлі де даулы, бірақ Орталық Атлантика магмалық провинциясындағы базальтты жарылыстар мүмкін себеп ретінде қарастырылады.
The Triassic ranges roughly from 252 million to 201 million years ago, preceding the Jurassic Period. The period is bracketed between the Permian–Triassic extinction event and the Triassic–Jurassic extinction event, two of the "big five", and it is divided into three major epochs: Early, Middle, and Late Triassic. The Early Triassic, about 252 to 247 million years ago, was dominated by deserts in the interior of the Pangaea supercontinent. The Earth had just witnessed a massive die off in which 95% of all life became extinct, and the most common vertebrate life on land were Lystrosaurus, labyrinthodonts, and Euparkeria along with many other creatures that managed to survive the Permian extinction. Temnospondyls reached peak diversity during the early Triassic. The Middle Triassic, from 247 to 237 million years ago, featured the beginnings of the breakup of Pangaea and the opening of the Tethys Ocean. Ecosystems had recovered from the Permian extinction. Algae, sponge, corals, and crustaceans all had recovered, and new aquatic reptiles evolved, such as ichthyosaurs and nothosaurs. On land, pine forests flourished, as did groups of insects like mosquitoes and fruit flies. Reptiles began to get bigger and bigger, and the first crocodilians and dinosaurs evolved, which sparked competition with the large amphibians that had previously ruled the freshwater world, respectively mammal like reptiles on land. Following the bloom of the Middle Triassic, the Late Triassic, from 237 to 201 million years ago, featured frequent heat spells and moderate precipitation (10–20 inches per year). The recent warming led to a boom of dinosaurian evolution on land as the continents began to separate from each other (Nyasasaurus from 243 to 210 million years ago, approximately 235–30 ma, some of them separated into Sauropodomorphs, Theropods and Herrerasaurids), as well as the first pterosaurs. During the Late Triassic, some advanced cynodonts gave rise to the first Mammaliaformes. All this climatic change, however, resulted in a large die out known as the Triassic–Jurassic extinction event, in which many archosaurs (excluding pterosaurs, dinosaurs and crocodylomorphs), most synapsids, and almost all large amphibians became extinct, as well as 34% of marine life, in the Earth's fourth mass extinction event. The cause is debatable; flood basalt eruptions at the Central Atlantic magmatic province is cited as one possible cause.
Юра дәуірі
Юра 200 миллион жыл бұрыннан 145 миллион жыл бұрынға дейін созылады және үш негізгі кезеңді қамтиды: Ерте юра, Орта юра және Кейінгі юра. Ерте юра 200-175 миллион жыл бұрын болған. Кейінгі юра 163-145 миллион жыл бұрын басталды. Ерте бор кезеңі 145-100 миллион жыл бұрын басталды. Маусымдар қайтадан орналып, полюстер маусымдық түрде суытылды, бірақ кейбір динозаврлар, мысалы Leaellynasaura және Muttaburrasaurus сияқтылары, жыл бойы полярлық орманды мекендеді. Крокодилдер үшін полюстер тым суық болды, сондықтан ол жерлер Koolasuchus сияқты ірі амфибиялардың соңғы бекінісіне айналды. Птерозаврлар Tapejara және Ornithocheirus сияқты туыстардың дамуымен үлкейді. Сүтқоректілер өздерінің ареалдарын кеңейте берді: эутриконодонттар Repenomamus және Gobiconodon сияқты қасқырға ұқсас, ірі хищниктер тудырды, ерте териандар метатериандар мен эутериандарға қарай кеңейе бастады, ал цимолодонт мультитуберкуляттары қазба жәдітелерде жиі кездесетін түрге айналды. Кейінгі бор кезеңі 100-66 миллион жыл бұрын басталды. Кейінгі бор кезеңінде суыну тенденциясы байқалды, ол Кенозой дәуірінде де жалғасты. Соңында тропиктер экватормен шектелді, ал тропиктік ендіктерден тыс аймақтарда ауа райында күрт маусымдық өзгерістер болды. Динозаврлар гүлдене берді, Tyrannosaurus, Ankylosaurus, Triceratops және хадрозаврлар сияқты жаңа таксондар азық тізбегіне үстемдік етті. Мұхиттарда мозазаврлар билік құрды, иктиозаврлардың орнын басты, олар төмендегеннен кейін, Сеноман-Турон шекаралық