Кіріспе
Шева Вайс (; 5 шілде 1935 – 3 ақпан 2023) – израильдік саясаткер, Ицхак Рабиннің кезінде Кнессет спикері қызметін атқарды. Ол Израильдің Польшадағы елшісі және "Яд Вашем" мемориалдық кешенінің төрағасы болды.
Shevah Weiss (; 5 July 1935 – 3 February 2023) was an Israeli politician who served as Knesset Speaker under Yitzhak Rabin. He was Israel's ambassador to Poland and chairman of Yad Vashem.
Өмірбаян
Шева Вайс Польшаның Борислав қаласында Гиения мен Меир Вольф Вайс отбасында дүниеге келген. Холокост кезінде оның әкесі отбасы үшін дүкендерінің қабырғасының артында жасырынуға арналған орын салды. Ол төбеге дейін бір-бірінің үстіне орналасқан қабатты төсектер жасады. Вайс осы тар кеңістікте ата-анасымен, әпкесімен, ағасымен, әйелімен, күйеуімен, туысымен және көршісімен бірге өмір сүрді. Кейін олар балалар үйінің жертөлесінде тұрды. Көршілер оларды тамақ пен сумен қамтамасыз етті. Вайс еске алады: "Әкем бүкіл топ үшін бір картоптан және судан тұратын сорпа пісірді. Бірақ соңында біз нағыз былғарыдан жасалған кітап мұқабаларын шайнауға дейін түстік". Вайс кейін оны құтқарған отбасыларға алғысын айтты, оларды "тамаша адамдар, менің батырларым [ол] әрқашан жүрегімде болады" деп сипаттады. 1947 жылы Вайс Палестинаға көшіп келді. Ол 1961 жылы Иерусалимдегі Еврей университетін халықаралық қатынастар мамандығы бойынша бакалавр дәрежесімен бітірді. Одан кейін саяси ғылымдар және қазіргі еврей тарихын зерттеу бойынша магистр және PhD дәрежелерін алды. Вайс Эстерге үйленді, олардың екі баласы бар. Доктор Эстер Вайс 2005 жылы рактан қайтыс болды.
Академиялық мансап
1975 жылы Вайс Хайфа университетінде профессор болды.
Саяси, азаматтық және дипломатиялық мансап
Вайс 1969 және 1981 жылдар аралығында Хайфа муниципалитеті кеңесінің мүшесі болды, содан кейін ол «Бірігу» партиясынан Кнессет депутаты болып сайланды. 1988-1992 жылдары Кнессет спикерінің орынбасары, ал 1992-1996 жылдары спикер қызметін атқарды. 1999 жылғы сайлауда ол мандатын жоғалтты. 1995 жылғы 4 қарашада Вайс Тель-Авивтегі бейбітшілік митингісінде Ицхак Рабин мен Шимон Переспен бірге сахнада болды, сол жерде Рабин қанымен суаралды. 2000 жылы ол «Яд Вашем» кеңесінің президенті болды. 2001 жылдан 2003 жылға дейін Польшада Израильдің елшісі болып жұмыс істеді. 2004 жылғы 4 қаңтарда Польша мен Израиль арасындағы ынтымақтастыққа қосқан үлесі үшін президент Александр Квасьневский оған Польша Республикасының Еңбегі үшін орденінің І дәрежелі Ұлы крестімен марапаттады. Вайс иврит, идиш, поляк, орыс және ағылшын тілдерін білді. Ол 2023 жылғы 3 ақпанда Тель-Авивте 87 жасында дүние салды.