Кіріспе

Миянян (s=绵阳; Сычуань тіліндегі романдасталуы: Mien iang; бұрынғы атауы Mienchow, t=綿州; Сычуань тіліндегі романдасталуы: Miencheo;) – Оңтүстік-Батыс Қытайдағы Сычуань провинциясының префектуралық деңгейдегі екінші ірі қаласы. Сычуаньның солтүстік-орталық бөлігінде орналасқан, ауданы Цзянюй қалалық деңгейдегі қаласы, бес аудан және үш қалалық ауданды қамтиды. 2020 жылғы Қытай халық санағы бойынша жалпы халқы 4 868 243 адамды құрайды, оның 2 232 865-і үш қалалық ауданнан тұратын дамыған (немесе метрополитен) аймағында тұрады.

Тарих

Мианьян, ежелгі заманда Фусиан (Фу округі) деп аталатын қала, Цинь (б.з.д. 221–206) және Хан (б.з.д. 206–220) дәуірлерінде ауыл шаруашылығында үлкен жетістіктерге жеткен. Хан императоры Гаодзу б.з.д. 201 жылы осы аймақта алғашқы округті құрғаннан бері қаланың тарихы 2200 жылдан астамды құрайды. Ыңғайлы орналасуының арқасында Мианьян әрқашан маңызды әскери орталық болып келген және Чэнду үшін табиғи қорғаныс қызметін атқарған. Мианьян қаласында Қытайдың алғашқы ядролық бомбасы жасалған ірі әскери зерттеу кешені орналасқан. Қаланың өзі 2008 жылдың 12 мамырында болған жер сілкінісінен көп зардап көрмеді. Дегенмен, префектура құрамындағы Бейчуань ауданы жер сілкінісінен ең көп зардап шеккен аймақтардың бірі болды, оның ішінде Бейчуань орта мектебінің аумағында екі негізгі ғимараттың құлауы салдарынан 1000-нан астам оқушы қаза тапты. Ауданның ғимараттарының 80 пайызы, соның ішінде басқарушылық ғимарат та құлаған. 2008 жылдың 7 маусымына қарай Мианьян префектурасындағы жер сілкінісінен 21 963 адам қаза тауып, 167 742 адам жарақат алды, ал 8 744 адам жоғалып кетті.

География және климат

Миянянг Сычуань алабының солтүстік-батыс шетінде, Фу өзенінің жоғарғы және орта ағысында орналасқан. Оның әкімшілік аймағы 30° 42' - 33° 03' солтүстік ендікте және 103° 45' - 105° 43' шығыс бойлықта жатыр. Солтүстік-шығыста Гуанъюань, шығыста Нанчон, оңтүстікте Суинь, оңтүстік-батыста Деян және батыста Нгава Тибет және Цян автономиялық префектураларымен шектеседі. Сонымен қатар, солтүстікте Ганьсумен шағын бөлікте шекаралас. Миянянгтың муссондық ықпалдағы ылғалды субтропиктік климаты (Кёппен Cwa) бар, көбінесе жұмсақ және ылғалды, төрт анық маусымына ие. Қысы қысқа, жұмсақ және тұманды, бірақ жауын-шашын аз. Қаңтар айының орташа температурасы , және мұз қатуы мүмкін, бірақ қар сирек жауады. Жазы ұзақ, ыстық және ылғалды, температурасы көбінесе күнделікті орташадан асып кетеді. Ең ыстық ай – шілдедегі күнделікті орташа температурасы . Жауын-шашын қыста аз, ал жазда көп болады, жылдық жауын-шашынның 70% -інен астамы мамыр мен қыркүйек аралығында жауады. Префектураның көп бөлігіндегі мұзсыз кезең жылына 252-ден 300 күнге дейін созылады, ал жылдық күн сәулесінің ұзақтығы 1100 сағатты құрайды, бұл мүмкін болатын жалпы соманың 30% -ына жетпейді.

Көлік

Қала бірнеше ірі қалалармен автомобиль және теміржол байланыстарына ие, Сиань қаласынан провинциялық астана Чэндуға дейінгі жол және Шэньси провинциясының Баоджи қаласынан Чэндуға дейінгі Баоченг темір жолы осы қала арқылы өтеді. Сичуань провинциясының екінші ірі әуежайы – Мианьян Наньцзяо әуежайы Пекин, Шанхай, Гуанчжоу, Сиань, Шэньчжэнь, Куньмин, Ханчжоу және тағы да басқа қалаларға тікелей рейстер ұсынады. G5 Бейжің-Куньмин және G93 Чэнью айналма автожолдары қаладан өтеді.