оқиғасында жоғалып кетті. Плиозаврлар сол оқиғада жойылғанмен, Elasmosaurus сияқты ұзын мойынды плезиозаврлар тіршілік етуді жалғастырды. Гүлді өсімдіктер, мүмкін триас дәуірінде пайда болған, алғаш рет шын мәнінде басымдыққа ие болды. Кейінгі бор кезеңіндегі птерозаврлар түсініксіз себептермен азайды, бірақ бұл олардың әртүрлілігі бұрынғыдан әлдеқайда жоғары болғандықтан, қазба деректерінің ерекшеліктерімен байланысты болуы мүмкін. Құстар көбейіп, әртүрлі энантиорнит және орнитурин түрлеріне айналды. Көбінесе кішкентай болса да, теңіз гесперонитилері салыстырмалы түрде үлкен және ұша алмайтын болды, ашық теңізде өмір сүруге бейімделген. Метатериандар мен примитивті эутериандар да көбейіп, тіпті Didelphodon және Schowalteria сияқты үлкен және мамандандырылған туыстар пайда болды. Дегенмен, басым сүтқоректілер мультитуберкуляттар, солтүстікте цимолодонттар және оңтүстікте гондванатерлер болды. Бор дәуірінің соңында Декан тұзақтары және басқа да жанартаулар атмосфераны улады. Бұл жалғасқанда, 66 миллион жыл бұрын жерге ірі метеор соқтығысып, Чиксулуб кратерін жасады, бұл K-Pg жойылуы (бұрынғы K-T) деп аталатын оқиға, онда өмірдің 75% жойылды, соның ішінде барлық құс емес динозаврлар.
The Jurassic ranges from 200 million years to 145 million years ago and features three major epochs: The Early Jurassic, the Middle Jurassic, and the Late Jurassic. The Early Jurassic spans from 200 to 175 million years ago. The Late Jurassic spans from 163 to 145 million years ago. The Early Cretaceous spans from 145 to 100 million years ago. Seasons came back into effect and the poles got seasonally colder, but some dinosaurs still inhabited the polar forests year round, such as Leaellynasaura and Muttaburrasaurus. The poles were too cold for crocodiles, and became the last stronghold for large amphibians like Koolasuchus. Pterosaurs got larger as genera like Tapejara and Ornithocheirus evolved. Mammals continued to expand their range: eutriconodonts produced fairly large, wolverine like predators like Repenomamus and Gobiconodon, early therians began to expand into metatherians and eutherians, and cimolodont multituberculates went on to become common in the fossil record. The Late Cretaceous spans from 100 to 66 million years ago. The Late Cretaceous featured a cooling trend that would continue in the Cenozoic Era. Eventually, tropics were restricted to the equator and areas beyond the tropic lines experienced extreme seasonal changes in weather. Dinosaurs still thrived, as new taxa such as Tyrannosaurus, Ankylosaurus, Triceratops and hadrosaurs dominated the food web. In the oceans, mosasaurs ruled, filling the role of the ichthyosaurs, which, after declining, had disappeared in the Cenomanian Turonian boundary event. Though pliosaurs had gone extinct in the same event, long necked plesiosaurs such as Elasmosaurus continued to thrive. Flowering plants, possibly appearing as far back as the Triassic, became truly dominant for the first time. Pterosaurs in the Late Cretaceous declined for poorly understood reasons, though this might be due to tendencies of the fossil record, as their diversity seems to be much higher than previously thought. Birds became increasingly common and diversified into a variety of enantiornithe and ornithurine forms. Though mostly small, marine hesperornithes became relatively large and flightless, adapted to life in the open sea. Metatherians and primitive eutherian also became common and even produced large and specialised genera like Didelphodon and Schowalteria. Still, the dominant mammals were multituberculates, cimolodonts in the north and gondwanatheres in the south. At the end of the Cretaceous, the Deccan traps and other volcanic eruptions were poisoning the atmosphere. As this continued, it is thought that a large meteor smashed into earth 66 million years ago, creating the Chicxulub Crater in an event known as the K Pg Extinction (formerly K T), the fifth and most recent mass extinction event, in which 75% of life became extinct, including all non avian dinosaurs.
