Кіріспе

Атбара (кейде Атбара) (عطبرة ʿAṭbarah) – Суданның солтүстік-шығысындағы Нил штатында орналасқан қала. Темір жол саласымен байланысы болғандықтан, Атбара "Темір жол қаласы" деп те аталады. 2008 жылғы халық санауы бойынша Атбараның халқы 134 586 адамды құрады.

Тарих

Нил өзені мен оның ең солтүстік саласы Атбара өзені (Бахр-эль-Асвад немесе Қара өзен) әскери операциялар үшін стратегиялық маңызға ие болған. 1619 жылы Атбара қаласын Эфиопия империясының әскерлері басып алып, тонап кеткен. 1898 жылдың 8 сәуірінде Нахеила маңында, өзеннің солтүстік жағалауында болған Атбара шайқасында Лорд Китченердің ағылшын-египет әскері Әмір Махмуд Ахмад басқарған Махдишіл күштерді жеңіске ұйттырды. Китченердің бекемделген позициясы 1898 жылдың 2 қыркүйегінде Омдурман шайқасындағы шешуші жеңіске әкеліп, британдықтарға Суданды бақылауға мүмкіндік берді. Қала Суданның теміржол индустриясының орталығы болды. Қазір мұнда аз ғана пойыз жасалады және теміржол қозғалысы да азайған. Алғашқы станция мен теміржолшылардың ерекше күмбезді үйлері әлі де сақталған. Судандағы алғашқы кәсіподақ 1946 жылы Атбарадағы теміржолшылар арасында құрылды. Бәлкім, теміржолшылар одағының ықпалынан туындап, көптеген адамдар Атбараны судандық коммунизмнің отаны деп санайды. Судан президенті Жафар Нимейри 1969 жылдан 1985 жылға дейін коммунизм, капитализм және ислами фундаментализм арасында ауысып отырды – ол кімнің жағына шығып, кімнен ақша алуға тырысқанына байланысты болды, ал коммунистік кезеңнің бекінісі Атбара маңында орналасқан еді. Атбара 2018 жылдың желтоқсан айында үкіметке қарсы наразылықтардың басталу орны болды.

География

Атбара Нил және Атбара өзендерінің тоғысқан жерінде орналасқан. Атбара бірнеше аудандардан тұрады, соның ішінде Атбарадағы Бірінші жоғары мектеп орналасқан Умбукеле ауданы. Басқа аудандар: теміржол ауданы, Алмурабат, Алсавадана және Алматар. Умбукеле бастапқыда Курти округінің солтүстік штатындағы астана қаласына берілген есім болды. Қазір ол көбінесе Атбарадағы шағын ауданның аты ретінде есте сақталады. Атбараның маңызды аудандарының бірі – Аль-Дахла (الداخلة) – араб тілінде. Кейбіреулер әлі де Атбараны Аль-Дахла деп атайды.

Климат

Атбараның ыстық шөлді климаты бар (Кеппен климаттық жіктелімі BWh). Жылдық орташа температура 30 °C (86 °F) жоғарылайды, ал орташа ең жоғары температура жылдың 7 айында 40 °C (104 °F) жоғарылайды. Жылдық орташа жауын-шашын 60 мм, көбінесе шілде және тамыз айларында жауады. Атбарада күн көп, жылына орташа 3545 сағат күн сәулесі шашырап, мүмкін болатын күн сәулесінің 81% құрайды.

Экономика

Транс-африкалық автомобиль жолы – Каир-Кейптаун тас жолы Атбара қаласынан өтеді. Атбара – маңызды теміржол түйіні және вагондар жасау орталығы, қала тұрғындарының көп бөлігі теміржол саласында жұмыс істейді. Судан Ұлттық теміржол компаниясының бас кеңсесі Атбарада орналасқан. Сонымен қатар, қалада Суданның ірі цемент зауыттарының бірі – «Атбара цемент корпорациясы» да бар.

Атақты тұрғындар

Мандур Елмахди, Суданның қысқаша тарихы кітабының авторы, бұл жерде танымал тұрғын болған.