Кіріспе

Фашистік мұра – 1989 жылы BBC телеарнасында екінші дүниежүзілік соғыс кезіндегі итальяндық соғыс қылмыстары туралы деректі телесериал. Ол екі бөлімнен тұрады. Бірінші бөлім екі тараудан тұрады және 1989 жылғы 1 қарашада BBC телеарнасында «Уәде орындалды» деген атпен көрсетілді.

Бірінші бөлік

Пьетро Бадольоның қыша газын қолдануы және Қызыл Крестпен жұмыс істейтін ауруханаларды бомбалауға бұйрық беруі бірінші бөлімде көрсетілген. Назар итальяндықтардың Эфиопияны басып алған кезде жасаған соғыс қылмыстарына аударылған. Эфиопияның итальяндық губернаторына жасалған қастандық әрекетінен кейін итальяндықтардың кек алу мақсатымен жасаған жаппай қырқындары көрсетілген. Бірінші бөлімнің екінші бөлімінде Югославия Корольдігінің Италия басып алған аймағындағы словен және хорват азаматтарына қарсы итальяндықтар жасаған соғыс қылмыстары көрсетілген. Раб концлагерінің куәгерлері және Риека қаласының жанындағы Хорватияның Подхум ауылындағы жасалған қатыгездіктер көрсетілген.

Екінші бөлік

Екінші бөлім, "А Pledge Betrayed" деп аталады, 1989 жылғы 8 қарашада көрсетілді, 1200 итальяндық соғыс қылмыскерлерін экстрадициялауға кедерлес болған британдық (және американдық) екіжүзділікті ашып көрсетеді (ең ізделіміндегілер Пьетро Бадольо, Марио Роатта және Родольфо Грациани болды), олардың қылмыстарына Югославия, Грекия және Эфиопия толық құжаттама ұсынған болатын. Деректі фильмнің циникалық қорытындысы – Черчилльдің "жаңа әлемдік тәртіппен жақсы болашақ" деген сөзі.

Тарихи шындық

Егер итальяндық офицерлер (британдықтар бақылауындағы) сотқа тартылса, олар тек британдық әскери тұтқындардың өлімі үшін айыпталады, бірақ оккупацияланған аумақтардағы бейбіт тұрғындардың өлімі үшін емес. 1943 жылдың 9 қыркүйегінде, одақтастар Италияға шабуыл жасаған күні, антифашист Никола Белломо, сол кезде XII MVSN аймағының командирі, жедел құрылған итальяндық күш жасап, Бари портын басып алуға тырысқан немістерге қарсы шабуыл жасады. Бұл сәтті қорғаныс шарасы кезінде генерал Никола Белломо жараланды. Антифашист болғандықтан, генерал Белломо Бадольо үкіметі үшін қауіп деп есептелген болуы мүмкін. Никола Белломо, әскери ар-намысқа құрмет ретінде, өлім жазасына кесілгеннен кейін есік қасақана ашық қалдырылған түрмеден қашудан бас тартты.

Италиялық соғыс қылмыскерлерін қудаламау

Югославия, Грекия және Эфиопия 1200 итальяндық соғыс қылмыскерін экстрадициялауды сұрады, бірақ олар ешқашан сотталған жоқ. Себебі, суық соғыс басталғанда, британдық және американдық үкіметтер Пьетро Бадольоны соғыстан кейінгі Италияның антикоммунистік кепілдігі ретінде қарастырды.

Италияның қоғамдық БАҚ-тары

Италияның RAI мемлекеттік телеарнасы фильмнің көшірмесін сатып алды, бірақ көп жыл бойы итальяндық көрерменге көрсетілмеді, себебі ол итальяндық партизандардың немістермен күресудегі рөліне баса назар аударатын қалыптасқан көзқарасқа қайшы келер еді. Сонымен қатар, Фойбе трагедияларына тоқталып, этникалық словен азаматтарына қарсы итальяндық соғыс қылмыстарын білмеуге немесе мойындамауға ұмтылды. Бұл көзқарас бүгінгі күнге дейін сақталып келеді, Франциядан өзгеше, онда француз қарсыласының және Виши Франциясының екеуі де жұртшылыққа мәлім. 1950 жылдары Грекияға итальяндық басқынды бейнелегені үшін екі итальяндық кинорежиссер түрмеге қамалды, одан кейін итальяндық қоғам мен БАҚ ұжымдық естелікті басуға мәжбүр болды, бұл тарихи амнезияға және соңында тарихи ревизионизмге әкелді. 2004 жылы тек итальяндық жеке арна La7 "Фашистік мұра" фильмінің маңызды бөліктерін көрсетті. Сондай-ақ, Италияда фашизмге қарсы бағытталған топтар мен Италиядағы словен ұлттық азшылығының өкілдері бұл деректі фильмді көрсетуді ұйымдастырды.