Кіріспе

Американдық саясаткер

Джулиус Хоули Сили (14 қыркүйек 1824 – 12 мамыр 1895) – миссионер, автор, АҚШ Конгресінің өкілі және Амхерст колледжінің бұрынғы президенті. Әлемдегі көптеген университеттерде қолданылатын латындық атақтар жүйесін оның құрғаны айтылады.

Өмірбаян

Сейли 1824 жылдың 14 қыркүйегінде Коннектикут штатының Бетел қаласында Сет пен Абигейл (Тейлор) Сейли отбасында дүниеге келген. Ол колледжге дайындалып, 1846-1849 жылдары Амхерст колледжінде оқыды және бітірді. Амхерстте оқып жүргенде Пси-Упсилон студенттік қауымына қосылды. Бітірген соң 1849-1852 жылдары Оберн діни семинариясында, ал 1852-1853 жылдары Пруссияның Галле қаласында білімін жалғастырды. Ол Мэрилин Докфиллға үйленді, бірақ ол туберкулезден қайтыс болды. Сейли 1853 жылдың 10 тамызында Нью-Йорктің Шенеқтади қаласында дін қызметкері болып тағайындалды. 1853 жылдан 1858 жылға дейін Шенеқтадидегі Бірінші Голланд реформаттық шіркеуінің пасторы болды. 1858 жылы Амхерст колледжіне оралып, 1890 жылға дейін Психикалық және моральдық философия профессоры қызметін атқарды. Осы кезеңде ол Амхерст колледжі корпорациясының президенті және 1876 жылдан 1890 жылға дейін Амхерст колледжінің қамқоршылар кеңесінің мүшесі болды, сондай-ақ 1877 жылдан 1890 жылға дейін колледждің бесінші президенті болды, ол елдегі алғашқы студенттік өзін-өзі басқару жүйесін енгізді. Оның студенттерінің бірі – Джозеф Харди Неисима, ол 1870 жылы Амхерстті бітіріп, кейіннен Киотодағы Дошиша университетін құрды. 1872-1873 жылдары Сейли әлемді аралап саяхаттады. Осы саяхаты барысында ол Үндістанның Бомбей қаласында тоқтады және білімді индустарға «Жол, Шындық және Өмір» тақырыбында дәріс оқыды. Оған Үндістандағы христиандық миссиялық қоғамда қызмет етуге шақыру жасалды, бірақ ол Амхерстке оралуды жөн көрді. 1877-1892 жылдары Амхерст колледжі шіркеуінің пасторы болды. Сейли 1872 жылдан 1895 жылға дейін Маунт-Холиок колледжінің қамқоршылар кеңесінің мүшесі болды. Сейли 1875 жылдан 1877 жылға дейін 44-ші Конгресс депутаты болды. Оның көптеген сөздері христиандық қайырымдылық принциптеріне сәйкес үнді тайпаларының мәселелеріне арналған еді. 1876 жылы Амхерст колледжінің президенті болып тағайындалғандықтан, ол Конгресске қайта сайлануға түспеді. 1890 жылы денсаулығының нашарлауына байланысты президенттік қызметтен қанағаттанды, ал 1895 жылдың 12 мамырында Массачусетс штатының Амхерст қаласындағы үйінде қайтыс болды. Ол Амхерсттегі Уайлдвуд зиратында жерленген.

Басқа қызмет түрлері

Сейли 1873-1874 жылдары Андовер діни семинариясында дәріс берді. Ол 1874 жылдан 1892 жылға дейін сол жердегі Қонақтар кеңесінің мүшесі болды. Сейли 1874-1875 жылдары Массачусетс штатының салық салу жөніндегі комиссиясында жұмыс істеді. Сейли 1867-1887 жылдары Массачусетс штатының Нортгемптон қаласында есту қабілеті бұзылғандар үшін Кларк институтын құрды. Сейли 1876 жылдан 1895 жылға дейін Американың Шетелдік миссиялар жөніндегі комиссарлар кеңесінің корпоративтік мүшесі болды. Сейли 1885 жылдан 1892 жылға дейін Конгрегациялық үй миссионерлік қоғамының президенті болды. Сейли 1862 жылы Юнион университетінен діни ғылым докторы дәрежесін алды. 1876 жылы Сейли Колумбия университетінен заң докторы дәрежесін алды.

Отбасы

1854 жылғы 26 қазанда Сили Нью-Йорк штатының Албани қаласының Элизабет Тиллман Джеймске үйленді, ол 1833 жылы туған және 1881 жылы қайтыс болған. Олардың төрт баласы болды: 1857 жылы туған Уильям Джеймс Сили, 1879 жылы Амхерст колледжін бітірген, 1886 жылы Айова қаласының Мэри А. Кларкпен үйленген және 1931 жылы қайтыс болған; 1862 жылы туған Элизабет Джеймс Сили, 1891 жылы Амхерстті бітірген Джеймс Уилсон Бикслермен үйленген, ол 1894 жылы қайтыс болған; 1866 жылы туған Анна Холи Сили, 1901 жылы Амхерст колледжінің профессоры Бенджамин Кендалл Эмерсонмен үйленген; және 1870 жылы туған Мейбел Сили, 1898 жылы Джеймс Бикслермен үйленген, ол 1919 жылы қайтыс болған. Сили Смит колледжінің бірінші президенті Лоренс Кларк Силидің інісі. Ол Колби колледжінің 16-шы президенті Дж. Сили Бикслер мен Йель медбикелік мектебінің үшінші деканы Элизабет Сили Бикслердің әкесі. Ол АҚШ-тың бұрынғы елшісі Талкотт Силидің бабасы және Ұлттық қоғамдық радионың тілшісі Кейт Силидің шөптесі.