Палеогеография және тектоника
Палеозойдың соңғы кезеңіндегі қарқынды конвергентті тақталардың тау құрылысымен салыстырғанда, мезозой тектоникалық деформациясы салыстырмалы түрде әлсіз болды. Бір ғана ірі мезозой оргенезі қазіргі Арктикада болды, ол Иннуиттік оргенезді, Брукс жотасын, Сібірдегі Верхоянск және Черский жоталарын, сондай-ақ Маньчжуриядағы Хинган тауларын құрады. Бұл оргенез Солтүстік Мұзды мұхитының ашылуымен және Солтүстік Қытай мен Сібір кратондарының Азияға бірігуімен байланысты болды. Керісінше, осы дәуірде Пангея суперконтинентінің күрт айырылуы болды, ол біртіндеп солтүстік материк – Лавразияға және оңтүстік материк – Гондванаға бөлінді. Бұл Атлантика жағалауының көп бөлігін сипаттайтын пассивті континенттік шет жасады (мысалы, АҚШ-тың Шығыс жағалауындағыдай). Дәуірдің соңына қарай, континенттер қазіргі пішіндеріне жақын бөлінді, бірақ қазіргі орналасқан жерлеріне емес. Лавразия Солтүстік Америка мен Еуразияға айналды, ал Гондвана Оңтүстік Америка, Африка, Австралия, Антарктида және Үндістан субконтинентіне бөлінді, ол кенозой кезінде Азия плитасымен соқтығысып, Гималай тауларын құрды.
Compared to the vigorous convergent plate mountain building of the late Paleozoic, Mesozoic tectonic deformation was comparatively mild. The sole major Mesozoic orogeny occurred in what is now the Arctic, creating the Innuitian orogeny, the Brooks Range, the Verkhoyansk and Cherskiy Ranges in Siberia, and the Khingan Mountains in Manchuria. This orogeny was related to the opening of the Arctic Ocean and suturing of the North China and Siberian cratons to Asia. In contrast, the era featured the dramatic rifting of the supercontinent Pangaea, which gradually split into a northern continent, Laurasia, and a southern continent, Gondwana. This created the passive continental margin that characterizes most of the Atlantic coastline (such as along the U. S. East Coast) today. By the end of the era, the continents had rifted into nearly their present forms, though not their present positions. Laurasia became North America and Eurasia, while Gondwana split into South America, Africa, Australia, Antarctica and the Indian subcontinent, which collided with the Asian plate during the Cenozoic, giving rise to the Himalayas.
Климат
Триас кезеңі көбінесе құрғақ болды, бұл үрдіс карбонның соңында басталды және әсіресе Пангеяның ішкі аймақтарында маусымдық сипатта белгілі болды. Теңіз деңгейінің төмен болуы температураның күрт өзгеруіне де себеп болуы мүмкін. Судың жоғары жылу сыйымдылығы температураны тұрақтандыратын жылу резервуары ретінде қызмет етеді, ал үлкен су көлеміне жақын жерлер, әсіресе мұхиттар, температураның аз өзгеруін бастан кешіреді. Пангеяның көп бөлігі жағалаудан алыс болғандықтан, температуралар күрт өзгерді және ішкі аймақтарда кең шөлдер болды. Қызыл түсті шөгінділер және галит сияқты булану осы тұжырымдарды қолдайды, бірақ кейбір деректер жалпы құрғақ климатты жауын-шашынның эпизодтарымен толықтырды дегенді көрсетеді. Ең маңызды ылғалды эпизодтар – Карниан жауын-шашын оқиғасы және Триас-Юра жойылу оқиғасынан бірнеше миллион жыл бұрынғы Ретиан кезеңіндегі жауын-шашын. Юра кезеңінде теңіз деңгейі көтеріле бастады, бұл теңіз түбінің кеңеюіне байланысты болуы мүмкін. Жер астындағы жаңа қыртыстың қалыптасуы мұхит суын қазіргі теңіз деңгейінен жоғары көтеріп, жағалау аймақтарын су басты. Сонымен қатар, Пангея кішірек бөліктерге бөліне бастады, Тетис мұхитының айналасында жаңа жағалау сызығын құрды. Температуралар көтеріліп, тұрақтанды. Судың жақындығына байланысты ылғалдылық та артты және шөлдер шегінді. Бор кезеңінің климаты әлдеқайда беймаз және көп дау тудырады. Ғалымдар атмосферадағы көмірқышқыл газының жоғары деңгейінің салдарынан солтүстік-оңтүстік температура градиентінің жойылғанын айтады: температура планета бойынша біркелкі болды және бүгінгіге қарағанда шамамен 10°C жоғары болды. Оксигеннің терең мұхитқа ағыны бұзылып, үлкен көлемдегі органикалық заттардың ыдырауына кедергі келтірген болуы мүмкін, нәтижесінде олар "қара тақта" ретінде шөгінді. Мезозойдың әртүрлі кезеңдерінде атмосферадағы оттегінің мөлшері туралы әртүрлі зерттеулер әртүрлі қорытындыларға келді: кейбіреулері мезозой бойында оттегі деңгейі қазіргі деңгейден (шамамен 21%) төмен болды деп санайды, ал енді біреулері триас және юра кезеңінің бір бөлігінде төмен болса, бор кезеңінде жоғары болды деген қорытындыға келді, ал үшіншілері триас, юра және бор кезеңінің көп бөлігінде немесе барлығында жоғары болды деп есептейді.
