Кіріспе

НАТО-ның жаһандық координаттар анықтама жүйесі

Әскери желілік анықтама жүйесі (MGRS) – НАТО әскерлері Жер бетіндегі нүктелерді орналастыру үшін қолданатын геокоординаттық стандарт. MGRS Универсалды көлденең Меркатор (UTM) тор жүйесі мен Универсалды полярлық стереографиялық (UPS) тор жүйесінен туындайды, бірақ басқаша белгілеу тәртібін қолданады. MGRS бүкіл Жер үшін геокод ретінде қолданылады. MGRS координаттарының немесе тор сілтемесінің мысалы [21 18 34.0 N 157 55 0.7 W &language=en 4QFJ12345678] келесі үш бөліктен тұрады:
4Q (тор аймақ белгісі, GZD)
FJ (100 000 метрлік шаршыны анықтағыш)
1234 5678 (сандық орналасқан жері; шығыс – 1234, ал солтүстік – 5678, бұл жағдайда 10 м дәлдікпен орналасуды көрсетеді)

MGRS тор сілтемесі – нүктелік анықтама жүйесі. «Тор шаршысы» термині қолданылғанда, ол берілген координаттардың дәлдігіне байланысты, қабырғасы 1 км, 10 м немесе 1 м болатын шаршыны білдіре алады. (Кейбір жағдайларда, тор аймағының қиылысына (GZJ) жақын шаршылар кесіледі, сондықтан осы аумақтарды сипаттау үшін көпбұрыш пайдалырақ.) Сандық орналасудағы таңбалардың саны қажетті дәлдікке байланысты 0, 2, 4, 6, 8 немесе 10 болуы керек. Дәлдік деңгейін өзгертетін кезде, шығыс және солтүстік мәндерін дөңгелектеудің орнына қысқарту маңызды, осылай дәлдік сақталады. Бұған байланысты, көпбұрыштың оңтүстік-батыс бұрышы бүкіл көпбұрышқа белгі қою үшін басымдыққа ие. Егер көпбұрыш шаршы болмаса және тор аймағының қиылысымен кесілсе, ол кесілмегендей оңтүстік-батыс бұрышының белгісін сақтайды.
4Q – тек GZD, дәлдік деңгейі 6° × 8° (көбінесе)
4Q FJ – GZD және 100 км тор шаршысының идентификаторы, дәлдік деңгейі 100 км
4Q FJ 1 6 – дәлдік деңгейі 10 км
4Q FJ 12 67 – дәлдік деңгейі 1 км
4Q FJ 123 678 – дәлдік деңгейі 100 м
4Q FJ 1234 6789 – дәлдік деңгейі 10 м
4Q FJ 12345 67890 – дәлдік деңгейі 1 м

Желілік аймақтың атауы

MGRS координаттарының бірінші бөлігі желілік аймақ белгісі болып табылады. 6° ені бар UTM аймақтары, 1–60 нөмірленген, әдетте 8° биіктіктегі C–X әріптерімен (I және O әріптері жоқ) белгіленген ендік жолақтарымен қиылысады. Ең солтүстік ендік жолағы, X, 12° биіктікте. UTM аймағы мен ендік жолағының қиылысы (әдетте) 6° × 8° көпбұрыш болып табылады, бұл аймақ желілік аймақ деп аталады, және MGRS жүйесінде аймақ нөмірімен (бір немесе екі сан) белгіленеді. 1-ден 9-ға дейінгі аймақтар үшін сан DMA TM 8358.1, 3.2 бөлімінде көрсетілгендей, бір санмен жазылады, бұл MGRS New деп те аталады және WGS84 және басқа да заманауи геодезиялық жүйелер үшін қолданылады. Экватордың солтүстігіндегі бірінші қатардың әріптері тақ нөмірлі аймақтарда A, ал жұп нөмірлі аймақтарда F болады, бұл 1-суретте көрсетілген. Бұл қатардағы ең батыс жақтағы 1-аймақтың квадраты AA идентификаторымен белгіленгенін ескеріңіз. 3.0 нұсқасына дейінгі AL схемасында басқаша болған. Алайда, GEOTRANS 3.0 нұсқасынан бастап қысқарту қолданылады, сондай-ақ NGA әскери картасын оқуда 201. MGRS-тің азаматтық нұсқасы USNG да қысқартуды қолданады.

Шілденің ендік жолағының шекарасын кесіп өтетін квадраттар

Широталық белдеулердің шекаралары – параллель шеңберлер (1-суреттегі үзіліс-сызықты қара сызықтар), олар 100 000 метрлік шаршылардың (1-суреттегі көк сызықтар) шекараларымен сәйкес келмейді. Мысалы, 1P және 1Q тор аймақтары арасындағы шекарада 100 000 метрлік BT шаршысын кездестіреміз, оның шамамен үштен екісі 16° ендіктің оңтүстігінде, демек 1P тор аймағында, ал үштен бірі 16° солтүстігінде, демек 1Q аймағында. Сондықтан, BT шаршысындағы позицияға арналған MGRS тор сілтемесі BT-нің оңтүстік бөлігінде 1PBT-мен, ал солтүстік бөлігінде 1QBT-мен басталуы керек. Әрине, егер тор сілтемесінің дәлдігі белгіленген аумақты 1P немесе 1Q ішінде толығымен орналастыруға жеткілікті болса. Бірақ MGRS тор сілтемесі ендік белдеуінің шекарасын кесіп өтетін аумақты көрсетуі мүмкін. Мысалы, BT шаршысын толығымен сипаттағанда, оны 1PBT немесе 1QBT деп атау керек? Немесе 1000 метрлік BT8569 шаршысын сипаттағанда, оны 1PBT8569 немесе 1QBT8569 деп атау керек? Мұндай жағдайларда MGRS тор сілтемесін түсіндіретін бағдарламалық құрал екі мүмкін ендік белдеу әрпін де қабылдауы керек. GEOTRANS нұсқаулықтарында практикалық себеп көрсетілген: 80°S оңтүстігіне қарай, UTM проекциясының орнына UPS South (Universal Polar Stereographic) қолданылады. Батыс жарты шеңбер A белгісімен тор аймағын құрайды, ал шығыс жарты шеңбер B белгісімен тор аймағын құрайды (3-суретті қараңыз). 84°N солтүстігінен UPS North қолданылады, батыс жарты шеңбер Y, ал шығыс жарты шеңбер Z (4-суретті қараңыз). A, B, Y және Z әріптері UTM ендік белдеулерінде қолданылмайтындықтан, олардың MGRS координатасында болуы, аймақ нөмірінің жоқтығымен бірге, координаталар UPS жүйесінде екенін көрсетеді. 100 000 м шаршыларға арналған әріптеме схемасы полярлық аймақтарда сәл өзгеше. Баған әріптері шектеулі әліпбиді қолданады, A-дан Z-ға дейін, бірақ D, E, I, M, N, O, V, W әріптері алынып тасталған; бағандар A және Y тор аймағындағы ең оң жақ бағанда Z әрпімен, ал B немесе Z тор аймағындағы келесі бағанда A әрпімен басталады. Қатар әріптері A-дан Z-ға дейін, I және O әріптері алынып тасталған. UPS үшін шектеулі баған әліпби UPS шаршыларының бірдей идентификациясы бар UTM шаршыларымен жанаспайтынына кепілдік береді. Полярлық аймақтарда әріптеме схемасының тек бір нұсқасы бар.