Экономика

Миянян – Қытайдың электроника өнеркәсібінің маңызды орталықтарының бірі. Онда Қытай инженерлік физика академиясы және Қытай аэродинамикалық ғылыми-зерттеу және дамыту орталығы сияқты көптеген танымал ғылыми-зерттеу институттары бар. Чанчжун Electronics Group Corporation, Sichuan DND Pharmaceutical Co., Ltd., Jiuzhou Electronics Group, Shuangma Cement Group және Changcheng Special Steel Company сияқты көптеген ірі кәсіпорындар да Миянянда орналасқан. Миянян – 18 институтты, оның ішінде Қытай инженерлік физика академиясын және Қытай аэродинамикалық зерттеу институтын қамтитын маңызды ұлттық қорғаныс, ғылыми зерттеу және өндіріс базасы. Сонымен қатар, қалада 50 ірі және орта кәсіпорын мен 6 ғылым колледжі бар. Облыстық үкімет Миянянның дамуын жеделдету үшін экономикалық басқарудың провинциялық деңгейдегі әкімшілік өкілеттіктерін беруді жоспарлап отыр. Жаңа экономикалық басқару органы ғылыми қаланың құрылысына ерекше назар бөледі. Қазіргі уақытта партияның облыстық комитеті мен үкімет «Қытай ғылыми қаласын дамыту жөніндегі ұсыныстар» баяндамасын әзірлеп жатыр, оның жақын арада жариялануы күтілуде.

Адамдар

Бұл атақты ақын Ли Байдың туған қаласы, сонымен қатар Үш патшалық дәуірінен қалған көптеген тарихи ескерткіштерге ие. Ли Шуньсян – Персия тегінен шыққан ақын. Оның екі ағасы болған: 李珣 (前蜀), ақын және фармаколог, «Теңіз шөптері туралы фармакопея» (t=海藥本草) кітабының авторы, және Ли Сюань, сондай-ақ фармаколог және алхимик. Ли Гуотао мен Ло Сяньлин олардың діни көзқарастары Зороастризм немесе Несториан христиандығы болуы мүмкін деген пікір білдірген. Чэнь Мин «Ортағасырлық Қытайдағы Жібек жолы арқылы шетелдік медицинаның таралуы: Хайяо Бэнкаоның зерттеуі» деген еңбегінде Ло Сяньлинмен келісетінін және Ли Сюньнің, мүмкін, даосизмнің ықпалында болған несториандық болғанын айтады. Дегенмен, екі болжамның да нақты дәлелі жоқ және оларды әлі дәлелдеу қажет. Ли Бифэн – демократияны жақтаушы, үй шіркеуінің мүшесі, жұмысынан босатылғандардың, әйелдердің және балалардың тұрмыс жағдайларын баяндау үшін ар-ожданға негізделген көмек көрсету ұйымын құрған. Қытай билігі оны бірнеше рет түрмеге қамаған. Ван И – Сантай қаласынан келген кальвинист пастор және Чэндудағы «Ерте жаңбыр келісімі» шіркеуінің негізін қалаушы. 2018 жылы ол «мемлекеттік билікті құлатуға итермелеу» айыбымен тұтқындалды. Ван Цзюцзян – Тибет мәдениетінің ықпалындағы «таулар мен сулар» пейзажын суреттейтін суретші. Ол ұлттық екінші санаттағы суретшілер қатарына жатады. Қытайлық блогер және интернет жұлдызы Ли Зики Мианьянның Пингу ауданында туған және бейнематериалдарының көп бөлігін айналасындағы ауылдарда түсіреді. Мианьянда тибет және цян тайпалары сияқты бірнеше этникалық азшылықтар тұрады.

Христиандық

Asia Harvest мәліметтері бойынша, 2020 жылғы бағалауларға қарағанда, жалпы халықтың (4,057,601) шамамен 5,43%-ы христиан дінін ұстанады (220,501), соның ішінде "ресми емес шіркеулерге" жататын христиандар, атап айтқанда, католиктердің құпия шіркеуі және протестанттардың үй шіркеулері.