The Triassic was generally dry, a trend that began in the late Carboniferous, and highly seasonal, especially in the interior of Pangaea. Low sea levels may have also exacerbated temperature extremes. With its high specific heat capacity, water acts as a temperature stabilizing heat reservoir, and land areas near large bodies of water—especially oceans—experience less variation in temperature. Because much of Pangaea's land was distant from its shores, temperatures fluctuated greatly, and the interior probably included expansive deserts. Abundant red beds and evaporites such as halite support these conclusions, but some evidence suggests the generally dry climate of was punctuated by episodes of increased rainfall. The most important humid episodes were the Carnian Pluvial Event and one in the Rhaetian, a few million years before the Triassic–Jurassic extinction event. Sea levels began to rise during the Jurassic, probably caused by an increase in seafloor spreading. The formation of new crust beneath the surface displaced ocean waters by as much as above today's sea level, flooding coastal areas. Furthermore, Pangaea began to rift into smaller divisions, creating new shoreline around the Tethys Ocean. Temperatures continued to increase, then began to stabilize. Humidity also increased with the proximity of water, and deserts retreated. The climate of the Cretaceous is less certain and more widely disputed. Probably, higher levels of carbon dioxide in the atmosphere are thought to have almost eliminated the north–south temperature gradient: temperatures were about the same across the planet, and about 10°C higher than today. The circulation of oxygen to the deep ocean may also have been disrupted, preventing the decomposition of large volumes of organic matter, which was eventually deposited as "black shale". Different studies have come to different conclusions about the amount of oxygen in the atmosphere during different parts of the Mesozoic, with some concluding oxygen levels were lower than the current level (about 21%) throughout the Mesozoic, some concluding they were lower in the Triassic and part of the Jurassic but higher in the Cretaceous, and some concluding they were higher throughout most or all of the Triassic, Jurassic and Cretaceous.
Флора
Сол кездегі басым құрлықтағы өсімдік түрлері гимноспермалар болды, олар тамырлы, конус түзіп, гүлдемейтін өсімдіктер, мысалы, қылқан жапырақтылар, тұқымдарын қабықсыз шығарады. Бұл, жер бетіндегі қазіргі флорадан өзгеше, онда түрлер саны бойынша басымдықты құрлықтағы өсімдіктер – ангиоспермалар құрайды. Гинкго туысының алғашқы өкілдері Орта юра кезеңінде пайда болды. Бүгінде бұл туысқа бір ғана түр жатады – Гинкго билоба. Қазіргі кездегі қылқан жапырақты ағаштар тобы юра кезеңінде кеңіреюді бастады. Беннеттальдер – цикадтардың жапырақтарына сырттай ұқсас, жойылған гимноспермалар тобы, Кейінгі триас кезеңінде жаһандық таралымға ие болды және мезозой дәуірінің тұқымдық өсімдіктерінің ең көп таралған топтарының бірі болды. Гүлді өсімдіктер алғашқы креда кезеңінде, ең алдымен тропиктерде кеңіреюді бастады, бірақ температура градиентінің теңдігі оларға кезең бойында полюстерге қарай таралуға мүмкіндік берді. Креда кезеңінің соңына қарай көптеген аймақтарда ағаштар флорасында ангиоспермалар басымдық танытты, алайда кейбір деректер көрсеткендей, креда-палеоген жойылуынан кейін де биомассада цикадтар мен папоротниктер басымдылық сақтаған. Кейбір өсімдік түрлерінің таралуы келесі кезеңдерден айтарлықтай ерекшеленді; мысалы, Schizeales, папоротниктер тобы, мезозой дәуірінде Солтүстік жарты шарға қарай жиналған, бірақ қазір Оңтүстік жарты шарда жақсырақ ұсынылған.
