Кіріспе

Канадалық суретші (1888–1949)

Фрэнсис Ханс Джонстон (Фрэнк Х. Джонстон және Франц Джонстон ретінде де белгілі) (19 маусым 1888 – 9 шілде 1949) – «Жетілік» тобының мүшесі болған.

Өмір және мансап

Фрэнк Джонстон дүниеге 1888 жылдың 19 маусымында Торонтода, Хью Ханс пен Мэри Элизабет (Родерик) Джонстонтың ұлы болып келді. Ол Торонтодағы Орталық техникалық мектепте Густав Ханмен және Уильям Крюкшанк пен Джордж Агню Ридпен бірге Орталық Онтарио өнер мектебінде білім алды. 1908 жылы Grip Ltd. компаниясына коммерциялық суретші ретінде қабылданды. 1918 жылдан бастап ол Лоурен Харрис пен Дж. Е. Х. Макдональдпен бірге Алгомаға сапарлар жасады. Сол жылдардағы суреттері пейзаждың күшті декоративті интерпретациясын көрсетеді, бірақ ол көбінесе майлы бояудың орнына тез кептіретін темпераны қолданды. Джонстонның өнімділігі соншалық, 1919 жылғы Торонтодағы Алгома көрмесінде ол басқа суретшілерге қарағанда алпыс жұмыс ұсынды. 1920 жылы ол «Жетілік» тобына шақырылды, бірақ оның олармен байланысы қысқа ғана болды. Ол 1920 жылғы топтың алғашқы көрмесіне қатысты, бірақ 1920 жылдың күзінде Торонтодан Виннипег өнер мектебінің директоры болу үшін кетіп, қаланың өнер мектебінде сабақ берді. Ол тәуелсіздігін одан да нығайтты, 1920 жылдың желтоқсанында Т. Итон компаниясының галереясында 200 картинадан тұратын жеке көрме ұйымдастырды, оны туралы Mail and Empire газеті былай деп жазды: «Фрэнк Х. Джонстонның, А.R.C.A., жергілікті суретшілер арасындағы орны ерекше. Джонстон мырза әрдайым көп талқыланған «Жетілік» тобының бірі саналады, бірақ ол өте радикалды серіктерінің көзқарасын түсінбейтін сурет сүйгіштермен байланысын үзбеді. Ол Солтүстіктің жанды, айқын түсінің құпиясын біледі және жабайы кеңістіктердің сезімін ұстай алады». 1922 жылдың қаңтар айында Виннипег өнер галереясында 326 жұмысты қамтитын көрме өткізді. Ол топпен келіспегенін, тек көрмелерге қатысу тұрғысынан өз жолын таңдағысы келгенін айтты. 1925 жылы Джонстон өзінің есімін «Франц» Джонстон деп, экзотикалық есімге өзгертті. 1927 жылы ол Торонтоға оралып, Онтарио өнер колледжінің директоры болып жұмыс істеді. Кейінгі жылдары суретшінің туындылары пейзаждық суреттің классикалық стиліне қайта оралуын көрсетті және жарықтың, әсіресе қардағы жарықтың қасиеттеріне қызығушылық танытты. Бұл тақырып 1930-1940 жылдардағы үлкен сюжеттік картиналарында, сондай-ақ өзен аңғарының жақын зерттеулерінде, қармен жабылған жағалаулармен қарама-қарсы судың ашық көк түсінде қайталанып отырды. Оның туындылары Вайбридж аймағының шаруашылық пейзаждарынан бастап, Квебектің солтүстігіне және Солтүстік-Батыс территорияларына дейін кең ауқымды. Ол 1920 жылдары жеке көрмелерді тұрақты түрде өткізе бастады және оның суреттері көпшілік арасында үлкен танымалдыққа ие болды. Көптеген канадалық суретшілерден айырмашылығы, Джонстон өмірінде айтарлықтай қаржылық жетістікке қол жеткізді. Ол Канада Корольдік өнер академиясының құрметті мүшесі болды. Ол сондай-ақ Онтарио суретшілер қоғамының мүшесі болды. Оның жұмыстары Канаданың Ұлттық галереясы сияқты көптеген қоғамдық коллекцияларда сақталған. Ол 1949 жылы Торонтода қайтыс болды және Онтарионың Клейнбург қаласындағы МакМайкл канадалық өнер коллекциясы мұражайының аумағында «Жетілік» тобының мүшелерімен бірге жерленді. 1969 жылы ол «Жетілік» тобының мүшесі болғандығы үшін Канада Корольдік өнер академиясының медалімен марапатталды. Оның төрт баласының екеуі суретші болды: Фрэнсис Энн Джонстон және Пол Родерик. 1970 жылы оның туындыларының ретроспективалық көрмесі Стратфордтағы Ротманс өнер галереясында (қазіргі Галерея Стратфорд) ұйымдастырылды.