Католицизм

Сычуаньда христиандық қатысуы Таң дәуірінде (618–907) Шығыс Сирия христиандығы түрінде бастау алған. Мияньян жағдайында, «Мияньян діни жылнамасы» бойынша, бұл аймақтағы ең алғашқы жаңару 1777 жылы Луи Габриэль Таурин Дюфрес, Париждің Шетелдік Миссияларының (MEP) католик миссионері және шейіт әулиесі тарапынан жүзеге асырылған. Алғашқы қауым 1820 жылдары Бейлин деген кішкентай қалашықта құрылды, ол қазір Юйсянь ауданының әкімшілігіне бағынады. Кейіннен онда нео-готикалық шіркеу салынды және 1913 жылы Александр Перродин кеңейтті, ол бүгінде 柏林王家旺天主教堂 деп аталады. 1883 жылы Жозеф Мари Феликс Хатингуа Лиопин ауданының басқаруын өз қолына алды. Ол 1886 жылдың 16 қазанында ішек қызбасынан қайтыс болғанға дейін миссионерлік жұмысты басқарды. Бейчуаньда 1951 жылға дейін тазалау қоғамы болған. Лурд шіркеуі – Мияньянның ең халыққа толы Фучэн ауданындағы жалғыз католик шіркеуі. 19 ғасырда Мияньяннан шыққан жергілікті миссионер Люси И Чжэнмэй Гуйчжоуда шейіт болды және 2000 жылдың 1 қазанында Папа Иоанн Павел II оны қасиетті деп жариялады. Мияньян аймағы тарихи тұрғыдан ЕОП-тың Батыс Сычуань миссиясының бір бөлігі болды және қазір Чэнду епископтығының қарауында. Asia Harvest мәліметтері бойынша, 2020 жылғы есептеулерге сәйкес, жалпы халықтың (4 057 601) шамамен 1,57%-ы католиктерді (63 896) құрайды, оның ішінде жер асты шіркеулерінің католиктері де бар. Олар кейіннен бұл қаланы өздерінің миссионерлік штаб-пәтері етіп белгіледі. Элис Энтвистл осы аймақты миссионерлік жұмыс үшін ашуға үлкен үлес қосты. «Дін жылнамасы» бойынша, 1885 жылы Мияньян қаласында Альфред Артур Филлипс пен Гертруда Эмма Уэллс құрған кішкентай миссионерлік шіркеу болған. Алайда, Цзянюдағы Евангелие шіркеуі дәстүрлі түрде Мияньян аймағындағы алғашқы CMS шіркеуі саналады. 1880-жылдардың соңында Англия шіркеуінің Зенана миссионерлік қоғамын ұсынған екі әйел осы қалада жұмыс істеді. 1908 жылы Уильям Мунн Наншан ауданында Хуа Инг бастауыш мектебін (қазіргі 綿陽南山中學) құрды және 1916 жылға дейін оның алғашқы директоры болды, содан кейін Фредерик Дж. Уатт осы лауазымды иеленді. 1918 жылы Альфред Артур Филлипс Сычуаньдағы Фучэн ауданындағы Хуан отбасының аллеясында соқырлар мен саңыраулар үшін алғашқы мектеп ашты. Фредерик Борхэм, болашақ Корнуолл архидиаконы, 1917 жылдан 1924 жылға дейін және 1928 жылдан 1934 жылға дейін Мияньян (Миен Ён) қаласында CMS миссионері ретінде қызмет етті. 1936 жылы Батыс Қытай епархиясы Шығыс Сычуань және Батыс Сычуань епархияларына бөлінгеннен кейін, Мияньян CMS қолдауымен соңғысының билігіне көшті. Сантай округі (бұрынғы атауы Тунчуань, p=Тунчуань) 1887 және 1894 жылдары Достардың шетелдік миссионерлік қауымдастығы (FFMA) тарапынан енгізілген квакерлік діннің орталығы болды. Сантай миссиясы FFMA-ның Солтүстік округінің ең ірі миссионерлік бөлімшесіне айналды. Оны 1900 жылы Исаак Мейсон «Сантай» айлық жиналысы ретінде ұйымдастырды, ол Сычуань жылдық жиналысының басқаруында болды. 1942 жылдан бастап Жетінші күн адвентистері шіркеуі Фучэн әкімшілігіне бағынатын 豐谷鎮 қаласында аз ғана орын алды. Бұл конфессия 1946 жылдың шілдесінде шіркеу салды және 1950 жылға дейін 99 адамды дінге өткізді («Сычуаньдағы адвентизмді қараңыз»). Шынайы Иса шіркеуі 1947 жылдан бері Цзяню және Янтингте аз ғана болды. Asia Harvest мәліметтері бойынша, 2020 жылғы есептеулерге сәйкес, жалпы халықтың (4 057 601) шамамен 3,86%-ы протестанттарды (156 605; «Евангелисттер» деп аталады) құрайды, оның ішінде үй шіркеулерінің протестанттары да бар.