The dominant land plant species of the time were gymnosperms, which are vascular, cone bearing, non flowering plants such as conifers that produce seeds without a coating. This contrasts with the earth's current flora, in which the dominant land plants in terms of number of species are angiosperms. The earliest members of the genus Ginkgo first appeared during the Middle Jurassic. This genus is represented today by a single species, Ginkgo biloba. Modern conifer groups began to radiate during the Jurassic. Bennettitales, an extinct group of gymnosperms with foliage superficially resembling that of cycads gained a global distribution during the Late Triassic, and represented one of the most common groups of Mesozoic seed plants. Flowering plants radiated during the early Cretaceous, first in the tropics, but the even temperature gradient allowed them to spread toward the poles throughout the period. By the end of the Cretaceous, angiosperms dominated tree floras in many areas, although some evidence suggests that biomass was still dominated by cycads and ferns until after the Cretaceous–Paleogene extinction. Some plant species had distributions that were markedly different from succeeding periods; for example, the Schizeales, a fern order, were skewed to the Northern Hemisphere in the Mesozoic, but are now better represented in the Southern Hemisphere.
Фауна
Перм дәуірінің соңында барлық дерлік жануарлар түрлерінің жойылуы көптеген жаңа тіршілік түрлерінің кең таралуына жағдай жасады. Атап айтқанда, ірі шөп жейтін парейзаврлар мен ет жейтін горгонопсиандардың жойылуы олардың экологиялық орындарын бос қалдырды. Олардың біразы тірі қалған цинодонттар мен дицинодонттармен толтырылды, бірақ соңғылары кейін жойылып кетті. Жақындағы зерттеулер көрсеткендей, жойылғаннан кейін 4 миллионнан 6 миллион жыл өткен Триас дәуірінің ортасынан басталып, жойылғаннан кейін 30 миллион жылға дейін толыққанды дамымаған, жоғары биологиялық әртүрлілігі, күрделі азық тізбектері және түрлі орталарда маманданып дамыған жануарлары бар күрделі экожүйелердің қайта құрылуына көп уақыт кетті. Осы кезде жануарлар әлемінде әртүрлі археозаврлар – динозаврлар, птерозаврлар, сондай-ақ иктиозаврлар, плезиозаврлар және мозазаврлар сияқты су жорғалаушылары басым болды. Юра және Бор дәуірінің соңындағы климаттық өзгерістер одан әрі бейімделуге мүмкіндік берді. Юра дәуірі археозаврлардың ең көп түрлілігімен және алғашқы құстар мен еутерий сүтқоректілердің пайда болуымен ерекшеленді. Кейбір ғалымдар жәндіктердің гүлді өсімдіктермен симбиоз арқылы әртүрліленгенін айтады, себебі жәндіктердің анатомиясы, әсіресе ауыз мүшелері, гүлді өсімдіктерге өте ыңғайлы. Алайда, барлық ірі жәндіктердің ауыз мүшелері гүлді өсімдіктерге дейін пайда болған, ал гүлді өсімдіктер пайда болған кезде жәндіктердің әртүрлілігі баяулаған, демек, олардың анатомиясы бастапқыда басқа мақсаттарға арналған болуы керек.
The extinction of nearly all animal species at the end of the Permian Period allowed for the radiation of many new lifeforms. In particular, the extinction of the large herbivorous pareiasaurs and carnivorous gorgonopsians left those ecological niches empty. Some were filled by the surviving cynodonts and dicynodonts, the latter of which subsequently became extinct. Recent research indicates that it took much longer for the reestablishment of complex ecosystems with high biodiversity, complex food webs, and specialized animals in a variety of niches, beginning in the mid Triassic 4 million to 6 million years after the extinction, and not fully proliferated until 30 million years after the extinction. Animal life was then dominated by various archosaurs: dinosaurs, pterosaurs, and aquatic reptiles such as ichthyosaurs, plesiosaurs, and mosasaurs. The climatic changes of the late Jurassic and Cretaceous favored further adaptive radiation. The Jurassic was the height of archosaur diversity, and the first birds and eutherian mammals also appeared. Some have argued that insects diversified in symbiosis with angiosperms, because insect anatomy, especially the mouth parts, seems particularly well suited for flowering plants. However, all major insect mouth parts preceded angiosperms, and insect diversification actually slowed when they arrived, so their anatomy originally must have been suited for some other purpose.
Микробиота
Мезозой дәуірінің бастапқы кезеңінде мұхит планктоны қауымдастықтары жасыл археопластидтер басымдығынан қызыл балдырдан шыққан пластидтері бар эндосимбиотикалық балдырлар басымдығына көшті. Бұл өзгеріс Мезозой мұхитындағы көптеген микроэлементтердің азаюымен байланысты болуы мүмкін деп есептеледі.
At the dawn of the Mesozoic, ocean plankton communities transitioned from ones dominated by green archaeplastidans to ones dominated by endosymbiotic algae with red algal derived plastids. This transition is speculated to have been caused by an increasing paucity of many trace metals in the Mesozoic ocean.